Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/11680 K.2023/3941

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl dava ve 2013/42 E. sayılı birleşen dava yönünden davanın kabulüne, diğer birleşen davalar yönünden davanın kısmen kabulüne karar karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar ... ve Ps Otomotiv San Tic. Ltd. Şti. vekili ile katılma yolu davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ...’in kullandığı diğer davalıya trafik sigortalı aracın yaya haldeki müvekkiline çarparak yaralanmasına neden olduğunu bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Birleştirilen Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2013/42 E. 2013/7K. sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde, aynı kaza nedeni ile aynı iddialarla müvekkiline çarpan aracın maliki şirketten 10.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Birleştirilen Gebze 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/368 E. 2014/293 K. sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde, aynı kaza nedeni ile aynı iddialarla müvekkiline çarpan aracın maliki şirketten ve sürücüsünden 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Bozma sonrası birleştirilen Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/40 E. 2020/56 K. sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde, Gebze 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/694 E sayılısının Yargıtayca bozulduğunu, bozma ilamı sonrası alınan maluliyet raporunda müvekkilinin maluliyetinin %19,2'den %35,2'ye çıktığını bu maluliyet artışı nedeniyle müvekkilinin zararının artması nedeniyle önceki asıl ve birleşen davalardaki talepleri saklı kalmak kaydıyla 30.000,00 TL manevi tazminatın (sigorta şirketi hariç diğer davalılardan),

bilirkişi raporuyla sabit olduğu üzere müvekkilinin karşılanamayan ek maddi zararının (iş gücü kabı nedeniyle) 191.121,88 TL olduğunu ve kaza tarihi olan 15.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini (sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla 69.824,84 TL ile artı faiz masraflar) talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen davalarda davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde, davaların reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 02.10.2014 tarihli ve 2012/694 Esas, 2014/493 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 155.175,16 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 08.06.2017 tarihli ve 2015/407 Esas, 2017/6515 Karar sayılı kararı ile "...birleştirilen dava dosyalarının birbirlerinden bağımsız ayrı bir dava olup, birleştirilen her dava hakkında usul hükümlerine göre ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiği; kabule göre "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" hükümlerine göre davacının daimi işgücü kaybının tespiti yönünden rapor alınıp, yönetmeliğe uygun maluliyet raporu alındıktan sonra bu maluliyet oranı üzerinden aktüer hesabı yaptırılıp sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği;

kabule göre hesap raporunun davalı vekiline tebliğ edilmediği, mahkemece, kendini vekil ile temsil ettiren davalı vekiline hesaba ilişkin bilirkişi raporu tebliğ edilip, rapora karşı beyan ve itirazda bulunma hakkı verilmeyerek davalı tarafın savunma hakkının kısıtlandığı;" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 27.01.2021 tarihli ve 2017/346 Esas, 2021/19 Karar sayılı kararı ile asıl dava yönünden davanın kabulü ile 155.175,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının tahsiline, birleşen Gebze 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/468 Esas, 2014/293 Karar sayılı dosya yönünden davanın kısmen kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline, birleşen Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/40 Esas, 2020/56 Karar sayılı dosya yönünden davanın kısmen kabulü ile manevi tazminat talebinin reddine,

191.121,88 TL destekten yoksun kalma tazminatının (poliçe limiti ile sınırlı olarak) 69.824,84 TL'si yönünden davalı ... ile diğer davalılar PS Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti ve sürücü ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan miktar olan 121.297,04 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar PS Otomotiv San. Tic. Ltd.

Şti ve sürücü ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, birleşen Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/42 Esas, 2013/7 Karar sayılı dosya yönünden davanın kabulü ile 155.175,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen (bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve Ps Otomotiv San Tic. Ltd. Şti. vekili ile katılma yolu davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; bozma sonrası birleşen dava ile manevi tazminat taleplerinin reddedilmesinin hatalı olduğunu, gelişen durum nedeni ile yeniden manevi tazminat istenebileceğini, hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalılar ... ve Ps Otomotiv San Tic. Ltd. Şti. vekili; davanın hukuksal yarar, iyiniyet ve tazminat yükünde hukuka uygunluk ilkeleri ışığında incelenmesi ile sonuçta reddi gerektiğini, tıbbi raporlara uygun olmayan tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, yapılan ödemelerin kararda belirtilmediğini, maluliyet raporunun bozmaya uygun şekilde ve usulüne uygun olarak alınmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; asıl davada, çarpan araç sürücüsüne ve trafik sigortacısına karşı açılan trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine; birleştirilen ilk davada, aynı kaza ile ilgili çarpan araç işletenine karşı açılan maddi tazminat istemine; birleştirilen ikinci davada, aynı kaza ile ilgili çarpan araç işletenine ve sürücüsüne karşı açılan manevi tazminat istemine; bozma sonrası birleştirilen davada ise aynı kaza ile ilgili çarpan araç işletenine ve sürücüsüne karşı açılan maluliyet artışı nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi, delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ıncı maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına; özellikle, manevi tazminatın takdirinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56 ncı maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalılar ... ve Ps Otomotiv San Tic. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılamada, kesinleşen kısımlar hakkında hüküm kurulamaz. Bu nedenle, ilk kararda kabul edilen ve bozma kapsamı dışında bırakılarak kesinleşen hususlar yönünden yeniden hüküm kurularak karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Yalnızca bozulan kısımlar hakkında inceleme yapılarak hüküm kurulması gerekir. Zira bozmanın kapsamı dışında kalarak onanan kısımlar usulen kesinleşmiş ve bu yönler taraflar bakımından usuli kazanılmış hak oluşturmaktadır.

Somut olayda, Daire bozma kararı öncesi mahkeme kararını davacı taraf temyiz etmemiş ve davalılar ... ve Ps Otomotiv San Tic. Ltd. Şti. temyiz isteminden feragat etmiş, mahkeme ek kararı ile anılan davalılar temyiz etmemiş sayılmış olup ilk karar bu taraflar lehine kesinleşmiştir.

Mahkemece verilen ilk karar davalı ... temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 08.06.2017 tarihli ve 2015/407 Esas, 2017/6515 Karar sayılı bozma ilamı ile davalı ... yararına bozulmuş olup Daire bozması sonrası alınan maluliyet raporunda davacının %35,2 maluliyeti tespit edilmiş, ilk karara esas alınan %19,2 oranından daha yüksek bir oran ortaya çıkmıştır.

Mahkemece, davacı tarafın %19,2 maluliyet oranına temyiz itirazı olmaması gözetilerek Daire bozması sonrası birleştirilen Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/40 E. 2020/56 K. Sayılı dosyasında davanın reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalılar ... ve Ps Otomotiv San Tic. Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar ... ve Ps Otomotiv San Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme hükmünün BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılar ... ve Ps Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.'ye iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,