Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/13570 K.2024/10353

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 23.03.2020 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 5.100,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle talebini toplam 124.168,90 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının davacıya tahkimden önce tazminat ödediğini, davacının bakiye tazminat talebinin reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, davalının geçici iş göremezlik tazminatından poliçe teminatı kapsamında sorumlu olmadığını, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kısmen kabulü ile 73.256,24 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.215,10 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 74.501,34 TL tazminatın 20.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulüne, diğer itirazlarının reddine, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının hüküm kısmının vekalet ücretine ilişkin bendinin düzeltilmesine, davacı lehine 5.100,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesine, hükmün kalan kısmının aynen infazına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; tazminat hesabında sıralama hatasının olduğunu, hesaplanan tazminattan önce takdiri indirimin yapılması, daha sonra davalı tarafından ödenen kısmi tazminatın tenzil edilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, davalının davacıya 29.11.2021 tarihinde 20.914,60 TL tazminat ödediğini, davacının ibraname imzaladığını, davalının sorumluluğunun sona erdiğini, ödemenin yeterliliğinin tespit edilmesi için ödeme tarihindeki verilere göre değerlendirme yapılması,

ibranamenin iptali için yapılan ödeme ile hesaplanan tutar arasında fahiş farkın olması, fahiş farkın bulunması durumunda, güncel hesaplanan tazminattan yapılan ödemenin güncellenerek bakiye tazminatın tespit edilmesi gerektiğini, davalının geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri tazminatı ve adli tıp raporu ücretinden poliçe teminatı kapsamında sorumlu olmadığını, davacının kaza tarihindeki yaşı itibariyle gelir getirici bir işte çalışmadığını, bu nedenle davacının geçici iş göremezlik süresi boyunca mahrum olduğu gelirin bulunmadığını, SGK tarafından davacıya geçici iş göremezlik tazminatı ödenip ödenmediğinin tespit edilmesi,

ödendiyse ödenen miktarın tazminattan mahsup edilmesi, ceza dosyası kapsamında 5271 sayılı CMK’nın 253 üncü maddesi kapsamında uzlaşmanın olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, uzlaşmanın sağlanması halinde davacının davalıdan tazminat talep edemeyeceğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun uğradığı sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, maluliyet raporunun mevzuata uygun hazırlanmasına, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplanmasının doğru olmasına, davalının kısmi ödemesinin ödeme tarihindeki verilere göre eksik olduğunun anlaşılmasına, kısmi ödemenin güncelleştirilmiş halinin hesaplanan tazminattan mahsup edilmesi suretiyle bakiye tazminatın tespit edilmiş olmasına,

davalının adli tıp raporu ücretinden yargılama gideri kapsamında sorumlu olmasına, davaya konu kazanın iş kazası niteliğinde olmamasına, 18.10.2023 tarihli ve 32343 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 26.07.2023 tarihli ve 2023/43 Esas, 2023/141 Karar sayılı kararı ile 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 06.12.2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanun’un 24 üncü maddesiyle değiştirilen 253 üncü maddesinin (19) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinin “Uzlaşmanın sağlanması halinde,

soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz;…” bölümünün Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Tazminatın kapsamını belirleme biçimi ve tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması TBK 51 ve 52 inci (818 Sayılı BK 43-44 mad) maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK 51 inci maddesine(BK 43. mad.) göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyecektir. Hakim tarafların kusur durumunu dikkate alarak tazminatın kapsamını belirledikten sonra Yargıtay kararlarında yerleşmiş olduğu üzere tazminattan müterafik kusur ile hatır taşıması indirimi yapılarak nihai zarar ve ödenmesi gereken tazminat belirlenecek, son olarak da davadan önce yapılan ödemenin güncellenen değeri düşülecektir. İlgili kanun maddeleri incelendiğinde, davalı tarafından yapılan ödemeler tazminatı belirlemede bir indirim nedeni olarak gösterilmediği gibi, Yargıtay uygulamaları ile artık yerleşik ... geldiği üzere borcu söndüren bir nitelik taşımaktadır.

Somut olayda; davacıya, davadan önce davalı tarafından kısmi ödeme yapılmıştır. Uyuşmazlık Hakem Heyetince, dosya kapsamında alınan aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan tazminattan, davadan önceki ödeme güncellenerek düşülmüş, bundan sonra da müterafik kusur ile hatır taşıması indirimi yapılarak tazminata hükmedilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar ışığında hesaplanan tazminattan önce müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılıp, daha sonra güncellenen ödemenin düşülmesi gerektiğinden kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3.Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlal etmesi hali 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesinde özel olarak hükme bağlanmıştır. Bu hüküm gereğince, vücut bütünlüğünün ihlali halinde mağdurun malvarlığında meydana gelmesi muhtemel olan azalmanın ve dolayısıyla maddi zararın türleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde düzenlenmiştir.

Kaza tarihinde 18 yaşından küçük olan davacının, gelir getirici bir işte çalışmadığı, dolayısıyla geçici iş göremezlik süresince mahrum kaldığı herhangi bir kazancının bulunmadığı, buna göre davacının geçici iş göremezlik zararının da doğmadığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında alınan aktüer bilirkişi raporunda kaza tarihinde 18 yaşından küçük olan ve gelir getirici bir işte çalıştığı tespit edilemeyen davacı için geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmıştır.

Şu durumda, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından söz konusu rapor benimsenerek davacı lehine geçici iş göremezlik tazminatını da kapsar şekilde hüküm kurulması isabetli olmamıştır. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,04.11.2024 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Davalı tarafından itiraza getirilmeyen nedenlerin temyizde incelenemeyecek olmasına göre, davalı tarafından itiraza getirilmeyen indirim sıralamasının hatalı yapıldığına ilişkin temyiz talebinin bu nedenle reddine karar verilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan sayın çoğunluğun (2) nolu bentteki bozma kararına katılmıyorum.