Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/25249 K.2023/6814

Taraflar arasında görülen trafik kazası sonucu yaralanmadan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar Yurtiçi Kargo A.Ş. ile Batı Sigorta Genel Müdür. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Ankara'dan 25.12.2004 tarihinde Elazığ Murat Turizm'e ait ...plakalı yolcu otobüsü ile Elazığ'a dönerken karşı yönden gelen ...sevk ve idaresindeki davalı Yurt İçi Kargo A.Ş.’nin işleteni olduğu davalı ...’ye ait davalı ...’ya trafik sigortalı ... plakalı kamyonun otobüse çarpması sonucu müvekkilinin sol gözünden ve sağ ayağından yaralandığını, halen tedavi gördüğünü, müvekkilinin manevi yönden tam bir yıkıma uğradığını belirterek müvekkili için kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte 1.000 TL maddi tazminatın,

1.000 TL iş kaybı zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 33.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan (sigorta şirketinin manevi tazminattan mesul olmadığını) müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 05.03.2013 tarihli ıslah dilekçende ise, 1.000 TL olarak talep ettikleri maddi tazminat miktarının 67.129,27 TL artırılarak 68.129,27 TL'ye çıkarmıştır.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 18.12.2013 tarihli ve 2005/116 Esas, 2013/137 Karar sayılı kararıyla; davacının davalı Elazığ Murat Turizm'e karşı açtığı davanın şartları oluşmadığından reddine, davacının davalı ...Ş., ... ve Batı Sigorta Genel Müdürlüğü aleyhine açtığı maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılar Yurtiçi Kargo A.Ş. ve ... yönünden kaza tarihi olan 25.12.2004 tarihinden itibaren,

davalı ... şirketi yönünden dava tarihi olan 25.11.2005 tarihinden itibaren yasa faizi ile birlikte davalılardan (davalı ... şirketi yönünden sigorta poliçesinde belirtilen üst limitle sınır olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının ıslah dilekçesi ile talep ettiği fazlaya ilişkin miktarın zamanaşımı nedeni ile reddine, davacının tedavi giderlerine yönelik talebinin 25.02.2011 tarihli 6111 sayılı yasa dikkate alınarak reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile.

12.000.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25.12.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Yurtiçi Kargo A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... Turizm Otobüs İşt. vekili ve davalı ...Ş vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 4.5.2017 tarih ve 2014/18598 E., 2017/5019 Karar sayılı ilamıyla; davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilerek; "...Davacı taraf, kazadaki yaralanması nedeniyle çalışma gücü kaybına uğradığını ileri sürerek maddi zararlarının tazmini amacıyla, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, kısmi dava biçiminde açtığı davada, 1.000,00 TL maddi tazminat isteminde bulunmuş; daha sonra alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, maddi tazminat talebini 68.129,27 TL'ye yükselterek davasını ıslah etmiştir.

Somut olay değerlendirildiğinde. 25.12.2004 tarihinde yaralamalı ve ölümlü iki aracın karıştığı kaza meydana gelmiş; davalıların işleteni, maliki ve trafik sigortacısı olduğu araç sürücüsü ...'a tam kusur izafe edilmiştir. Kazada, davacı yaralanmış; dava dışı sürücü ...öldüğü için hakkında takipsizilik kararı verilmiştir. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan ceza kanunu 765 Sayılı TCK’dır.

Davaya konu kazada bir kişinin ölmüş ve birden fazla kişinin yaralanmış olmasına göre, cezayı gerektiren fiil 765 Sayılı TCK'nun 102/4 maddesine göre 10 yıllık ceza zamanaşımı süresine tabidir. Dava, kaza tarihinden sonraki 10 yıllık ceza zamanaşımı süresi geçmeden açılmıştır.

Ayrıca kısmi dava biçiminde açılan davada, talep edilen maddi tazminat miktarının artırılmasına yönelik ıslah talebinin 05.03.2013 tarihinde, yani ceza zamanaşımı süresi geçirilmeden yapıldığı görülmektedir.

Bu durumda mahkemece, harcı sonradan tamamlanmak sureti ile dava edilen kısmı da dosya kapsamına göre inceleyerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde ıslah edilen 67.129,27 TL alacak yönünden davanın zamanaşımına uğraması nedeni ile reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Davalı ... Turizm vekilinin temyiz itirazlarının incelemesine gelince; mahkemece, davalı ...

Turizm yönünden dava esastan reddedildiğine göre, kendisini vekille temsil ettiren bu davalı lehine A.A.Ü.T.’nin 12. maddesi uyarınca, reddedilen kısım üzerinden nispi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değildir...." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiş.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 28.01.2019 tarih ve 2018/801 Esas, 2019/735 Karar sayılı ilamıyla davalı ...Ş vekilinin karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

25.12.2004 tarihinde sürücü ...idaresindeki Yurt içi Kargo amblenli ... plakalı kamyon ile Gürün ilçesi istikametinden gelen sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plakalı Elazığ Murat Turizme ait yolcu otobüsünün şeridinde karşılıklı çarpışmaları sonucunda ölümlü ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, kazada davacı...'nın sol gözü ve sağ ayağından yaralandığı ve Adli Tıp Kurumu raporuna göre % 48,2 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiği, meydana gelen kazada dosya içerisinde yer alan bilirkişi raporlarına göre şeride tecavüz nedeni ile Yurt içi Kargo şirketi yazısını taşıyan kamyon sürücüsünün %100 kusurlu olduğu,

davalı Elazığ Murat Turizm'e ait yolcu otobüsü sürücüsünün ise kusur ve kabahatinin olmadığı, davalı Yurt içi Kargo şirketinin davalı ...

A.Ş. tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğu, kaza tarihi itibarıyla yürürlükte olan 765 sayılı Ceza Kanunu'nun 102/4 md. uyarınca 10 yıllık ceza zamanaşımı süresi geçmeden davanın açıldığı, kısmi dava biçiminde açılan davada ıslah talebinin 05.03.2013 olduğu ceza zamanaşımı süresi geçmeden ıslah yapıldığı gerekçesiyle.

Davanın kısmen kabulü ile davacının davalı Elazığ Murat Turizm'e karşı açtığı davanın şartları oluşmadığından reddine, 68.129,27 TL maddi tazminatın davalılar Yurtiçi Kargo A.Ş. ve ...'dan kaza tarihi olan 25.12.2004 tarihinden itibaren, davalı ... şirketi yönünden dava tarihi olan 25.11.2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar davalılar Yurtiçi Kargo A.Ş., ... ve Batı Sigorta A.Ş. 'den (davalı ... şirketi yönünden sigorta poliçesinde belirtilen üst limitle sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacının tedavi giderlerine yönelik talebinin 25.02.2011 tarihli 6111 sayılı yasa dikkate alınarak reddine,

davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 12.000.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 25.12.2004 tarihininden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Yurtiçi Kargo A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Yurtiçi Kargo A.Ş. ile Batı Sigorta A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde, husumet itirazında bulunduklarını, alacağın zamanaşımına uğradığını, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davacının emekli olmasına rağmen 60 yaşına kadar ve 2011 yılının ikramiye ödemesi katılarak hesaplama yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, manevi tazminatın fahiş olarak belirlendiğini belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; alacağın zamanaşımına uğradığını, yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinden poliçe limiti kadar sorumlu olduklarını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; 25.12.2004 tarihinde davalıların sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı olduğu araçla, davacının yolcu konumunda olduğu ve davalı şirkete ait otobüsün karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu davacının yaralanması nedeniyle davacı yolcunun tedavi gideri, sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 46 ve 47 nci) maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89, 90 ıncı maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı dikkate alınarak; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalılar Yurtiçi Kargo A.Ş. ile Batı Sigorta A.Ş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılar Yurtiçi Kargo A.Ş. ile Batı Sigorta A.Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,