Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/13477 K.2024/12137

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; sürücü olan davacı ile sigortasız motosiklet sürücüsü arasında meydana gelen 13.08.2016 tarihli kazada müvekkilinin yaralandığı, daha önce geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri talebi için tahkime başvuru yapıldığı ve temyiz aşamasında olduğu ve bu dosya nedeni ile somut dosyanın sürüncemede bırakılmaması gerektiği zira bu dosyada sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde bulunulduğu beyanıyla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 41.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle talebini 311.000,00 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekcesinde; kuruma başvuru şartının yerine getirilmediğini, davacının zarara neden olan şahıstan şikayetçi olmadığını bu nedenle artık hukuk mahkemesinde de dava açamayacağını, davacının maluliyetini ispatlaması gerektiğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması gerektiğini, davacının motosiklet kullandığı ve koruyucu tertibat kullanmadığını bu nedenle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kusur oranında sorumlu olduklarını, bu nedenle kusur raporu alınması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini ancak dava tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 13.08.2016 tarihli kazada yaralanması nedeni ile sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde bulunduğu, dosyadaki kaza raporunun incelenmesinde davacının kusurunun bulunmadığının anlaşıldığı, dosyaya eklenen 15.10.2021 tarihli Karadeniz Teknik Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından hazırlanan raporda davacının fiziki muayenesinin yapıldığı, kaza ile illiyet bağı kurulduğu, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özülülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hazırlanan raporda davacının %15 oranında özür oranı olduğu,

kaza ile ilgili daha önce açılmış 2017 E. 45868 nolu dosyanın kararı incelendiğinden aynı kaza nedeni ile geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri talebinde bulunulduğu, İtiraz Hakem Heyeti kararının Yargıtayın 2021/8763 nolu kararı ile bozulduğu, davacının kazada kusursuz olduğunun tespit edildiğinin anlaşıldığı, alınan hesap raporu ile 401.328,35 TL tazminat belirlendiği, poliçe limitinin 310.000,00 TL olduğu,

davacının ehliyeti olmadığından %20 müterafık kusur indirimi yapılmasına karar verildiği gerekçesi ile davanın kabulü ile 248.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 29.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faize ili birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalının itiraz ettiği, eksik belge ile başvuru yapıldığını ileri sürdüğü, başvuru öncesinde davalıya müracaat edildiğinin anlaşıldığı, dava ön şartının gerçekleştiği, kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik dikkate alınarak hazırlanan raporun usule uygun olduğu, aynı kaza nedeni ile daha önce tahkimde açılmış 2017 E. 45868 saylı dosyanın 2017/61606 nolu kararı incelendiğinde konusunun geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri talebine, somut dosyanın ise sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin olduğu, hesaplamanın usul ve yasaya uygun olduğu,

davacının kazada kusurunun olmadığının 2017 E. 45868 sayılı dosyasının 2017/61606 nolu kararı ile sabit olduğu, davacının şahsi haklarından vazgeçtiğini beyan etmediği, davacının 15.11.2021 tarihinde davalıya başvuru yaptığı 26.11.2021 tarihinden itibaren faize karar verilmesinde isabetsizlik olmadığı,

davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin Asliye Hukuk Mahkemeleri için öngördüğü nispi vekalet ücretinin maktu vekalet ücreti altında olmamak üzere 1/5'i oranında olması gerektiği, bu nedenle davalının vekalet ücretine karşı yaptığı itirazın kabulü gerektiği gerekçesi ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti Kararının (3) numaralı bentte yazılı 25.810,00 TL vekalet ücretinin çıkartılarak yerine 1/5 oranı gözetilerek 5.162,00 TL vekalet ücreti yazılmasına, hükmün bu şekilde düzeltilmesine, kararın diğer maddelerinin aynen icrasına karar verildi.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvuru şartının gerçekleşmediğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 ya da %1,65 teknik faiz yöntemine göre yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri talebi için açılmış dosya olduğu ve mükerrerlik olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, temerrüte düşmediklerini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, sigortasız aracın karıştığı 13.08.2016 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davacının, davalı şirkete 08.11.2021 tarihli dilekçe ile başvuru yapmış olmasına, kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göne maluliyet raporunun tanzim edilmiş olmasına, davacının 2017/45868 sayılı Tahkim başvurusu hakkında geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri yönünden karar verilmiş olması ve başvuruya ilişkin verilen karara karşı davalının kusur oranlarını temyize getirmemiş olmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

6100 sayılı HMK’nın "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26 ncı maddesinin 1 inci fıkrası "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. “ şeklindedir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacının sürekli iş göremezlik tazminatının belirlenmesine yönelik alınan hesap raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılarak progresif rant yönteminin esas alındığı, davacı vekili tarafından yapılan hesaplamaya göre davanın ıslah edildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince de ıslah doğrultusunda başvurunun kabulüne karar verildiği, davalı vekili tarafından karara itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

Trafik kazasında bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak işgücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa'dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta ise de. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi'nin çalışmalarıyla "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmıştır.

Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda. Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir.

Bu itibarla; karara esas alınan tazminat hesaplamasında, TRH 2010 Tablosu'nun kullanılmasında bir isabetsizlik görülmemiş olmakla birlikte, davacı vekilinin dava dilekçesinde PMF 1931 Tablosu'nun kullanılması gerektiğine ilişkin talebi nedeniyle, tazminat hesabında PMF 1931 Tablosu'nun (TRH 2010 Tablosu'ndan daha kısa ömür süresi belirlediği halde davacı kabulü gereği) kullanılması gerekli görülmüştür.

Davacının hak kazanabileceği işgücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından da karara esas kabul edilen 27.02.2022 tarihli raporda; 01.06.2015 tarihli ZMSS Genel Şartları dahilinde, TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılmış ve rapor karara esas alınmıştır.

Ancak davacı vekilinin talebi karşısında, davacı için, 27.02.2022 tarihli hesap raporundaki veriler dikkate alınmak suretiyle PMF 1931 Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi (davalı lehine olacak biçimde daha kısa ömür süresi belirlediği halde davacı vekilinin dava dilekçesindeki talebiyle bağlı kalınması gerektiğinden), %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanmasının gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,