Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/10019 K.2025/12520

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...'ın sevk ve idaresinde olan römork ve ona takılı çekici ile ...'den Aksaray istikametinde seyir halindeyken 22.01.2017 tarihinde Aksaray devlet karayolunda yolun karşısına geçmek isteyen ...'a kendi aracının ön orta kısmı ile çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazasında ...'ın vefat ettiğini, ...'ın ölümüyle davacıların destekten yoksun kaldıklarını, buna ilişkin davacılar lehine ayrı ayrı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının, ...'ın hayatını kaybetmesi nedeniyle cenaze ve defin giderleri yapıldığını,

davacıların manevi olarak uğradığı zararın tazmini için de müteveffanın eşi ... için 75.000,00 TL ve çocukları için ayrı ayrı 40.000,00'er TL olmak üzere toplam 235.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan temerrüt tarihinden itibaren faizi ile müştreken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazaya ilişkin tazminat davasının tarafına yöneltiliğini ancak kazanın oluşumunda kendisinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, huzurdaki davanın reddinin gerektiğini, asıl kusurlu kişinin vefat eden ... olduğunu, izah edilen nedenlerle de davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar ..., ... .... İnş. San. ve .... Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilleri aleyhine açılan tazminat davasında atfedilecek bir kusurun bulunmadığını, müvekkillerinin meydana gelen elim kaza nedeniyle sorumluluklarının bulunmadığını, bu nedenle açılan davanın reddinin gerektiğini, müvekkili ...'ın kaza esnasında çalıştığını, ...'den Aksaray'a giderken yasal hız sınırı içerisinde seyretmekte iken kazanın kendisine ayrılan şeritte meydana geldiğini, müvekkilinin tüm tedbirleri aldığı halde müteveffaya çarpmaktan kurtulamadığını, kazaya karışan aracın tüm bakımlarının teknik olarak yapıldığını ve hiçbir eksiğinin bulunmadığını,

müteveffa ...'ın yola kontrolsüz çıkması sonucu vefat ettiğini, karşı taraf davacıların müvekkillerinden haksız kazanç sağlamaya çalıştıklarından bahisle davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı ...'ın davalı ..., davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd. Şti. ve davalı ...'ne yönelik maddi tazminat davasının kabulü ile 53.256,17 TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalı ... ile davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd.

Şti.'nin sorumluluğu 1.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) davalı ... yönünden olay tarihi itibariyle geçerli ZMMS poliçesi ölüm teminat klozu limitiyle sınırlı olmak kaydıyla 06.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... ile davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd. Şti. yönünden ise kaza tarihi olan 22.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ..., davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd.

Şti. ve davalı ...'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, davacı ...'ın davalı ...'e yönelik maddi tazminat davasının ve manevi tazminat davasının ayrı ayrı reddine, davacı ...'ın davalı ... ile davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd. Şti.'ye yönelik manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ile davalı ... ....

İnş. San. ve .... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...'ın maddi tazminat davasının reddine, davacı ...'ın davalı ...'e yönelik manevi tazminat davasının reddine, davacı ...'ın davalı ... ile davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd.

Şti.'ye yönelik manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 7.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ile davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd.

Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...'ın maddi tazminat davasının reddine, davacı ...'ın davalı ...'e yönelik manevi tazminat davasının reddine, davacı ...'ın davalı ... ile davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd.

Şti.'ye yönelik manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 7.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ile davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd.

Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...'ın maddi tazminat davasının reddine, davacı ...'ın davalı ...'e yönelik manevi tazminat davasının reddine, davacı ...'ın davalı ... ile davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd.

Şti.'ye yönelik manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 7.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ile davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd.

Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...'ın maddi tazminat davasının reddine, davacı ...'ın davalı ...'e yönelik manevi tazminat davasının reddine, davacı ...'ın davalı ... ile davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd.

Şti.'ye yönelik manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 7.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ile davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd.

Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...'in maddi tazminat davasının reddine, davacı ...'in davalı ...'e yönelik manevi tazminat davasının reddine, davacı ...'in davalı ... ile davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd.

Şti.'ye yönelik manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 7.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ile davalı ... .... İnş. San. ve .... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 09.12.20 21... /7 22... /639 Karar sayılı kararda usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre davalılar ... .... İnş. San. ve ....Ltd. Şti ve ..., ... ve davacılar vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda maddi tazminat hesaplamasına ilişkin olarak kullanılan yöntem, bakiye ömür tablosu, kusur oranları, gelire ilişkin veriler ve diğer verilerin hatalı olduğunu, hükme esas alınan 26.04.2021 tarihli raporda 2021 yılı asgari ücret verilerinin esas alındığını, rapora esas alınan gelir o tarih itibariyle doğru olsa da şu an itibariyle asgari ücrette çok ciddi bir artış olduğunu ve müvekkilinin zararının karşılanmadığını, karara esas alınan kusur raporunun hatalı olduğunu, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yetersiz olduğunu, her bir davalı için ayrı ayrı ret vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olan araç ile yaya konumunda bulunan desteğin karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu davacıların desteğinin vefatı nedeni ile müteveffanın desteğinden yoksun kalan davacıların maddi tazminat ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Trafik kazasında gerçekleşen ölüm nedeniyle tazminat isteminde bulunan hak sahiplerinin ve ölenin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa'dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta ise de. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, ... Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, ... Danışmanlık, ... Üniversitesi ve ... Üniversitesi'nin çalışmalarıyla "TRH 2010" adı verilen "... Tablosu" hazırlanmıştır.

Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda.

Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Yaşam Tablusu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir.

Diğer yandan; Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; KTK'nun 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen progresif rant yöntemi kullanılarak yapılması gereklidir.

Somut olayda; karara esas kabul edilen aktüer raporunda. PMF 1931 Yaşam Tablosu'na göre ve progresif rant formülü uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı. İlk Derece Mahkemesi'nce bu hesaba göre karar verildiği görülmektedir. Dairemizin içtihatları gereği, hesaplamada progresif rant formülü kullanılması yerinde olmakla birlikte PMF 1931 Yaşam Tablosu'nun kullanılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı ... için, TRH 2010 Yaşam Tablusu'na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından "progresif rant" formülü kullanılarak tazminat hesaplamasının yapılması gerektiği dikkate alınmak suretiyle, bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının