Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26049 K.2023/5338

4-..., 5-..., 6-...

DAVA TARİHİ : 13.03.2014

HÜKÜM/KARAR : Karar Verilmesine Yer Olmadığına

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nce hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili;... plakalı aracın ... 'ın sevk ve idaresinde iken 10.05.2002 tarihinde sebep olduğu kaza sonucu ... adlı şahsın yaralanmasına sebebiyet verdiğini, trafik kazasına sebebiyet veren aracın kaza tarihinde geçerli zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortası olmadığından KTK 108.madde ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile ...

Yönetmeliği gereğince kazada yaralanan ...'na tarafların tespit edilen kusuru nispetinde alacaklı kurumca 18.000,00 TL maluliyet tazminatının 08.09.2008 tarihli dekont ve ibraname ile ödendiğini, kaza yapan araç sürücüsü ... ...'ın kaza tarihinde öldüğünü, alacaklarının 540,00 TL işlemiş faiziyle birlikte tahsili için ...

8.İcra Müdürlüğünün 2009/1290 Esas sayılı takip dosyası ile yaptıkları ilamsız takibe borçluların itirazı üzerine takibin durduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile borçluların/davalıların itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili; alacağın zamanaşımına uğradığını, KTK 109. maddesine göre Güvence Hesabına başvuru süresinin 2 yıl olduğunu, kazanın meydana gelmesinden 6 yıl sonra alınan maluliyet raporu ile dava dışı ...'na yapılan ödemenin davacı kurumu bağladığını, dosyada mevcut maluliyet raporları arasında çelişki bulunduğunu, olayda vefat eden araç sürücüsü ... ... ile yaralanan ... arasında hatır taşıması ilişkisi olduğunu belirterek öncelikle davanın reddine karar verilmesini, alacağın %40 ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini, talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin ....05.2015 tarih 2014/304 Esas, 2015/536 Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne, davalıların ... 8.İcra Müdürlüğünün 2009/1290 sayılı icra dosyasına yapmış oldukları itirazlarının iptaline ve takibin devamına, takibin asıl alacak ve faiz yönünden aynen devamına, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin ....05.2015 tarih ve 2014/304 E.-2015/536 K. sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 04/05/2016 tarih ve 2016/2461 Esas- 2016/5442 Karar sayılı bozma ilamı ile ”... olay günü ölen sürücü ... ... ile yolcu ...'nun arkadaş oldukları, olay günü kazadan önce araca binmeden birlikte alkol aldıkları, yolcu ...'in hatır için taşındığı, hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda tazminattan uygun bir indirim yapılması gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsendiği,

bu durumda olayda hatır taşımasının var olduğunun anlaşılmasına göre mahkemece, bu husus gözetilerek 818 sayılı BK 43 md. göre, ödenen tazminattan takdir edilecek oranda hakkaniyete uygun olarak hatır taşıması indirimi yapılması gerekirken bu husus göz ardı edilerek karar verilmiş olmasının doğru görülmediği,

kazada yaralanan yolcu ...'nun alkollü sürücünün aracına alkollü olarak binmiş olması BK.nun 44. maddesi uyarınca zarar görenin müterafik kusuru olarak kabul edilmeli ve ödenen tazminat miktarından BK 44. maddesi gereğince uygun oranda müterafik kusur indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu hususun karar yerinde değerlendirilmemiş olması.nın da doğru olmadığı..." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

3. İlk Derece Mahkemesinin 24.01.2017 tarih ve 2016/691 E.-2017/48K. sayılı kararı ile bozma sonrası alınan aktüer bilirkişi raporu ile belirlenen tazminattan yüzde elli müterafik yüzde yirmi hatır taşıması (Yargıtay bozma ilamına göre) sebebiyle takdiri indirimler uygulandıktan sonra rücuya konu tutarın 26.921,16 TL olduğu, icra takibinin ise 18.540,00 TL ile bu tutarın altında olduğu, davacının davasının kabulü ile davalıların ... 8. İcra Müdürlüğünün 2009/1290 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, icra takibinin kaldığı yerden aynen devamına, karar verilmiştir.

4. İlk Derece Mahkemesinin 24.01.2017 tarih ve 2016/691 E.-2017/48K. sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 07.11.2019 tarih, 2017/2728 Esas ve 2019/10316 karar sayılı bozma ilamında özetle "Somut olayda mahkemece bozma ilamına uyulmuş, ancak bozmanın gereği yerine getirilmemiştir. Daire'nin bozma ilamında davacı kurum tarafından ödenen miktar üzerinden hatır taşıması ve müterafık kusur indirimi yapılması gerektiği belirtilmiş, mahkemece bozma ilamına uyulmakla temyiz eden davalılar lehine usuli kazanılmış hak doğmuştur.

Ancak mahkemece aktüer raporu ile belirlenen tazminat miktarı üzerinden hatır taşıması ve müterafık kusur indirimi yapılarak "usuli kazanılmış hak ilkesi" ihlal edilmiştir. O halde mahkemece, davacı kurum tarafından ödenen miktar üzerinden hatır taşıması ve müterafık kusur indirimi yapılması gerekirken, bozmaya aykırı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Kabule göre de.

Daire'nin uygulamasına göre, hatır taşıması ve müterafık kusurda indirim oranının %20 olması gerekirken, temyiz edenin sıfatına göre bu husus bozma nedeni yapılmamıştır. "şeklindeki gerekçelerle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının davalılardan rücuen tazminini talep edebileceği miktar davacı kurum tarafından ödenen miktar üzerinden hatır taşıması ve müterafık kusur indirimi yapılması sonucu ortaya çıkacak miktar olan (18.000,00-(18.000,00/100*70))=18.000,00-12.600,00=5.400,00 TL ve bu miktara işleyecek ödeme tarihinden (08/09/2008) takip tarihine(15/01/2009) kadarki yasal faiz ( 5.400,00*9*129/36500) 171,76 TL olduğu, bu durumda davacının dava tarihi itibariyle 5.571,76/18.540,00 oranında haklı bulunduğu dikkate alınarak, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; yerel mahkemece %50 müterafik kusur indirimi ve %20 hatır taşıması indirimi yapılmasının yerleşik yüksek yargı kararlarına aykırı olduğunu, bununla birlikte yerleşik Yargıtay kararlarında da açıkça hüküm altına alındığı üzere dosya kapsamında yapılacak hatır taşıması ve müterafik kusur indirimlerinin bilirkişi tarafından hesaplanan tazminat üzerinden yapılması gerekmektiğini, bu sebeple müvekkil kurum tarafından yapılan ödeme üzerinden müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi yapılmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 10.05.2002 tarihinde meydana gelen ... taraflı kazada yaralanarak malul kalan dava dışı ...'na ödenen maluliyet tazminatının araç sürücüsünün kusurundan dolayı araç malikinden/ sürücüsünden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı ... Ticaret Kanunun 1472 inci maddesi, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu 51, 52 inci maddeleri , Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamından, mahkemece Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 07.11.2019 tarih, 2017/2728 Esas ve 2019/10316 bozma ilamına uyma kararı verilmesine rağmen gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece yapılması gereken bozma ilam ve kapsamına göre takibe konu 18.000,00 TL'den öncelikle %50 müterafik kusur indirimi yapılması (davacı tarafın indirim oranına itirazı olmadığı dikkate alınarak), daha sonra kalan bakiye üzerinden %20 hatır taşıması indirimi yapılarak bulunacak rakamın hüküm altına alınması gerekirken davanın konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Bu nedenle bozmaya uygun karar verilmek üzere ilk derece mahkemesi kararının davacı lehine bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,