Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/11965 K.2023/3945

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulü ile başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 20.04.2019 tarihinde davalı ... şirketine trafik sigortalı araç ile gerçekleşen tek taraflı trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan davacının iki yaşındaki oğlunun vefat ettiğini, davacının ölen oğlunun desteğinden yoksun kaldığını belirterek belirsiz alacak olarak 42.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 04.03.2020 tarihli dilekçesi ile talebini 76.696,25 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi tarafından %50 kusura göre belirlenen 38.348,12 TL destekten yoksun kalma tazminatının 20.09.2019 tarihinden itibaren, yasal faizi ile birlikte ... Sigorta A.Ş.’den alınarak başvuru sahibine verilmesine, bakiye 38.348,12 TL talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; başvuranın araçta yolcu olup sürücü olmadığını, kusurunun bulunmadığını, bu nedenle kusur oranına göre değerlendirme yapılmasının hatalı olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; bilirkişi hesaplamasında askerlik süresinin de dikkate alınması gerektiğini, davacı annenin çocuğun vefatında müterafik kusuru bulunduğunu, müterafık kusur indirimi uygulanması gerektiğini, gerekli belgelerle başvuru yapılmadığını belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Desteğin yolcu olduğu tek taraflı trafik kazasında kusur oranında değil tam zarara göre tazminat belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle başvuran vekilinin itirazının kabulü ile itiraza konu kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına, başvurunun kabulü ile 76.696,25 TL destekten yoksun kalma tazminatının 20.09.2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. HD 20.10.2021 tarihli ve 2021/5277 Esas, 2021/7186 Karar sayılı kararı ile "...Temyiz incelemesinin yapılabilmesi için Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince bir karar verilmesi gerekmekte olup davalı vekilinin itiraz talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden yalnızca davacının itirazı incelerek karar verilmesinin doğru olmadığı" gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 vd. maddeleri gereğince, üçüncü kişilerin uğrayacakları zararlar nedeniyle araç işletenine yüklenen sorumluluğun, kusursuz, müşterek ve müteselsil bir sorumluluk olduğu, dava konusu olayda, hem araç sürücüsüne hem de yol kusuru nedeniyle Karayolları Bölge Müdürlüğüne kusur yüklenmiş olmakla birlikte, Karayolları Bölge Müdürlüğüne yüklenen kusurun, araç sürücüsünün kazadaki kusurunu kesen, yani bertaraf eden bir kusur olmadığı,

KTK'nın 86 ncı maddesi gereğince araç işleteninin sorumluluktan kurtulması gereken durumların olayda mevcut olmadığı, bu itibarla Uyuşmazlık Hakem Heyetinin, davalı ..., sürücünün kusuru oranında sorumlu tutan kararına iştirak edilmediği; yapılan itirazlarda, askerlik süresince tazminat hesaplaması yapılamayacağı ifade edilmiş ise de, buradaki hesaplamanın amacının, malul kişinin bu durumu sebebiyle vücut bütünlüğü tam olan kişiye göre maluliyet oranı kadar daha fazla çaba-efor sarf edecek olmasının göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması olduğu, bu nedenle davalının bu yöndeki itirazlarının yerinde olmadığı sonucuna varıldığı;

uyuşmazlık konusu kazada başvuru sahibi anne ve vefat eden çocuğu yolcu konumunda olup, kazanın oluşumunda herhangi bir kusur bulunmadığı, bunun dışında, annenin çocuğu için gerekli güvenlik tedbirlerini almadığı, seyahat edilen yer ya da emniyet kemeri gibi tedbirlerin uygulanmadığı veya başkaca müterafık bir kusurunun olduğu yönünde dosya kapsamında somut bir delil bulunmadığı, bu itibarla söz konusu itirazın da isabetli görülmediği;

başvurucu tarafından sunulan bilgi ve belgelerin başvuru açısından yeterli olduğu sonucuna varılarak işbu itirazın da yerinde görülmediği gerekçesi ile davalı vekilinin itirazının reddi, başvuran vekilinin itirazının kabulü ile itiraza konu kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına, başvurunun kabulü ile 76.696,25 TL destekten yoksun kalma tazminatının 20.09.2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davalı şirketin sigortalısının kusuru oranında sorumlu olup trafik polis bilirkişisinin düzenlendiği kusur raporu uyarınca sigortalı sürücü %50, Karayolları Genel Müdürlüğü %50 kusurlu olduğunu, kaldı ki dosyada yer alan kusur raporları arasında çelişki mevcut olduğunu, bilirkişi hesaplamasında askerlik süresinin de dikkate alınması gerektiğini, davacı annenin çocuğun vefatında vefat eden çocuğu Ata Dündar'ın çocuklar için olması gereken oto koltuğunda yolculuk yapmaması ve gerekli tedbirleri almaması sebebiyle müterafik kusuru bulunduğunu,

ayrıca emniyet kemerinin taklı bulunmaması sebebiyle müterafık kusur indirimi uygulanması gerektiğini, davacı için hükmedilecek vekâlet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde belirtilen vekâlet ücretinin 1/5’i tutarında olması gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölen yolcunun desteğinden yoksun kalanın açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 78, 85, 86, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 ve 53 üncü maddeleri, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 150 nci maddesinin birinci fıkrası, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Diğer temyiz itirazına gelince; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 51 inci maddesi uyarınca tazminatın kapsamı ve ödenme biçimi, durumun gereği ve özellikle kusurun ağırlığı göz önüne alarak belirlenen; aynı Kanun’un 52 inci maddesi uyarınca da zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise tazminat indirilebilir veya tamamen kaldırılabilir.

Davalı vekili, davacının olay tarihinde 2 yaşında olmasına rağmen çocuk koltuğu olmadan seyahat ettiğini ve araçtan fırlaması sonucu vefat ettiğini belirterek müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini savunmuş, İtiraz Hakem Heyetince bu talep reddedilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78 inci maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca belirli sınıf araçlarda 150 cm’den kısa ve 36 kg’ın altındaki çocukların taşınması sırasında çocukların ağırlığına uygun anılan Yönetmelik ekinde yer alan (1) sayılı cetvelde yer alan çocuk bağlama sistemlerinin kullanılması zorunludur.

Davacının olay tarihinde 2 yaşında olduğu dikkate alındığında araç içerisinde yolculuk yaptığı esnada mevzuatta belirlendiği üzere koruyucu tertibatla taşınması gerektiği açık olup bu hususta gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü velayet hakkı kapsamında aynı araçta yolcu anne ve sürücü babaya aittir.

Dosya içerisindeki belge ve bilgiler dikkate alındığında, davacının yaşı itibarıyla bu hususlara yönelik tedbirleri alma yükümlülüğünün aynı araçta yolcu anne ve sürücü babaya ait olduğu anlaşıldığına göre müterafik kusurun varlığının kabulü ile hesaplanan tazminattan Dairemizin istikrar kazanmış uygulaması gereği %20 oranında indirim yapılması gerekmektedir. Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,