Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/27427 K.2023/1183

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılardan ... Gaz Tic. San. AŞ vekili ve davalılardan ... ile ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde, müvekkillerinin de kusurlu bulunduğu olayda vefat eden ...'in yakınlarına Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/14 Esas ve 2009/274 Karar sayılı dosyasında verilen karar gereğince 40.000,00 TL ödeme yapıldığını, yine kazada vefat eden ...'nin hak sahiplerine SGK tarafından aylık bağlanması nedeniyle Nevşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/256 Esas ve 2011/439 Karar sayılı dosyasında verilen karar gereğince 109.464,60 TL ödediklerini, son kesinleşen dosyada müvekkillerinin % 20 kusuru bulunduğunu,

kararların müteselsilen ve müştereken verilmiş olması nedeniyle gayrimenkuller üzerine haciz konması üzerine tamamını ödemek durumunda kaldıklarını, müvekkillerin kusuruna isabet eden miktardan fazlasını ödediklerini belirterek ödenen miktarın rücuen davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ..., ... ve ... mirasçıları vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, ...'nin bina maliki olmamasına rağmen malikmiş gibi sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, olayda vefat eden ... ailesine 21.07.2011 tarihli ödeme ve anlaşma belgesi ile toplamda 56.000,00 TL ödendiğini, zamanaşımı itirazı nazara alınmaz ise yapılan ödemenin göz önünde bulundurulması gerektiğini, talep edilen miktarın nasıl hesaplandığının belli olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, husumet ve rücu şartlarının oluşmadığını, Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/14 Esas ve 2009/274 Karar Sayılı dosyasına dayalı açılan Nevşehir 1. İcra Müdürlüğü 2010/629 sayılı dosyasında müvekkilinin taraf olmadığını ve davacıların ödemiş olduğu miktardan müvekkilinden rücuen talep etmesinin mümkün olmadığını, Nevşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/256 Esas ve 2011/439 Karar sayılı dosyasına dayalı olarak açılan Nevşehir 2. İcra Müdürlüğünün 2012/1685 Esas sayılı dosyada ise davacıların müteselsilen ödedikleri miktardan kusuru dışındakileri talep ettiğini,

mahkeme kararında % 35 kusurlu bulunduğunu ancak diğer dosyalarda kusurlu bulunmadıklarını ve bu kusuru kabul etmediklerini, taleplerinin kabul edilmemesi halinde rücuen sorumluluğunun % 35 ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; BK'nın 73 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre rücu isteminin ödeme ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, bu nedenle davanın zamanaşımına uğradığını, müteselsil sorumluluğu düzenleyen BK'nın 61 inci maddesinde dış ilişkide birden fazla kişinin birlikte zarara sebebiyet vermeleri halinde müteselsil sorumlu olacakları, 62 nci maddesinin ikinci fıkrasında da iç ilişkide tazminatın kendi payından fazlasını ödeyen kişinin fazla ödeme nedeniyle rücu edebileceği ve zarar görenin haklarına halef olabileceğini ve her bir davalı yönünden sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi gerektiği belirtilerek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Gaz Tic. ve San. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; husumet ve zamanaşımı itirazında bulunmuş, ayrıca davacılar Kayseri 5. İcra Müdürlüğünün 2012/3497 Esas ile müteselsilen ödemiş oldukları miktarlardan kusuru dışındaki kısımları diğer borçlulardan ve bu arada sözkonusu davalarda yer almayan ve aleyhine tazminat ödemeye hükmedilmemiş olan müvekkili şirketten istedikleri ve icra takibine itiraz edildiği,

icra takibi derdest ve devam ederken iş bu rücuen alacak davasının ikame edildiğini, mahkeme kararlarında aleyhine hüküm kurulmadığını ve rücuen alacak talebinin halefiyet ilkesine aykırı olduğunu, kabul etmemekle birlikte BK'nın 167 nci maddesine göre kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun ödediği fazla miktarı isteme hakkı olduğunu ve bu durumda borçlu her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebileceğini, bütün davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edilmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalılardan ... Mirasçıları davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, alınan bilirkişi raporlarına itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalılardan ... Gaz Tic. ve San. A.Ş. vekili ve davalılardan ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 03.02.2021 tarihli 2020/919 Esas ve 2021/431 Karar sayılı kararı ile dava dilekçesinde davalılardan ... mirasçılarının davalı olarak gösterildiği, yargılama sırasında ...'ın mirasçılarından yalnızca ...'ye tebligat çıkarıldığı, ancak diğer mirasçıların usulüne uygun şekilde davaya dahil edilmedikleri, mahkemece ... mirasçılarının tespit edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra esas hakkında karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, "...davalılardan ...'ın mirasçılık belgesinin dosya arasına alındığı ve mirasçılara tebligat yapıldığı, davalılardan ... mirasçıları dışındaki davalıların zamanaşımı definde bulundukları, mahkemenin 2006/14 Esas ve 2009/274 Karar sayılı dosyası gereğince yapılan ödeme tarihi ve dava tarihi gözetildiğinde zamanaşımı dolduktan sonra davanın açıldığı, Nevşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/256 Esas ve 2011/439 Karar sayılı dosyası gereğince yapılan ödeme yönünden zamanaşımının dolmadığı,

davacıların yaptığı ödemeyi kusurları oranında müteselsil borçlulardan rücu imkanı olduğu" gerekçesiyle alınan bilirkişi raporlarına itibar edilerek 2006/14 Esas ve 2009/274 Karar sayılı dosyadaki alacak yönünden davanın kısmen kabulüne, 15.000 TL rücuen alacağın ödeme tarihi olan 03.03.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... mirasçılarından tahsili ile davacılara verilmesine,

diğer davalılara yönelik taleplerin zamanaşımı nedeniyle reddine, 2006/256 Esas ve 2011/439 Karar sayılı dosyadaki alacak yönünden davanın kabulü ile 21.892,90 TL rücuen alacağın ... mirasçılarında, 5.473,23 TL rücuen alacağın ...'den, 5.473,23 TL rücuen alacağın ... mirasçılarından, 5.473,23 TL rücuen alacağın ...'den, 5.473,23 TL rücuen alacağın Mevlüt Kabaktepe'de, 10.946,45 TL rücuen alacağın ...'den, 32.839,35 TL rücuen alacağın ...

Gaz ve Ticaret A.Ş.'den olmak üzere ödeme tarihi olan 03.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... Gaz Tic. ve San. AŞ vekili ve davalılardan ... ile ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılardan ... Gaz Tic. ve San. A.Ş. vekili.

Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/14 Esas sayılı dosyasında müvekkilinin taraf olmadığını ve davaya dahil edilmediğini, bu davada aleyhine herhangi bir hüküm verilmediğini ve kusuru olduğunun da tespit edilmediğini, bu dosyadaki talep yönünden zamanşımından davanın reddine karar verilmesi doğru ise de öncelikle davanın husumetten reddinin gerektiğini, Nevşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/256 Esas sayılı dosyası ve bu dosyaya bağlı icra takibi yönünden müvekkili şirketin davalı ya da borçlu taraf olarak yer almadığını, davanın gıyabında yürütüldüğünü, davanın ihbar edilmediğini, davada savunma hakkı verilmediğini,

aleyhinde herhangi bir hüküm kurulmadığını, bu dosyada alınan kusur raporunun müvekkilini bağlamadığını, bu nedenlerle müvekkili aleyhine hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hukuka açıkça aykırı olduğunu, ayrıca ceza dosyasında ve Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/14 Esas sayılı dosyasında müvekkiline kusur izafe edilmediğini, davacının rücu alacağını halefiyet gereği ancak kararda davalı olan ve icra dosyasında borçlu olanlardan talep edebileceğini, davacıların davaya konu tazminatı ödeyerek SGK’ya halef olduklarını,

mahkeme kararı gereğince SGK’nın müvekkil şirketten herhangi bir alacak talep etmesi mümkün olmadığından davacıların da halefiyet kuralları gereğince müvekkilinden alacak talep edemeyeceğini, Nevşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/256 Esas sayılı dosyasındaki borcun müvekkili açısından zamanaşımına uğradığını, bu nedenlerle kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalılardan ... ve ...; davaya konu haksız fiil ile ilgili tespitlerin hatalı olduğunu, murislerinin yaşanan olayda kusuru olmadığını, kusura ilişkin alınan bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğini, bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu, murislerinin de olay nedeniyle zarara uğradığını, yargılamanın eksik olduğunu, zamanaşımı definin dikkate alınmadığını, bu nedenlerle kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 vd maddeleri, olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Mülga Borçlar Kanunu'nun 146 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1. Davacılar vekili, davalılar ile birlikte sorumlu oldukları Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/14 Esas ve 2009/274 Karar sayılı dosyası ile Nevşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/256 Esas ve 2011/439 Karar sayılı dosyasında müştereken ve müteselsilen hükmedilen tazminatlardan kusuruna isabet edenden fazlasını ödediğini belirterek kusurundan fazla ödediği miktarın davalılardan rücuen tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, rücu istemine esas olan her bir mahkeme dosyasında alınan kusur raporu ve bu dosyalar için davacılar tarafından ödenen miktarlar gözetilerek rücuya esas miktarlar belirlenmiştir.

Ancak rücu istemine esas olan Nevşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/14 Esas ve 2009/274 Karar sayılı dosyasında alınan kusur raporu ile Nevşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/256 esas ve 2011/439 Karar sayılı dosyasında alınan kusur raporlarının birbiri ile çelişkili olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca kararı temyiz eden davalıların rücu istemine esas olan mahkeme dosyalarında davalı olarak yer almadıkları görülmektedir.

Dolayısıyla davalıların tarafı olmadığı, delillerini sunma ve savunma yapma imkanı olmayan bir başka dosyada alınan kusur raporunun hükme esas alınması doğru değildir.

Mahkemece rücu istemine esas olan olayda tarafların kusurunun tespitine yönelik uzman bilirkişi heyetinden, raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek nitelikte denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli şekilde rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2. Bozma sebebine göre kararı temyiz eden davalılar ... Gaz Tic. ve San. AŞ vekili ve davalılardan ... ile ...'ın diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalılar ... Gaz Tic. ve San. A.Ş. vekili ve davalılardan ... ile ...'ın temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinden açıklanan nedenlerle davalılar ... Gaz Tic. ve San. A.Ş. vekili ve davalılardan ... ile ...'ın diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ... Gaz Tic. San. A.Ş. ... ve ...'a iadesine,