Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26624 K.2023/6816

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Can Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların sürücüsü, malik-işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı oldukları... plakalı aracın, 23.09.2007 tarihinde müvekkilerinden ...'in maliki ve sürücüsü olduğu diğer müvekkillerinin de yolcu olarak bulundukları ... plakalı araca çarpması sonucu müvekkillerinin yaralandığını, davacı ...'in tedavi sürecinin zor geçtiğini, ev hastane arası gidiş gelişlerde süreye bağlı fazla yol parası ödendiğini, ...'in eşinin tedavi sürecinde zarar gördüğünü, ...'in aracında değer kaybı oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak Mehmet için 5.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi,

... için 5.000,00 TL manevi ve ... için 5.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş. 29.09.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile davacı ... için maddi tazminat talebini 9.916,49TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, manevi tazminat taleplerinden sorumlu olmadıklarını, poliçe teminat limitini davacının aracının kasko sigortacısına ödemeleri nedeniyle sorumluluklarının kalmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Can Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, tazminat taleplerinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 03.04.2015 tarihli ve 2010/6 Esas, 2015/169 Karar sayılı kararıyla; iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre davacı ...'in maddi tazminat davasının reddine, davacı ...'in manevi tazminat davasının reddine, davacı ...'in maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 500,00 TL'nin sigorta şirketi yönünden dava, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, davacı ...'in davalı ... sigortaya yönelik manevi tazminat davasının reddine, diğer davalılara yönelik manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 2.000,00 TL'nin kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile bu davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 08.10.2018 tarih ve 2015/16249 Esas 2018/8780 Karar sayılı ilamıyla davacıların diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek;"... Somut olayda, davacı ...'in yaralandığı soruşturma aşamasında alınan adli rapor ile sabittir, bu durumda mahkemece sigorta şirketi dışındaki davalılar yönünden, yaralanma şekli, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre davacı ... lehine uygun manevi tazminat takdiri gerekirken talebin reddine karar verilmesi doğru değildir.

Davacı ...'in araçla ilgili değer kaybına yönelik maddi tazminat talebi mahkemece talebin ispatlanamamış olması gerekçesiyle reddedilmiş ise de; eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Davacılar vekili, dava dilekçesinde araçta oluşan hasar bedelinin aracın kasko sigortacısı tarafından ödendiğini belirterek değer kaybı tazminatı talep etmiş, davalı ... vekili de poliçe teminat limitinin tamamının davacıya ait aracın kasko sigortacısı olan ... Sigorta şirketine ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davacı ...'in aracında kaza nedeniyle hayatın olağan akışına göre değer kaybı oluşacağı muhakkaktır. Dosyada mevcut makine mühendisi tarafından düzenlenen raporda da 2.000,00 TL değer kaybı oluştuğu belirtilmiştir. Ancak değer kaybı tespitine dair mevcut rapor da yetersiz olup Dairemizce kabul görmüş kriterlere de uygun bulunmamaktadır.

Dairemiz uygulamasına göre, davacının talep ettiği değer kaybı zararı belirlenirken yapılması gereken, aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre hasarsız haldeki 2. el değerinin belirlenmesi ve aracın tamir edilmesinden sonra, aracın yaşı, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alındığında yine serbest piyasa koşullarında 2. el değerinde ne kadarlık bir azalma olacağının belirlenmesinden ibarettir.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş öncelikle, davalı ... şirketinden, davacı ...'in aracının kasko sigorta şirketine hasar ödemesi nedeniyle oluşturulan hasar dosyası ile davacı ...'in kasko sigortacısı olan ... Sigorta şirketinden kaza nedeniyle oluşturulan hasar dosyasının celbi ile HDI sigortanın ödeme savunmasını denetlemek, sonrasında değer kaybı konusunda Dairemiz ilkelerine uygun aynı bilirkişiden ek rapor almak ve ek rapor sonucuna göre karar vermektir. Hal böyle iken, eksik inceleme ile davacı ...'in değer kaybı kaynaklı maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiş olması isabetli olmamış..." gerekçesiyle bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak yapılan yargılamada davacı ... yönünden geçici iş göremezliği bulunduğu süre boyunca Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından toplam 3.123,38 TL ödeme yapıldığı, davacının bir müddet sonra da emekli olduğu, davacının geçici iş göremezlik nedeniyle mahrum kaldığı zararı bulunmadığı, davacının maruz kaldığı kaza nedeniyle muhtemel tedavi süresi, tedavi için hastaneye gidiş geliş ücreti vs. masraflar yönünden 500,00 TL takdir edildiği, ancak sigorta şirketi açısından dava tarihinin esas alındığı, diğer davalılar açısından kaza tarihinin esas alındığı,

davacı ... yönünden 2.000,00 TL manevi tazminata hükmedildği, davacı ... lehine 3.000,00 TL manevi tazminat takdir edildiği, makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda davacı ...’in aracında meydana gelen değer kaybının 2.000,00 TL olduğunun belirlendiği, ancak değer kaybı tespitine ilişkin mevcut rapor da yetersiz olduğundan davalıdan hasar dosyası ile davacı ...'in kasko sigortacısı olan ...

Sigorta A.Ş’den hasar dosyasının celbedildiği, davalı ... şirketinin yaptığı ödemenin denetlendiği, sonrasında makine mühendisi bilirkişiden alınan 20.01.2020 tarihli rapor uyarınca aracın kaza öncesi ikinci el değerinin 35.000,00 TL olduğu, kazadan sonra aracın onarılmasının ardından %20 değer kaybederek ikinci el değerinin 28.000,00 TL olduğunun anlaşıldığı, böylece davacı ... lehine 7.000,00 TL değer kaybına hükmedildiği, bozma konusu yapılmayan hususlarda hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verildiği gerekçesiyle;

davacı ... yönünden davalılar aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin Yargıtay ilamında bozma görülmediğinden ve temyiz itirazlarının ayrı ayrı reddine karar verildiğinden bu hususlarda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacı ... vekili tarafından davalı ...Ş. aleyhine açılan manevi tazminat davasına ilişkin Yargıtay ilamında bozma görülmediğinden ve temyiz itirazlarının ayrı ayrı reddine karar verildiğinden bu hususlarda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacı ... vekili tarafından davalılar ...,

Can Gıda San.Tic.Ltd.Şti. ve HDI Sigorta A.Ş. aleyhine açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 7.000,00 TL değer kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... vekili tarafından davalılar ... ve Can Gıda San.Tic.Ltd.Şti aleyhine açılan manevi tazminat davasının kabulü ile 3.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Davacılar vekilinin hükmün tamamlanması talebi üzerine Mahkemece verilen 08.04.2021 tarihli kararda; dava dilekçesinde davacıların faiz isteminde bulunduğu, ancak faiz talebi hakkında karar verilmediği gerekçesiyle; davacılar vekilinin hükmün tamamlanması talebinin kabulü ile kararın 3 ve 4 üncü bentlerinde yer alan ibarelerin "3-Davacı ... vekili tarafından davalılar ...,

Can Gıda San.Tic.Ltd.Şti. ve HDI Sigorta A.Ş. aleyhine açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 7.000,00 TL değer kaybının haksız fiil tarihi olan 23.09.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,” ve “4-Davacı ... vekili tarafından davalılar ... ve Can Gıda San.Tic.Ltd.Şti aleyhine açılan manevi tazminat davasının kabulü ile 3.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 23.09.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine" şeklinde düzeltilmesine ve tamamlanmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Can Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Can Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde, davacı ...'a verilen manevi tazminata haksız olarak hükmedildiğini, değer kaybının hatalı belirlendiğini, davacılara manevi tazminat takdirinin isabetsiz olduğunu belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; trafik kazası nedeni ile bedensel zarar tazminatı, manevi tazminat ile aracın değer kaybı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ile 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89 ve 90 ıncı maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 1409 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı dikkate alınarak temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı Can Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz peşin harcının onama harcına mahsubuna,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,