Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/9977 K.2023/915

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalı ... Çimento San. ve Tic. A.Ş vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacıların istinaf başvurusunun esastan kabulüne, davalı ... Çimento A.Ş'nin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı Euroko Sigorta A.Ş.'nin ... ve ... sigortacısı, davalı ... Çimento San.

A.Ş.'nin malik-işleteni ve davalı ...'nun sürücüsü olduğu aracın, 13.10.2012 tarihinde müvekkillerinin aracına çarparak sebebiyet verdiği kaza neticesinde ...'in vefat ettiğini, ...(...), ..., ...'in ise ağır yaralandığını, ...(...)'in sürekli malul kaldığını ve yüzünde sabit iz oluştuğunu, ...'in yüzünde sabit iz ve kafasında doku kaybı oluştuğunu, Bursa 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2012/437 Esas, 2013/274 Karar sayılı dosyasındaki İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın raporunda, davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde tamamen kusurlu olduğunun tespit edildiğini,

kaza nedeniyle gerçekleşen vefat ve yaralanmalar sonucunda müvekkillerinin maddi ve manevi ağır zararlara uğradıklarını, ...'in vefat etmesi nedeniyle anne ve baba olan müvekkilleri ... ve ...(...)'in destekten yoksun kaldıklarını iddia ederek, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulması kaydı ile davacı ... için; oğlu ...'in kaza sonucu ölümü nedeniyle 50,00 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatı ve 100.000,00 TL manevi tazminat, eşi ...(...)'in kaza sonucu malul kalması ve yüzünde sabit iz oluşması nedeniyle 50.000,00 TL manevi tazminat; davacı ...(...) için;

kaza sonucu malul kalması nedeniyle 1.000,00 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatı, oğlu ...'in kaza sonucu ölümü nedeniyle 50,00 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatı ve 100.000,00 TL manevi tazminat, kendisinin kaza sonucu malül kalması ve yüzünde sabit iz oluşması nedeniyle 150.000,00 TL manevi tazminat; davacı ... için; kardeşi ...'in ölümü nedeniyle 50.000,00 TL manevi tazminat, annesi ...(...)'in malul kalması ve yüzünde sabit eser oluşması nedeniyle 20.000,00 TL manevi tazminat, kendisinin kaza sonucu yüzünde sabit iz kalacak ve doku kaybı oluşacak şekilde ağır yaralanması nedeniyle 50.000,00 TL manevi tazminat; davacı ... ... için;

kardeşi ...'in kaza sonucu ölümü nedeniyle 50.000,00 TL manevi tazminat, annesi ...(...)'in kaza sonucu malul kalması ve yüzünde sabit iz oluşması nedeniyle 20.000,00 TL manevi tazminat ve kendisinin kaza sonucu ağır yaralanması nedeniyle 20.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 611.100,00 TL tazminatın kaza tarihi olan 13.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (Euroko Sigorta A.Ş,'nin maddi tazminatlara ilişkin taleplerde ... poliçesindeki limitlerle sınırlı olarak müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydı ile,

maddi tazminatların ... poliçesi limitlerini aşacak miktarından İMSS poliçesinde belirtilen limitlerle, dava konusu manevi tazminatlardan İMSS poliçesinde belirtilen limitlerle sınırlı olmak kaydıyla) tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı Euroko Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kazaya karıştığı belirtilen aracın müvekkili nezdinde kaza tarihi itibariyle ... ve İMSS sigorta poliçeleri ile sigortalı bulunduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacıların 2 yaşındaki çocukları ...'in vefat etmesi nedeniyle doğru veriler çerçevesinde yapılan hesaplama sonucu tespit edilen 17.332,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 29.04.2013 tarihinde davacılara ödendiğini, yapılacak tazminat hesaplamasında bu ödemenin güncellenerek indirilmesi gerektiğini,

kaza tarihinden itibaren reeskont faiz talep edilmesinin haksız olduğunu, SGK tarafından yapılan bir ödemenin olup olmadığı veya gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılması gerektiğini, manevi tazminat taleplerinin yüksek olduğunu, davacıların maluliyetlerine ilişkin raporların Adli Tıp Kurumundan alınması gerektiğini iddia ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2-Davalı ... Çimento San ve Tic. A.Ş. cevap dilekçesinde; kazaya karışan müvekkiline ait olduğunu, kaza nedeniyle Bursa 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/437 Esas sayılı dosyasında kusur incelemesi gerektiği gibi yapılmadığından, keşif yapılmak suretiyle keşif ve bilirkişi heyetince tarafların kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, kazada 2.5 yaşındaki ...'in vefatının müvekkillerini de üzdüğünü, emniyet kemeri takılmadığı için vefat ve yaralanmaların gerçekleştiğini, olayda müterafik kusur bulunduğundan hesaplanacak tazminattan indirim yapılması gerektiğini, talep edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu iddia ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3-Davalı ...'na dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen davalı cevap hakkını kullanmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ".... maddi tazminata ilişkin davanın 289.621,00 TL'lik kısmı konusuz kaldığından, bu kısma ilişkin karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...(...) yönünden; bedensel kazanma gücü kaybı sebebiyle ödenecek maddi tazminatın 9.417,18 TL'lik kısmı yönünden davanın kabulü ile, bu miktarın 13.10.2012 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... Çimento San. ve Tic.

A.Ş.'den müteselsilen alınarak ... (...)'e ödenmesine, manevi tazminata ilişkin taleplerin kısmen kabulü ile; davacı baba ...'in eşinin maluliyeti sebebiyle 15.000,00 TL ve oğlu 'nın vefatı sebebiyle 40.000,00 TL, davacı ...(...)'in oğlu 'nın vefatı sebebiyle 40.000,00 TL, kendi maluliyeti sebebiyle 100.000,00 TL, davacı ...'in kardeşi 'nın vefatı sebebiyle 20.000,00 TL, annesi ...'in yaralanması sebebiyle 10.000,00 TL ve kendi yaralanması sebebiyle 30.000,00 TL,davacı ... ...'in kardeşi 'nın vefatı sebebiyle 25.000,00 TL,

annesi ...'in yaralanması sebebiyle 10.000,00 TL ve kendi yaralanması sebebiyle 10.000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın 13/10/2012 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...den müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ... Çimento San ve Tic. A.Ş. istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1- Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; talep edilen manevi tazminatların yerinde ve makul olması nedeniyle tamamen kabul edilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun kaza tarihinden, Sigorta Şirketi'nin ise temerrüt tarihinden itibaren başladığını, davalı ... tarafından ödenen kısmın eksik kalan birikmiş faizini 05.10.2016 tarihli dilekçe ile talep ettiklerini, Mahkemece fark faiz talebinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davalı ...

A.Ş. vekili lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, reddedilen kısım üzerinden hesaplama yapıldığında 18.850,00 TL vekalet ücreti çıktığını ancak Mahkemece, 23.950,00 TL hükmedildiğini, maddi ve manevi tazminat alacakları için reeskont avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

2- Davalı ... Çimento San ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davacı sürücünün şerit ihlali yaptığını, müvekkiline ait araç sürücüsünün şerit ihlali yapmadığını, çocuğun ölümünde çocuk oto koltuğunun bulunmayışının etkili olması ve arka koltukta oturan ve ağır bir şekilde yaralanan davacılar ...(...) ve ...'in emniyet kemerinin takılı olmaması nedeniyle daha ağır yaralandıklarını olayda müterafik kusur bulunduğunu, manevi tazminatın takdirinde, faiz ve diğer maddi hesaplarda hata yapıldığını belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ".... davacıların istinaf talebi bakımından kazaya karışan karşı araç, ticari bir kamyonet olduğundan avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi doğru olmadığından, davacılar vekilinin bu yöndeki istinaf iddia ve itirazının yerinde olduğu, bu sebeple davacılar vekilinin istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, davalı ... Çimento San. ve Tic. A.Ş. vekilinin ise tüm istinaf sebeblerinin reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen ve kabul edilmeyen gerekçelerle birlikte Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) ve İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (...) ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu, araçta yolcu olan desteğin ölümü nedeniyle, ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı, manevi tazminat ve cismani zarardan kaynaklı maddi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı B.K.’nın 56 ıncı maddesi

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılardan ve ... vekilinin tüm, davacılardan ... ve vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacılardan ... ve 'in diğer temyiz itirazlarına gelince; Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

6098 sayılı TBK 56 hükmüne göre hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Somut olayda; mahkemece davacı ... için eşinin maluliyeti sebebiyle 15.000,00 TL ve oğlu 'nın vefatı sebebiyle 40.000,00 TL, davacı ... (...)'in oğlu 'nın vefatı sebebiyle 40.000,00 TL, kendi maluliyeti sebebiyle 100.000,00 TL, manevi tazminata hükmedilmiştir. Kazanın meydana gelmesinde karşı aracın kusuru, davacıların ölene yakınlığı, ölenin henüz çocuk yaşta olması, davacı ...'in kazadan kaynaklı yaralanma derecesi, olay tarihi ve yukarıdaki ilkeler göz önüne alındığında, mahkemece adı geçen davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat miktarları az olmuştur. Bu sebeple davacılar ... ve için daha üst düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılardan ve ... vekilinin tüm, davacılardan ... ve vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar ... ve vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılar ... ve ...'e yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,