Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/12936 K.2025/7714

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ... hakkında takip yaptıklarını, borçlunun alacaklılarından mal kaçırmak ve borçlarının ödenmesini engellemek maksadıyla, usulsüz yapılan ölünceye kadar bakma sözleşmesine itiraz etmemekte olduğunu, müvekkiline İcra ve İflas Kanununun 94. maddesi gereğince ...

İcra Müdürlüğünün 14.08.2018 gün ve ... sayılı kararı ile tapu iptal ve tescil davası açılması için yetki verildiğini, borçlu davacı ... adına yetki belgesi ile dava açıldığını, borçlu, muris ve davalının usulsüz ve muvazaalı sözleşme ile mal kaçırdıklarını, adına yetki belgesi ile hareket edilen davacı ...'nin murisi ... ile davalı ... arasında tanzim olunan ölünceye kadar bakma sözleşmesi mukabilinde davalılar adına tescil olunan söz konusu iki taşınmazın davalının ölünceye kadar bakma sözleşmesine aykırı davranması ve sözleşmenin muvazaalı olması nedeni ile taşınmazların mahkemece belirlenecek güncel rayiç bedellerinin,

fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, adına yetki belgesi ile hareket edilen ...'nin miras payı oranında tazminatın davalıdan alınarak dosya borcuna mahsuben ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına ödenmesini, değilse saklı payı oranında fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik (belirsiz alacak) 5.000,00 TL tazminatın davalıdan alınarak dosya borcuna mahsuben ...

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra dosyasına ödenmesine, muris ile davalı arasında yapılan usulsüz ve muvazalı işlem nedeniyle adına yetki belgesi ile hareket edilen davacı ...'nin mahrum kaldığı miras payı ya da saklı payı oranındaki payı oranında, taşınmazların semere ve kira gelirlerinden dava tarihinden geriye 5 yıl hesaplanarak, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik (belirsiz alacak) 5.000,00 TL’nin davalıdan alınarak adına yetki belgesi ile hareket edilen davacı borçlu ...'nin dosya borcuna mahsuben ...

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra dosyasına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde; açılan davanın usulsüz olduğunu, müvekkilinin babası ...'nin yaşlı ve hasta olduğundan uzun yıllar bakıma muhtaç yaşadığını, aynı şekilde ...'nin eşinin de hasta ve yaşlı olduğunu, müvekkilinin hem babasına hem de annesine sözleşme tarihinden önce başlayarak ölünceye kadar ki sürede baktığını, hatta müvekkilinin anne babasına bakabilmek için evliliğini ertelediğini, onlardan hiç ayrı kalmadığını, zira diğer kardeşlerinin baba ve anneleri ile hiç ilgilenmediğini, ölünceye kadar bakım sözleşmesinin gerçek bir bakım ilişkisine dayalı olduğunu, muris ... kızının müvekkiline minnet borcu da olduğunu, yapılacak araştırmada bu hususun ortaya çıkacağını, belirterek haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... ve ... cevap dilekçelerinde, davalı ...'nin kardeşi olduklarını, muris ve babaları ... ile ... arasındaki ölünceye kadar bakma akdi sözleşmesine istinaden yapılan devir sözleşmenin muvazaalı olduğunu, taşınmazların kardeşleri ...'ye devredilerek, diğer kardeşleri ...'nin söz konusu gayrimenkullerden payına düşecek kısmın, borcundan dolayı haczedilip satamaması için ...'ye ölünceye kadar bakma akdi ile devir ve ferağ edildiğinin doğru olduğunu, kardeşleri ...'nin muris ...'ye böyle bir bakım görevini yerine getirmediğini, zaten ...'nin de bakıma muhtaç olmadığını, ...'nin alacaklılarına karşı söz konusu tapuların muvazaalı olarak devredildiğini belirtmişlerdir .

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacılara İcra Müdürlüğünce verilen yetkinin İİK'nın 94/2.maddesi hükmüne uygun olarak tapu iptali tescil talebi konusunda dava açılmasına ilişkin olduğu, davacı alacaklıların ise bu dava ile yetki yönünden 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 120. maddesi kapsamında değerlendirilebilecek bir talep olan tazminat talebinde bulunduğu, 6100 sayılı H.M.K.'nın 114.maddesi ile dava takip yetkisinin dava şartları arasında gösterildiği, 115.maddesi ile dava şartlarının hakim tarafından re-sen dikkate alınacağının düzenlendiği,

davacının yetki belgesinde açıkça tescil yönünden yetki verildiği yazılı olmasına rağmen dava dilekçesi ile davasını tazminat yönünden ikame ettiğini açıklayarak , tazminat talepli davayı ikame ettiği, dava şartı eksikliğinin giderilebilir nitelikte olmadığı, davacı alacaklıların icra müdürlüğünce verilen yetki konusu dışına çıkarak tazminat davası ikame ettiğinden, bu dava yönünden dava takip yetkisinin bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf istemlerinin reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde, muvazaalı işlemin tüm dosya kapsamında sabit olduğunu, giderilebilir bir dava şartı nedeniyle taraflarına makul bir süre vermek yerine hiç bir uyarıda bulunmaksızın direk olarak davanın usulden reddine karar vermenin usul ve hukuka aykırı olduğunu, zira mahkemenin İİK 120 madde gereği taraflarınca talep edilebilecek bir hakkın varlığını kabul ettiğini, ancak dosyaya sunulabilecek yeni yetki belgesinin tamamlanamayacağını öngördüğünü, ama neden tamamlanamayacağı konusunda hiç bir açıklamada bulunmadığı,

bu hususta taraflarına hiç bir süre verilmediğini de yazmadığını, halbuki bu eksikliğin icra dairesine yapılacak basit bir taleple kısa sürede yerine getirilebilineceğini, ...

İcra Müdürlüğüne yapılan başvuru sonucunda 19.04.2021 tarihinde mahkemece hükme esas alınan dava şartı olan yetki belgesi eksikliğinin giderildiğini, bu yetki belgesini dilekçe ekinde sunduklarını, giderilebilir nitelikte olan dava şartı için öncelikle bu şartın tamamlanması için taraflarına kesin süre verilmesi gerektiğinin açıkça belirtildiğini, yetki belgesi eksikliği farkedildiğinde icra dairesine gerekli müracaat yapılarak yetki belgesinin kısa sürede düzenlenerek dilekçe ekinde sunulduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde, haksız işgal tazminatı davasının ilişkin olarak vekalet ücreti yönüyle hatalı olduğunu, taraflarına hisse değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bu yönü ile düzeltilmesi talep edilmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Uyuşmazlık, İİK’nın 94/2 nci maddesi uyarınca alınan yetkiye dayalı olarak açılan muvazaalı olarak düzenlenmiş ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptali istemine ilişkindir.

Davacı alacaklılar vekili, borçlunun murisi ... ile üçüncü kişi ... arasında düzenlenen ölünceye kadar bakma sözleşmesi gereğince verilen dava konusu tapuların iptali ile muris adına tescili için İcra Mahkemesinden İİK'nın 94/2.maddesi gereğince yetki almıştır. Alınan yetkiye istinaden eldeki dava açılmış ancak talep olarak tapuların iptali yerine borçlunun mirası oranında tazminat talep edilmiştir.

Genel olarak muvazaa nedeni ile tapu iptal ve tescil davalarında, davacının iptal yerine tazminat istemine engel bir durum söz konusu değildir. Borçlu ...'nin sözleşmenin iptali ve miras payı oranında tescilini isteyeceği bir davada bunun yerine tazminata karar verilmesini isteyebilir.

(Yargıtay 1.Hukuk Dairesi 08.03.2012 tarih 2012/580 Esas-2012/2568 Karar) İİK'nın 94/2.maddesi de borçlunun mal kaçırma amacı ile bu tür davaların açmaktan imtina ederek alacaklıları zarara uğratmasını önlemek amacı getirilmiş bir düzenleme olduğundan, asılın sahip olduğu bu yetkinin vekili olarak alacaklıya ait olduğu da düşünülebilir.

Öte yandan, davacılar vekili istinaf aşamasında İİK'nın 120/2.maddesine dayalı olarak aldığı yetkiyi Bölge Adliye Mahkemesine sunmuştur. Davacının yetkisinin, bu davaların görülebilmesi için gerekli ön koşul olduğu düşünüldüğünde, HMK'nın 115/2.maddesine göre tamamlanabilir bir dava şartı olarak değerlendirilmek sureti ile davanın esasına girilerek, oluşacak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. 2.Bozma kapsamına göre davalı ... vekilinin temyiz istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. KARAR