Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/9829 K.2023/3289

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ...Ş. (Dubai Starr Sigorta A.Ş.) vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...Ş. (Dubai Starr Sigorta A.Ş.) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, 16.03.2010 tarihinde davacı idaresindeki araç ile davalıların işleteni ve trafik sigortacısı olduğu otobüsün karıştığı trafik kazasında davacının yaralanarak maddi ve manevi zararlarının oluştuğunu, Üsküdar 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/399 Esas sayılı dosyasında görülen davanın sulh ile sonuçlandığını ancak davacının gerçek ve hesaplanan zararının ödenmediğini, davacı meydana gelen kalıcı iş gücü kaybı nedeniyle 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan, 80.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden yasal faizi ile davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. (Dubai Starr Sigorta A.Ş.) vekili, zamanaşımı def'inde bulunarak taraflar arasında önceki davanın sulh sözleşmesi ile sonlandırılarak kararın kesinleştiğini ve davacının ibraname vererek taleplerinden feragat ettiğini belirterek; davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın maddi tazminat istemi yönünden kabulü ile 96.585,91 TL sürekli iş görmezlik tazminatının 18.01.2012 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davanın manevi tazminat istemi yönünden kısmen kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın 16.03.2010 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Taşıma Metal Madencilik İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 30.000,00 TL isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. (Dubai Starr Sigorta A.Ş.) vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ...Ş.

(Dubai Starr Sigorta A.Ş.) vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı tarafça kaza sebebiyle uğranılan zararın tazmini için daha önce davanın ikame edilmiş olduğunu, yargılama sırasında tarafların sulh olduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme sonrası davacı tarafça sunulan feragat beyanı neticesinde davanın reddine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, davacı tarafça imzalanan ibraname ve Üsküdar 3. Asliye Hukuk Mahkemesine sunulan beyanda kazaya ilişkin tüm maddi taleplerin karşılandığını,

buna rağmen aynı taleple yeniden dava ikame edildiğini ve yerel mahkeme tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde davanın kabulüne karar verildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte aleyhe hüküm kurulması halinde teminatı aşan tutardan davalı şirketin sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı çerçevesinde davacı ile davalı Dubai Sigorta A.Ş. arasında daha önce görülen ve tarafların sulh olması nedeniyle sonuçlanan Üsküdar 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/399 Esas sayılı dosyası kapsamında, davaya konu kaza nedeniyle davacıda oluşan iş gücü kaybı oranı ile zararın belirlenmesinden önceki aşamada gerçekleştiğinin görüldüğü, davalı sigortacı tarafından yapılan ödeme nedeniyle verilen ibranameye konu bedelin yetersiz olduğunun davacı tarafça iddia edildiği.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111/2 nci maddesi gereği, ibra tarihi olan 13.01.2012 sonraki 2 yıl içinde yetersizlik iddiasının ileri sürüldüğü (davanın 17.07.2012 tarihinde açıldığı); zarar ile kapsamı belli olmadan verilen ibranamenin ancak makbuz hükmünde olduğu dikkate alındığında, önceki davada verilen kararın kesin hüküm teşkil etmeyeceği, bu doğrultuda mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı kanaatine varıldığı,

dosya kapsamında ilk derece mahkemesi tarafından kurulan maddi tazminat hükmünde sigorta şirketinin hükmedilen tazminat tutarından poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu belirtilmiş olduğuna göre davalı vekilinin poliçe limiti üzerinde hüküm kurulduğuna ilişkin istinaf talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı Dubai Sigorta A.Ş. vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. (Dubai Starr Sigorta A.Ş.) vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. (Dubai Starr Sigorta A.Ş.) vekili, temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114/1-ı ncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Dava açıldığı tarihte yürürlükte olan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ı maddesinde aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte (derdest) olmaması dava şartları arasında düzenlenmiştir.

Derdestlik; dava açılmasının usul hukuku bakımından ortaya çıkardığı sonuçlardan biridir. Aynı konuda, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak daha önce bir dava açılmış ve bu dava görülmekte ise, aynı konunun yeni bir dava konusu yapılması mümkün değildir. Çünkü; aynı konuda iki dava açılmasında davacının korunmaya layık bir menfaati yoktur. Daha önce 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 187/4 üncü maddesinde bir ilk itiraz olarak nitelenen bu husus HMK 114/1-ı hükmü ile dava şartı haline getirilmiştir.

Somut olayda, davacı tarafından, daha evvel eldeki davaya konu edilen uyuşmazlıkla ilgili, davalısı da aynı olan Üsküdar 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/399 Esas sayılı dosyasında sulh nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, karar tebliğe çıkartılmamış, henüz kesinleşmemiştir.

O halde mahkemece, daha önceden açılmış ve halen görülmekte (derdest) bir dava bulunduğundan davanın dava şartı yokluğundan reddi gerekirken yazılı şekilde esasa girilerek davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre; davalı ...Ş. (Dubai Starr Sigorta A.Ş.) vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı ...Ş. (Dubai Starr Sigorta A.Ş.) vekilinin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma nedenine göre davalı ...Ş. (Dubai Starr Sigorta A.Ş.) vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde Vhv Allgemeıne Sigorta A.Ş.'ye iadesine,