Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26254 K.2022/16913

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 13.12.2022 Salı günü davacılar vekili Av. ... ile davalı ... ve davalılar vekilleri Av. ... geldiler. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan tarafların vekilleri dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Asıl davada davacılar vekili, 18.05.2009 tarihinde boş bir arazide asker uğurlaması sırasında yapılan cirit gösterisinde davacı ...'ın okul dönüşü gösteriyi izlerken davalı ...'in attığı ciritin gözüne isabet edip sağ gözünü kaybettiğini, kör olma ihtimalinin bulunduğunu, olay nedeniyle ceza yargılamasının devam ettiğini, memurlar tarafından tutulan tutanakta herhangi bir güvenlik önleminin alınmadığının tespit edildiğini, tehlikeli bir oyun olan ciritte seyircilerin değil oynayan ve oynatanların sorumluluğu bulunduğunu beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla;

... için 1.000,00 TL maddi tazminat, 50.000,00 TL manevi tazminat, anne ... için 1.000,00 TL maddi tazminat ve 28.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Asıl davada davalılar (1980 doğumlu) ..., ... ve ... vekili, dilekçede müvekkillerinin herhangi bir eyleminden söz edilmediğini, ... ve ...'ün yönetici olduğunu iddia ettikleri, davalılar aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, olay tarihinde yürürlükte bulunan BK'nun 60 maddesindeki bir yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, suç oluşturacak eylemleri bulunmadığını, ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkillerine yöneltilecek bir kusur olmadığını, eğlencenin resmi müsabaka niteliğinde bulunmadığını,

sporun yaralama ve ölüm riskine yol açacak nitelikte olduğundan bu alana küçük çocuğunu denetimsiz olarak gönderen ebeveynin kusuru bulunduğunu, istenen manevi tazminatın fahiş olduğunu, yaralanan çocuk için annenin manevi tazminat isteme hakkı bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Klüp Başkanlığı, davaya cevap vermemiştir. Birleşen davada davacı vekili aynı beyanları tekrarla; haksız fiiil faili ve davalı Federasyonun meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; ... için 1.000,00 TL maddi tazminat, 50.000,00 TL manevi tazminat, anne ... için 1.000,00 TL maddi tazminat ve 28.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Birleşen 2015/111 esas sayılı davada davalı ... vekili, ceza yargılamasında verilen kararın kesinleşmediğini, davanın bekletici mesele yapılmasını istediklerini, davalının para karşılığı oynamadığını, ciritin geleneksel bir spor olup yaygın olarak ve eğlence amaçlı yapıldığını, cirit müsabakasının asker uğurlama eğlencesi olarak düzenlendiğinden resmi olmadığını, seyirciler için en iyi önlemlerin alındığını, ciritin diğer spor dallarından farklı olarak oyuncu, seyircilerin zarar görmesine yol açaçak nitelik taşıdığını, böyle bir alana küçük bir çocuğu denetimsiz olarak gönderen, güvenlik önlemi almayan ebeveynin kusuru bulunduğunu,

ciritin başka bir sporcuya çarparak yön değiştirdiğinden olayın meydana geldiğini, illiyet bağının kesildiğini, istenilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, yaralanan çocuk için annenin manevi tazminat isteme hakkı bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Federasyon vekili, müvekkiline herhangi bir kusur izafe edilemeyeceğinden davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, sporcu, spor müsabakası, seyirci ve organizatör gibi bazı kavramları ve spor müsabakalarında kusura özel bir takım hususları açıkladıktan sonra;

federasyonun organizatör olmadığını, resmi olmayan müsabakanın federasyonun bilgisi dışında gerçekleştirildiğinden sorumlu tutulamayacağını, oyunu klübün düzenlediğini, ceza yargılamasında klüp başkanı ... ile sporcunun cezalandırıldığını, alınan kurul raporunun hazırlayanların tamamının hukukçu olup cirit sporundan anlayan bir kuruldan rapor alınması gerektiğini, olayın kaza kabul edilen risk kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, sporcu Mehmet'in herhangi bir kusuru bulunmadığını, sadece oyun kurallarına uymakla yükümlü bulunduğunu,

sporcunun kusuru olsa bile federasyonun sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen 2018/268 Esas sayılı davada davacı vekili, aynı beyanları tekrarla asıl davada dava açtıkları 1945 doğumlu ...'in ölü olduğunun sonradan anlaşıldığını, anılan dosyada iş göremezlik ve kusur raporu alınıp aktüerya hesabının yapıldığını, %95 oranında kusurlu olduğu tespit edilen (1945 doğumlu) ...'in mirasçılarına karşı eldeki bu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, mirasçılardan Mehmet, 1980 doğumlu ... ve ...'ün asıl davada da davalı olarak mevcut olduklarını beyanla, davacı ... için 270.355,95 TL maddi, 50.000,00 TL manevi,

anne Fadime için 28.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilde tekerrür olmayacak şekilde müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesini, dosyanın asıl dava dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalılar vekili, zamanaşımı def'inde bulunarak uzamış ceza zamanaşımı süresinin dava tarihinde dolduğunu, bir kısım davalılar murisi ...'in Klüp başkanı olarak sorumlu olduğu iddia edildiğine ve başkanlığa dava açıldığına göre mirasçılara açılan davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davalılar murisine yüklenecek bir kusur bulunmadığını, riskli spor alanına küçük çocuğu denetimsiz gönderen, gerekli önlemleri almayan ebeveynlerin de kusuru bulunduğunu, asıl davada Mehmet, 1980 doğumlu ... ve ... de davalı olduğundan mükerrer ödemeye neden olunacağını,

TMK'nın 681/2. maddesindeki 5 yıllık süre geçtiğinden sorumluluğun kalktığını, istenilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, çocuk için annenin manevi tazminat isteme hakkı bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece iddia savunma toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacının davasının kısmen kabulü ile, davalılar ... ve 1980 doğumlu ... ile ... aleyhindeki davanın reddine, asıl dava ile birleşen davalardaki maddi tazminat talepleri yönünden 270.355,95 TL (davalı ... yönünden 14.230,00 TL'nin) olay tarihi olan 18/05/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,

asıl dava ile birleşen 2015/111 Esas sayılı davalardaki maddi tazminat talebi yönünden davacı ...'nin davasının reddine, asıl dava ile birleşen davalardaki manevi tazminat talepleri yönünden davanın kabulü ile davacı ... için 28.000,00 TL davacı ... için 50.000,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiş; davacılar vekili ve davalılar ..., ..., ...., ...., ..., ..., 1980 doğumlu ... ve ... vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nce;

davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davalılar vekilinin anılan hususlar dışında kalan istinaf itirazlarının ve davacı vekilinin tüm istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Gönderme kararından sonra mahkemece; asıl davada; davalı 1945 doğumlu [TCKN] TC. Kimlik nolu ...’ın dava tarihinden önce ölmüş olduğu anlaşılmakla ölmüş kişiye karşı dava açılamayacağından, davacılar tarafından davalı 1945 doğumlu ... aleyhine açılan davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, davacılar tarafından davalı 1980 doğumlu [TCKN] TC.

Kimlik nolu ... ile davalı ... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine, davacı ... tarafından davalılar ... ve Uşak Binicilik Atlı Cirit ve İhtisas Spor Klubü Başkanlığı aleyhine açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 18/05/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’e verilmesine,

davacı ... tarafından davalılar ... ve Uşak Binicilik Atlı Cirit ve İhtisas Spor Klubü Başkanlığı aleyhine açılan maddi tazminat davasının reddine, birleşen Uşak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/111 E. sayılı davada; davacılar tarafından davalı ... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine, davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 18/05/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...’e verilmesine,

davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan maddi tazminat davasının reddine, birleşen Uşak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2018/268 E. sayılı davada; davacı ... tarafından davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 270.355,95 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 18/05/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (asıl davada ve birleşen 2015/111 E. sayılı davada hükmedilen miktarlar ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) alınarak davacı ...’e verilmesine, asıl davada ve birleşen 2015/111 E. sayılı dava ile birleşen 2018/268 E. sayılı davada;

davacılar tarafından açılan manevi tazminat davasının kabulü ile davacı ... için 50.000,00 TL, davacı ... için 28.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 18/05/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte asıl dosya davalıları ..., Uşak Binicilik Atlı Cirit ve İhtisas Spor Klubü Başkanlığı, birleşen 2015/111.

E. sayılı dosya davalısı ..., birleşen 2018/268 E. sayılı dosya davalıları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’tan müştereken ve müteselsilen (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; davalılar ...

(1980 doğumlu), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nce; davalılar vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince esastan reddine, davalılar vekilinin ... aleyhine istinaf talebi hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar ...

(1980 doğumlu), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak davalılar ... (1980 doğumlu), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi, HMK'nın 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre; davalılar ... (1980 doğumlu), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, haksız fiilden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dosya kapsamının incelenmesinde; davacı ...'in yaralandığı olay asker uğurlaması kapsamında eğlence amaçlı düzenlenen cirit müsabakası icrası esnasında meydana gelmiştir. Faaliyet kapsamında kısmen tedbir alınmış ise de, dosya kapsamı ve alınan heyet raporu ile alınan tedbirlerin yetersiz olduğu sabittir.

Söz konusu spor faaliyetinin ciritle yapılmış olması sebebiyle izleyiciler bakımından da tehlike içerdiği ortadadır. İzleyicilerin de bu anlamda kendi güvenliklerini sağlayacak şekilde tedbir almaları gerektiği açıktır.

Bu durumda tedbirlerin yetersiz olması, kusur durumları, ayrıca faaliyetin ücretsiz ve vatandaşları eğlendirme amaçlı yapılıyor olması ve dosya kapsamındaki diğer olgular da gözetilerek olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 43 ve 44. maddeleri (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 51. ve 52. maddeleri) uyarınca davacılar lehine hükmedilen tazminat miktarlarından temyiz eden davalılar yararına uygun miktarda hakkaniyet indirimi yapılması gerekirken bu hususun gözetilmemesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

KARŞI OY

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup cirit oyununu izleyen davacı küçük yönünden kusur indirimi yapılmaması yerinde olduğundan, temyize gelen davalılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması görüşünde olduğumdan, sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.