Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/25981 K.2023/6660

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulüne karar verilmiştir.

... kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, 11.02.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan araçta yolcu olan müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını belirterek sürekli iş göremezlik tazminatı olarak şimdilik kaydı ile 50.000,00 TL tazminat talep etmiş, yargılama sırasında talebini 289.328,20 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, dayanılan maluliyet raporunun hatalı olduğu ve taraflarınca il sağlık müdürlüğüne itiraz edildiğini ancak itiraz başvurusunun gereklerinin yerine getirilmediğini, davacı kusurlu sürücüden şikayetçi olmadığından talep hakkı bulunmadığını, aracın trafik sigortası olup olmadığının araştırılması,

kusur oranlarının Adli Tıp Kurumu tarafından tespiti gerektiğini, maluliyet oranının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik uyarınca belirlenmesini, tazminatın aktüer bilirkişi tarafından hesaplanması ve davacının kazanç durumunun ispatı gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz oranı esas alınarak yapılması gerektiğini, olayda hatır taşıması ve müterafik kusur bulunduğunu, davacının alkollü olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ödemesinin araştırılması gerektiğini, hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.... KARARI

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyaya ibraz edilen raporun uygun olduğu, aktüer bilirkişi tarafından TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı, davalı tarafından hesap raporuna itiraz edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, 289.328,20 TL'nin 16.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir.

B.İtiraz sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde, maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, kusur raporu alınmadığını, Adli Tıp Kurumu'ndan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik uyarınca rapor alınması gerektiğini, tazminatın aktüer bilirkişi tarafından TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz oranı esas alınarak hesaplanması gerektiğini, olayda hatır taşıması ve müterafik kusur bulunduğunu, SGK ödemesinin araştırılması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin başvuru tarihi olduğunu, hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek ... kararına itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik'in 14 ve 15 inci maddeleri uyarınca tüm sağlık kurulu raporlarının kaza ve poliçe tarihi önemli olmaksızın aynı Yönetmelik hükümlerine göre düzenleneceğinin belirtildiği, dosyaya sunulan maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olduğu, dosya kapsamına göre kusur raporu alınmasına gerek olmadığı, hesap yönteminin doğru olduğu,

davacı ile sürücünün arkadaş oldukları anlaşıldığından %20 oranında hatır taşıması ve her ikisinin de alkollü olduğu anlaşıldığından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, müterafik kusur indirimi yapıldığından reddedilen kısım üzerinden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmediği, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle itirazın kabulüne, ... kararının kaldırılmasına, 173.596,92 TL'nin 16.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, indirim yapılması halinde ise toplam zarar üzerinden indirimlerin tek tek yapılması gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde, başvuru dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, dayanılan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, taraflarınca İl Sağlık Müdürlüğüne itiraz edildiğini ancak itiraz başvurusunun gereklerinin yerine getirilmediğini, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, Adli Tıp Kurumu'ndan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik uyarınca rapor alınması ve kusur raporu alınmasını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz oranı esas alınarak yapılması gerektiğini, hatır taşıması bulunduğunu, SGK ödemesinin araştırılması gerektiğini,

davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini, temerrüt tarihinin dava tarihi olması gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, ... Yönetmeliği'nin 9 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına göre davacı vekili ve davalı vekilinin aşağıda yer alan bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik'i, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmelik'i, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Eldeki dosyada; kaza sonrası düzenlenen Kayseri Şehir Hastanesi'nin 03.05.2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu raporu ile %35 maluliyet oranı belirlenmiştir. Dosyada mevcut ve hükme esas alınan rapor olay tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümleri esas alınarak düzenlenmemiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

O halde İtiraz Hakem Heyetince; davacının kaza tarihi ve sonrasındaki tüm tedavi evrakı da eklenerek en yakın üniversitenin adli tıp anabilim dalı başkanlığından kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

4. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden;

TBK'nın 51 ve 52 inci maddelerine göre hâkim, tazminatın kapsamını belirledikten sonra bir menfaat karşılığı olmayan hatır için taşıma varsa hatır indirimi yapacak, ayrıca zarar gören zararın artmasına sebep olmuş ya da zararı doğuran fiile rıza göstermiş ise Yargıtay kararlarında yerleşmiş olduğu üzere tazminattan müterafik kusur indirimi yaparak nihai zarar ve ödenmesi gereken tazminatı belirleyecektir. Somut olayda her ne kadar %20 oranında hatır taşıması ve %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmış ise de, bu indirimlerin hesaplanan tazminattan sırasıyla ve ayrı ayrı uygulanması gerekirken hesaplanan tazminat miktarından toplu şekilde indirim yapılmış olması doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle, davacı vekili ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, (4) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,