Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/12081 K.2024/7789

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın motosiklet sürücüsü konumundaki davacıya çarpmasıyla oluşan 28.07.2020 tarihli trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş ve ıslah dilekçesi ile talebini 198.821,22 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın haksız olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; %10 maluliyet oranı, %100 kusur oranı, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılmak suretiyle yapılan hesaplamaya göre belirlenen 198.821,22 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kabulü ile 13.09.2021 tarihinden itibaren işlemiş yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; itirazların kısmen kabulü ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz kullanılmak suretiyle Heyetçe yapılan hesaplamada belirlenen miktar olan 187.371,87 TL'nin kabulüne, vekalet ücretinin de 5.100,00 TL olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a.Kendilerine hükmedilen vekalet ücretinin tam olması gerektiğini,

b.Tazminat hesaplamasında progresif rant yönteminin uygulanması gerektiğini belirtmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

a.Davacının eksik evrakla başvuru yaptığını,

b.Heyetin hesaplama yapmasının doğru olmadığını, ek rapor alınması gerektiğini,

c.Tazminat hesaplamasında %1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini,

d.Davacının kaza sırasında kask ve koruyucu kıyafet giymediğini dolayısıyla tazminattan indirim yapılması gerektiğini,

e.Davacının kolluk ifadesinde motor kurye olduğunu belirttiğini buna göre kazanın trafik iş kazası olduğunu SGK tarafından herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının belirlenmesi ve yapıldıysa hükmedilen tazminattan tenzil edilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacının sevk ve idaresindeki motosiklete çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından kabul edilen aktüer raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı; İtiraz Hakem Heyeti tarafından yer alan hesaplamada ise TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,65 teknik faiz uygulandığı anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte %1,65 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi kullanılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan aktüer raporu doğrultusunda karar verilmesi gerekirken İtiraz Hakem Heyetince hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dosyada mevcut SGK kayıtlarından davacının kurye olarak çalıştığı anlaşıldığından dava konusu olayın aynı zamanda iş kazası niteliğinde olması ihtimali nedeniyle davacıya Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerekmekte olup, bu hususta İtiraz Hakem Heyeti tarafından yeterli bir araştırma yapılmamıştır.

Şu durumda, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na yazı yazılarak, davaya konu kazada davacının yaralanması nedeniyle iş kazasına dayalı herhangi bir inceleme yapılıp yapılmadığı, olayın iş kazası olarak kabul edilmiş olması halinde davacıya davaya konu kazadaki kalıcı maluliyeti nedeniyle sürekli iş göremezlik (kalıcı maluliyet) geliri bağlanıp bağlanmadığı, ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılan ödemenin miktarı ve niteliği ile ilk peşin sermaye değeri tutarının ne olduğu, rücuya tabi olup olmadığı hususlarının sorulması, dayanak ödeme belgelerinin temin edilmesi,

rücuya tabi ödeme bulunması halinde peşin sermaye değeri tutarlarının indirilmesiyle tazminatın hesaplanması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi doğru değildir. Kararın açıklanan nedenle de bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR