Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/23427 K.2023/7166

Taraflar arasında görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17 nci Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı adına kayıtlı aracın davalı şirkete Manavgat 2. Noterliği'nin 09671 yevmiye nolu araç kati satış senedi ile 31.07.2002 tarihinde satışının yapıldığı; ancak, tescilinin yapılmadığı, davalı şirket tarafından 02.09.2003 tarihinde, dava dışı Güven Sigorta A.Ş.'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta (...) poliçesi ile sigortalattırıldığı,

davalı ...'nin sevk ve idaresinde bulunan aracın 31.12.2003 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle dava dışı Güven Sigorta A.Ş. tarafından zarar gören üçüncü kişiye ödenen tazminatın davacı ...'ten tahsili istemiyle Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/44 E. Sayılı dosyası ile açılan tazminat davasında mahkemenin 27.02.2007 tarih, 2007/55 K. Sayılı kararı ile 6.166,00 TL'nin ...'ten alınarak Güven Sigorta A.Ş'ye verilmesine karar verildiği,

anılan kararın temyiz edilmeksezin kesinleştiği, kararın ilamlı icraya konu edilmesi nedeniyle Antalya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2014/1296 esas sayılı icra takip dosyasına davacı tarafından ödeme yapıldığı, kazanın satış tarihinden sonra meydana geldiği, Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/44 Esas sayılı dosyasına konu trafik kazası nedeniyle sorumlu olan kişilerin araç sürücüsü ... ve aracı noterden satın alan davalı şirket olduğu,

davacının gerçekte davalıların sorumlu olduğu bedelleri ödemeye mahkum edildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken müteselsilen tahsilini talep etmiş. 20.01.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 3.356,00 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

1. Davalı Side Kemer Unlu Mamülleri Sanayi İnşaat Turizm Ticaret İhracat İthalat Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının kendi ihmal ve kusurundan kaynaklanan nedenlerle ödeme yaptığını, aracın maliki ve sigorta ettirenin kendisi olmadığı iddiasını süresi içinde mahkemesinde ileri sürmediği gibi kararı temyiz de etmediğini, davanın davalı şirkete ihbar edilmediğini, davacının ödemeleri ispatlaması gerektiğini, talebin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. ... cevap dilekçesinde; davaya konu kazanın kendisi tarafından yapıldığını, ancak aracın kendisine ait olmadığını, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, araç işleteninin diğer davalı şirket olduğunu, rücu isteminin işletene karşı ileri sürülmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/121 Esasında açılan davada 06.11.2015 tarihinde yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiş; dosya yetkili Mahkeme olan Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/56 esasına kaydedilmiş; anılan mahkemenin 14.06.2016 tarihli ve 2016/56 Esas 2016/373 Karar sayılı kararı ile; davacının sorumlu olmadığı bir parayı ödediğini ileri sürerek davalılara rücu ettiği, oysa Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/44 esas, 2007/55 karar sayılı dosyasında dava görülürken davacının hiç bir itirazda ve kanun yolu başvurusunda bulunmadığı gibi davayı davalılara ihbar da etmediği,

aslında davalının sorumlu olmadığı bir parayı ödediği, ne var ki, bu parayı kendi ihmal ve kusuru nedeniyle ödediği gibi davalıların bunda bir sorumlulukları olmadığı, davacının Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/44 esas, 2007/55 karar sayılı dosyasında itiraz veya ihbarda bulunmuş olsa idi, davalıların da haklarını kullanacağı ve belki hiç veya daha az bir tazminata hüküm kurulacağı, sigorta sözleşmesinin tarafı olmayan ve sigortacıya kendi kusuru ile ödeme yapmak zorunda kalan davacının davalılara rücu hakkı olamayacağı,

TMK'nın 2 ve 3 üncü maddelerin de de belirtildiği üzere davacının burada dürüst kabul edilemeyeceği ve talebinin hukuki korumadan faydalanamayacağı, davalılara husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Anılan kararın temyizi üzerine. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 24.09.2018 tarihli ve 2018/2134 Esas 2018/8101 Karar sayılı kararıyla. "Tazminata konu trafik kazasında, sürücü davalı ...'nin idaresindeki araçla dava dışı ...

Gökçe'nin aracında bulunan yabancı uyruklu kişinin yaralandığı davalılara ait aracın ... olan Güven Sigorta tazminat (6.166,00 TL) ödediği ve ödenen tazminatın davalı sürücü Subitay'ın ehliyetsiz olması nedeniyle Manavgat Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/44 Esas sayılı dosyasında eldeki dosyanın davacısı ...aleyhine K.T.K 95 ve ... Genel Şartları B.4/c maddesi uyarınca rücu davası açmış ve dava kabul edilerek derecattan geçmeden kesinleşmiştir.

(Tazminatın eldeki davanın davacısı Fatma tarafından ödendiği mahkemenin kabulündedir.) Dosya içeriğine göre kaza tarihini kapsayan trafik sigortasını yaptıran Side Ünlü Mamüller Tic. Ltd. Şti (eldeki davanın davalısı) olduğu görülmektedir. ...'in davaya verdiği belgelerden aracı 24.5.2002'de noter senedi ile sattığı anlaşılmaktadır. Yine aracı ruhsat fotokopisinde aracın davalı Side Unlu Mamülleri Şirketine satıldığı şerhi mevcuttur. K.T.K 95 ve ...

Genel Şartları B-4 maddesi uyarınca sigortacının ödediği tazminatın şartları varsa "sigorta ettirene rücu" edebilecektir. Görüldüğü gibi ... ödediği tazminatı kaza tarihinde hem malik hemde sigortalı olmayan eldeki davanın davacısı olan ...'e rücu etmiştir. Derecattan geçmeden kesinleşen davada davalımız Side Unlu Mamüller Şirketi taraf değildir. Eldeki davada tazminatın miktarı hesap biçimi vs gibi konularda itirazlarını ileri sürebilir.

Kesinleşen davanın davalılara ihbar edilmediği, savunmanın yapılmadığı giderek T.M.K 2-3.maddelerdeki hukuki korumalardan yararlanamayacağı gerekçeleri ile davanın ret edilmesi doğru olmamıştır. O halde, icra takibi sonucu ödemenin yapılıp yapılmadığı araştırılıp işin esasına girilerek iddia ve savunmalar üzerinde durularak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiş; davalı Sida Kemer Unlu Mamulleri Ltd.

Şti. vekilinin karar düzeltme dilekçesinin miktar itibariyle reddine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 29.01.2020 tarihli ve 2018/6152 Esas, 2020/232 Karar sayılı ilamı ile reddedilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla: davacının maliki olduğu aracı 24.05.2002 noter senedi ile davalı tarafa sattığı, aracın ruhsatında davalı şirkete satıldığının şerh edildiği, aracın satım tarihi itibariyle noter satışı yapılmakla mülkiyetin davalı şirkete geçtiği, malik olan davalı şirket ile haksız fiili ika eden davalının kusuru ile 3.kişilere verdiği zararlardan sorumlu olmaları gerektiği, davacının rücu davası sebebi ile icra dosyasına ödemeler yaptığı, yapılan bu ödemelerin asıl muhatabının araç maliki davalı şirket ve araç sürücüsü olan davalının olması gerektiği,

davacının sigorta şirketinin kendisine rücu olarak tahsil ettiği bedeli davalılardan talep hakkının olduğu, yapılan incelemede icra dosyasına yapılan ödemeler dikkate alındığında davacının talebinde haklı olduğu gerekçesiyle; davanın kabulü ile 3.356,60 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... temyiz dilekçesinde; eksik incelemeye dayalı hükmün bozulması gerektiği, kusur tespitinin yapılması, kusur oranına göre sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi gerektiği, ıslaha karşı zamanaşımı definde bulunmasına rağmen zamanaşımı itirazı hakkında bir değerlendirme yapılmadığı, ıslah edilen yön bakımından zamanaşımından reddi gerektiği ve re'sen ele alınacak nedenlerle usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; 31.12.2003 kaza tarihinde hem malik hem de sigortalı olmayan eski malik tarafından trafik sigortacısına ödenen tazminatın, 24.05.2002 tarihli noter satış senedi ile satılan yeni malik ve sürücüden rücuen tahsili talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95 inci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B-4 maddesi.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ...'nin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...'ye yükletilmesine,