Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/14432 K.2023/1031

Taraflar arasındaki haksız eylem nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... şirketi ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... şirketi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı ... Şirketinin ... şubesinde çalıştığını, 18.10.2012 tarihinde davalı ...'ün şoförlüğünü yaptığı araç ile arkadan tıra çarpması neticesinde davacının yaralandığını ve %48 oranında malul kaldığını, işverenin primleri düzenli yatırmadığı gibi iş kazası bildirimi de yapmadığı,

davacının iş kazası olur olmaz geçmişe dönük sigorta çıkışını yaptığını, Güneş Sigorta AŞ. tarafından davacıya 28.04.2014 tarihinde 49.531,00 TL ödeme yapıldığını ancak yeterli olmadığını, davalı ... şirketinin kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunu, sigortasız işçi çalıştırdığını, ağır taşıt kullanma ehliyeti olmayan birini şoför olarak görevlendirdiğini, ağır yük taşıyan bir aracı tecrübesi olmayan çalışanına emanet ettiği ve iş kazası bildirimlerini yapmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacının iktisadi geleceğinin tehlikeye düşmesi,

maddi olarak uğradığı ve uğrayacağı her türlü zarar nedeni ile 1.000,00 TL belirsiz alacak olan maddi zararının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, 20.000,00 TL manevi tazminatın ise davalı ..., ... ve davalı ...'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talep miktarını 119.401,85 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

1. Davalı ... AŞ. vekili; davacıya ödeme yapıldığını, sorumluluklarının sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, bu nedenle kusur raporu ve maluliyetin tespiti amacıyla rapor alınması gerektiğini, bilirkişi incelemesi yapılırken ödeme tarihindeki verilerin dikkate alınmasını, zarar hesabı için seçilecek aktüer bilirkişinin aktüerler siciline kayıtlı kişilerden seçilmesini, SGK'ya müzekkere yazılarak davacıya ödeme yapıp yapmadığının sorularak yapılmış olması halinde tenzilini talep ettiklerini, davacının hatır için taşındığını, dava tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili; davalı şirket ile şubesi olduğunun iddia edildiği Topkapı şubesi adresinde ... ile acentelik sözleşmesi imzalandığını, bağımsız bir işveren olduğunu, kendilerinin çalışanlarına emir verme yetkisi bulunmadığını, zira aralarında acentalık ilişkisi olup alt-üst işveren ilişkisi olmadığını, kazada kusurlu olduğu iddia edilen ... ile aralarında işçi ve işveren ilişkisi bulunmadığından sorumluluklarının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Lojistik Limited Şirketi ve ...

Lojistik Limited Şirketi ... şubesinin kazaya karışan araç, sürücü ve davacı ile ilişkisi olmadığı, sadece dava dışı ... ile acentelik ilişkisi bulunduğundan maddi ve manevi tazminat yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verildiği, davalı ...'ün kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacının ATK raporu ile 18.10.2012 tarihli kaza nedeni ile %50 oranında çalışma gücünde kaybı olduğu,

davalı ... şirketinin yaptığı ödemenin tenzili ile yapılan hesaplama neticesinde davacının 119.401,85 TL maddi tazminatının 18.10.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacının kaza nedeni ile çektiği elem ve ızdırap nedeni ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'ten kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... şirketi vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... şirketi vekili istinaf dilekçesinde; SGK tarafından davacıya geçici iş göremezlik ödemesi yapılıp yapılmadığı ve aylık bağlanıp bağlanmadığının araştırılmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... vekili istinaf başvurusunda; davacı tarafça ticari uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, davanın zaman aşımına uğradığını, kusuru kabul etmediklerini, hareket halindeki araca değil dörtlü ışıkları yanmayan kamyona arkadan çarptığını, kaza tespit tutanağının gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin sorumluluğuna gidilmesinin doğru olmadığını, sorumluluğun sigorta şirketine ait olduğunu, davacının maluliyet oranının Özürlülük Ölçütü...

Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenmediğini, davacının çalışma süresinin hatalı belirlendiğini, hesaplamada TRH yaşam tablosu ve %1,8 teknik faizin esas alınması gerektiğini, davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacıya SGK tarafından rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmadığını, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kusur raporu ve kaza tespit tutanağının uyumlu olduğu, kazanın meydana gelmesinde davalı ...'ün %100 oranında kusurlu olduğu, ATK 2 Dairesi tarafından düzenlenen 27.07.2018 tarihli maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde hazırlandığı, hesaplama yöntemine ayrıca ve açıkça itiraz edilmediği, davacının kaza tespit tutanağında emniyet kemeri takıp takmadığı hususu belirsiz işaretli olarak işaretlendiği,

SGK cevabi yazısına göre davacıya iş kazası kolundan gelir bağlanmadığı ve geçici iş göremezlik ödemesi yapılmadığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... AŞ. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kazanın iş kazası olduğu, rücuya tabi olan PSD sigorta tarafından yapılan ödemeden düşülmesi gerektiğini, SGK tarafından ödeme yapılmadığı belirtilmiş ise de ileride yapılmayacağı anlamını taşımadığı tekrar rapor alınarak farazi peşin sermaye değerinin hesaplanarak indirim yapılması gerektiği gerekçesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 18.10.2012 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54. ve 56 ncı maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri,

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından dosyaya gönderilen 26.12.2022 tarihli cevapta davaya konu 18.10.2012 tarihli kazanın iş kazası sayılamayacağı, müdürlüğe yapılan iş kazası bildirimi bulunmadığının bildirilmiş olmasına, yine kurumun 01.09.2020 tarihli cevabında davacıya ödeme yapılmadığının bildirilmiş olmasına göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... AŞ vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ...Ş. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...ye yükletilmesine,