Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/9843 K.2023/4705

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde.

09.06.2014 tarihinde davalının işleteni olduğu, davacı ... şirketince sigortalanan aracın istiap haddinin üzerinde yolcu ile hareket halinde iken tek taraflı ölümlü yaralamalı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, aracın kaza sırasında taşıma kapasitesinin üzerinde yolcu taşındığını, davacı ... şirket tarafından meydana gelen kaza nedeniyle muris ... için 15.09.2014 tarihinde toplam 127.877,65 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi yapıldığını, yapılan ödemeden Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince istiap haddinin aşımından dolayı sigortalısı davalıya rücu edebileceğini belirterek,

kaza sonucu ödenen 127.877,65 TL maddi tazminatın 15.09.2014 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; dava dışı Muris ... 'un mirasçılarına 15.09.2014 tarihinde 127.877,65 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödediğini, daha sonra dava dışı muris ... ... mirasçılarının yapılan ödemenin eksik olduğundan bahisle, İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/508 esas sayılı dosyası ile açtıkları davada, yargılama sırasında 105.850,00 TL'nin ödenmesi konusunda uzlaşma sağlanarak sulh olunduğunu, davacı şirketin uzlaşılan tutarın vekalet ücreti dışında kalan kısmı için 07.07.2017 tarihinde dava dışı muris ... ... mirasçılarına 95.000,00 TL ödeme yaptığını, kazanın taşıma kapasitesinin üzerinde yolcu taşınması sebebi ile gerçekleştiğini ileri sürerek, ödediği bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; rücu koşullarının oluşabilmesi için kazanın münhasıran istiap haddinin aşılması nedeniyle meydana gelmesi gerektiğini, bu konuda nedensellik bağının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...davacı ... şirketinin müteveffa mirasçılarına asıl dosya yönünden toplam 127.877,65 TL, birleşen dosya yönünden 95.000,00 TL ödeme yapıldığı, yargılama sırasında bilirkişi heyetinden alınan kusur raporuna göre, araç sürücüsünün %70 oranında kusurlu olduğu, davalının iddiaları doğrultusunda istiap haddinin üstünde yolcu taşınmasının olaya meydana gelmesinde %30 oranında etkili olduğu tespit edildiği,

davacı ... şirketinin 3. kişilere yaptığı ödemenin %30'una isabet eden miktardan davalı sigortalının sorumlu olacağı" gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulüne, 38.363,29 TL bedelin ödenme tarihi olan 15.09.2014 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne, 28.650,00 TL bedelin ödenme tarihi olan 07.07.2017 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde;sigortalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu tek taraflı kazada davacı şirketin 3. kişilere yaptığı ödemelerin tamamını rücu etme hakkına sahip olduğunu, istiap haddinin aşılmasının kazaya etkisinin oransal olarak değerlendirilerek rücu tutarının belirlenmesinin maddi ve hukuki dayanağının bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davaya konu kazanın salt istiap sınırının aşılmasından meydana gelmediğini, temelde sürücünün kusurundan kaynaklandığını, sigorta şirketinin araç sahibine rücu hakkının doğmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın sigortalısından rücuen alınabilmesi için istiap haddinin aşılmasının kazaya münhasıran etkili olması gerektiği, sigorta şirketinin davalıya rücu şartı gerçekleşmediği" gerekçesiyle, davacı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı vekilinin davanın reddine karar verilmesi gerektiğine yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Ankara 4. Tüketici Mahkemesinin 11.05.2018 tarih ve 2016/1096 Esas 2018/250 Karar sayılı kararının HMK.nın 353/1-b-2 maddesi gereğince düzeltilerek, yeniden esas hakkında karar verilmesine, buna göre; asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu tek taraflı kazada davacı şirketin 3. kişilere yaptığı ödemelerin tamamını,taşıma sınırının üzerinde yolcu bulundurması nedeniyle rücu etme hakkına sahip olduğunu belirterek istinaf kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu meydana gelen ölüm nedeniyle 3. kişilere yapılan ödemenin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.ç. maddesi uyarınca rücuen tazmini talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle davaya konu kazada münhasıran istiap haddinin aşılmadığı uzman bilirkişi heyetince tespit edilmesine göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,