Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/9996 K.2023/2138

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine, davacı vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

15.01.2014 tarihinde, davalı ...'ın maliki, davalı ...'un sürücüsü olduğu aracın yaya ...'ya çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin aracın altında kalarak ağır şekilde yaralandığını, kazaya karışan aracın davalı HDI Sigorta A.Ş. tarafından ... poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle vücudunda meydana gelen kemik kırık ve çıkıkları, kas yırtılmaları, eklem deformasyonları, his ve doku kaybı ile cilt hasarları nedeniyle aylarca tedavi gördüğünü, vücudunda meydana gelen derin yaralar, doku kaybı, cilt transferleri ve ameliyatlar nedeni ile kalıcı izler meydana geldiğini,

bir dizi estetik operasyona ihtiyaç duyulacağını, müvekkilinin Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı Ordu Arıcılık Araştırma İstasyonu Müdürlüğünde gıda yüksek mühendisi olarak görev yaptığını, aynı zamanda Atatürk Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümünde de doktorasını sürdürdüğünü, bu süreçte doktorasının sekteye uğradığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont/avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline.

120.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont/avans faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'tan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilleri aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının hukuka aykırı ve mesnetsiz olduğunu, kazaya karışan aracın Allianz Sigorta A.Ş. tarafından genişletilmiş kasko sigorta poliçesiyle güvence altına alındığını, bu nedenle davanın Allianz Sigorta A.Ş.'ye ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı HDI Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili sigorta şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, öncelikle kusur tespiti gerektiğini, davacının maluliyet oranının ATK'dan alınacak rapor ile tespit edilmesi gerektiğini, aktüer raporunun hazine siciline kayıtlı bir aktüer tarafından hazırlanması gerektiğini, asgari ücret üzerinden hesap yapılması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olabileceğini, avans faizi talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafın maddi tazminat talebinin kabulü ile 52.371,00 TL'nin 12/12/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, davacı tarafın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile olayın meydana geliş şekli, tarafların kusuru, tarafların mali ve sosyal durumu göz önünde bulundurularak takdiren 60.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15.01.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... 'tan yasal faizi ile birlikte alınarak davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ve süresinden sonra davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğunu, kazaya neden olan araç halk otobüsü olmakla ticari faize hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin doğru olmadığını, davalı ... şirketinin yargılama giderlerinin tamamından sorumlu olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; kusuru kabul etmediklerini, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, uzun süren yargılama aşamasında davacının maluliyet oranında düşüş olup olmadığının araştırılmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; kusuru kabul etmediklerini, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, uzun süren yargılama aşmasında davacının maluliyet oranında düşüş olup olmadığının araştırılmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"Dosya kapsamına göre, kaza tarihi, kusur durumu, davacının maluliyet oranı, kazanın meydana geliş biçimi ve tarafların sosyal ve ekonomik durumları hep birlikte nazara alındığında; manevi tazminatın amacının, zarara uğrayan kişinin duyduğu manevi acıyı bir dereceye kadar yumuşatmak, bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmek, bir teselli, bir savunma ve ruhu tatmin etmek olması, hakimin manevi tazminat miktarını tarafların kusur oranlarına, sosyal ve ekonomik durumlarına, hakkaniyete ve adalete uygun olarak, sebepsiz zenginleşme de teşkil etmeyecek şekilde takdir etmesinin gerekmesi,

takdir edilecek miktarın manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da göz önünde tutularak, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olması gerekmesi gibi ilkeler dikkate alınarak davacı yararına takdir olunan manevi tazminatın bir miktar fazla hükmedilmesinin doğru olmadığı, öte yandan davacı vekilince dava dilekçesinde avans faizi talep edilmiş olup, kazaya neden olan araç halk otobüsü olmakla, ticari araç olduğundan (manevi tazminata ilişkin) avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin de doğru görülmediği,

ayrıca yargılama giderlerinden kabul red oranına göre taraflar sorumlu olup, bir miktar yargılama giderinden sadece davalılardan ... ve ...'ın sorumlu tutulmasının da hatalı olduğu" şeklindeki gerekçelerle davalı ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 352 nci ve İİK'nın 363, 365. maddeleri gereğince süre yönünden usulden reddine, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kısmen kabulü ile Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 15/05/2018 tarih ve 2015/177 Esas ve 2018/210 Karar sayılı hükmün HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

kaldırılıp düzeltilen hükmün yerine geçmek üzere; davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile 52.371,06 TL'nin 12.12.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'tan yasal faizi ile birlikte alınarak davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hayat boyu sürecek olan ıstırap ve manevi zarar karşısında İlk Derece Mahkemesinin hükmedilen 60.000,00 TL tazminat miktarı dahi düşük iken Bölge Adliye Mahkemesi tarafından hükmedilen 20.000,00 TL'nin davacının manevi zararını karşılamaktan uzak olduğunu, yargılama giderlerinin de usul ve yasaya aykırı olarak düzenlendiğini ve re'sen incelenecek sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince deliller tam toplanmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, ATK tarafından alınan rapor sonucunda oluşan maluliyetle ilgili olarak yargılama süreci dikkate alınarak maluliyetin tekrar tespit edilmesi gerektiğini, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması gerektiğini, olayın oluş şeklinin tam olarak aydınlanmadığını, yargılama giderlerinin doğru hesaplanmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ıncı maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazları ve davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dosya kapsamından davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun süre yönünden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Davalı ... vekilinin temyiz talebinin olmaması da dikkate alındığında adı geçen davalı yönünden İlk Derece Mahkemesi kararı kesinleşmiş olmakla, davalı ... yönünden manevi tazminata ilişkin olarak davacı aleyhine olacak şekilde yeniden hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu yönden bozulması gerekmiştir.

V.KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının ve davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı kalan onama harcının temyiz eden davalı ...'dan alınmasına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine, kararının bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,