Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/14967 K.2024/5247

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 30.06.2022 tarihli ve 2021/22770 Esas, 2022/9782 Karar sayılı ilamıyla hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Dairece verilen kararın düzeltilmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

12.03.2008 tarihinde davacılar murisi ... sevk ve idaresindeki minibüs ile davalı ... sevk ve idaresindeki trafik sigortasız minibüsün çarpışması ile meydana gelen trafik kazasında ...'ın kaldırıldığı hastanede 31.03.2008 tarihinde vefat ettiğini, davacıların murisin vefatıyla desteğinden yoksun kaldığını beyanla, şimdilik davacı ... için 1.000,00 TL defin masrafı, 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, çocuklar için 1.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sürücü yönünden kaza tarihinden, davalı ... yönünden dava tarihinden yürütülecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

davacı ... için 7.000,00 TL, her bir çocuk için 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücüden tahsiline karar verilmesine talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 2008/430 Esas, 2016/297 Karar sayılı ve 12.04.2016 tarihli kararıyla; asıl davada, ıslah dikkate alınarak Konya 3. İş Mahkemesi'nin 2010/719 E sayılı dosyasında nihai kararla oluşacak ödeme şartlarıyla davalı ... yönünden mükerrerlik oluşturmamak ve bu davanın sigorta limitiyle sorumlu olmak kaydıyla davacı ... için 235.125,84 TL, davacı ... için 26.046,16 TL, davacı ... için 15.434,53 TL, davacı ... için 42.475,98 TL, davacı ... için 34.214,09 TL, maddi tazminatın davalılardan müteselsilen (davalı ... için dava tarihinden, davalı ... için kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ) alınarak davacılara verilmesine,

manevi tazminat talebinin davacı ... için 5.000,00 TL diğer davacı ......,..........,......,.........., ve için ayrı ayrı olmak üzere 4.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi 12.03.2008'den itibaren yasal faiziyle birlikte davalı ...'ten alınarak davacılara verilmesine, birleşen davada.

Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/668 E sayılı dosyada davacı ...'ın vekaletinin olmaması ve diğer davacı ...'in ölümü nedeniyle mirasçılarının davaya dahil edilmesi nedeniyle eksiklikleri bulunduğundan bu dosyanın ayrı bir esasa kayıt edilerek yargılamanın yürütülmesine karar verilmiş; karara karşı davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince 2019/6215 Esas 2020/4137 Karar sayılı ve 30.06.2020 tarihli ilamıyla; " 1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

HMK’nın 294 ve devamı maddelerinde hükmün nasıl tesis edileceği ve kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiş olup, anılan Yasa’nın 297'nci maddesinde hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Başka bir anlatımla, tesis edilen hükmün, infazı kabil, uygulanabilir olması gerekmektedir.

Somut olayda mahkemece, hüküm fıkrasında açık ve net olarak davalı ... yönünden Konya 3. İş Mahkemesinin 2010/719 E sayılı dosyasında nihai kararla oluşacak ödeme şartlarıyla davalı ... yönünden mükerrerlik oluşturmamak ve bu davanın sigorta limitiyle sorumlu olmak kaydıyla olduğu belirtilerek infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm tesis edilmiş olup, davalı ... yöünden infazı kabil bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.

Bozma neden ve şekline göre davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 2020/422 Esas, 2021/86 Karar sayılı ve 18.02.2021 tarihli kararıyla; davacıların maddi tazminat taleplerinin kabulü ile; davacı ... için 235.125,84 TL, davacı ... için 26.046,16 TL, davacı ... için 15.434,53 TL, davacı ... için 42.475,98 TL, davacı ... için 34.214,09 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi dava tarihinden diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı sigorta şirketi sigorta poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacılara ödenmesine,

"manevi tazminat talebinin davacı ... için 5.000,00 TL diğer davacı ..., .....,....., ve ......, için ayrı ayrı olmak üzere 4.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; karara karşı davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Dairenin 2021/22770 Esas, 2022/9782 Karar sayılı ve 30.06.2022 tarihli kararı ile; ''...1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. Davalı ... Hesabının sorumluluğu zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigorta şirketlerin sorumluluğu ile paralel nitelikte ve kaza tarihindeki limit dahilindedir.

2918 sayılı KTK.'nun 98. ve 99 maddeleri ile ZMSS Genel Şartlarının B.2 maddesi uyarınca, sigortacı yargılama giderleri ile avukatlık ücretini ödemekle yükümlü olup hükmolunan tazminat miktarı sigorta bedelini (limitini) geçerse sigortacının bu masraflardan sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır.

O halde, davalı sigorta şirketinin harç, yargılama gideri ve avukatlık ücretinden, sigorta bedelinin (limitinin) hükmolunan tazminata oranı dahilinde sorumlu tutulması gerekirken mahkemece bu durum gözetilmeden harç yargılama gideri ve vekalet ücretinin asıl alacakla birlikte poliçe üst limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına karar verilmesi doğru olmayıp bozma sebebi ise de bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden,

hükmün 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/II. maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK’nın 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.'' gerekçesiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı ... vekili karar düzeltme dilekçesinde; davalı kurumun zorunlu mali sorumluluk sigortası limitleri ile sorumlu olduğunu, Konya 3. İş Mahkemesi'nin 2010/719 esas sayılı dosyasında verilen karar üzerine dosya borcunun ödendiğini, kaza tarihi itibariyle poliçe limitinin tamamının ferileri ile birlikte ödendiğini belirterek düzeltilerek onama kararının düzeltilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; kaza tarihinde sigorta poliçesi bulunmayan davalı ...'ün sürücü olduğu araç ile davacılar desteğinin sürücüsü olduğu aracın karıştığı çift taraflı kaza sonucu davacılar desteğinin vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440 ıncı maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53, 56 ncı maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, ... Yönetmeliği 9 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları,

3. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440/III-1 maddesinde öngörülen karar düzeltme parasal sınırı 2022 tarihi için 35.830,00 TL olarak belirlenmiştir.

Somut olayda, Mahkemece davacı ... için 235.125,84 TL, davacı ... için 26.046,16 TL, davacı ... için 15.434,53 TL, davacı ... için 42.475,98 TL, davacı ... için 34.214,09 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi dava tarihinden diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı sigorta şirketi sigorta poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacılara ödenmesine, manevi tazminat talebinin davacı ... için 5.000,00 TL diğer davacı ..., ...için ayrı ayrı olmak üzere 4.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

Karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiş, karar 30.06.2022 tarihli ve 2021/22770 Esas, 2022/9782 sayılı ilamı ile düzeltilerek onanmıştır.

İhtiyari dava arkadaşı konumunda olan davacılar yönünden kesinlik sınırı her bir davacı yönünden ayrı ayrı belirlenir.

Davalı ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi talep edilmiş olmakla; davacılar ..., ... ve ... yönünden davalı aleyhine hükmedilen tazminat miktarı karar düzeltme parasal sınırı 2022 tarihi için 35.830,00 TL olarak belirlenmiş olmakla karar düzeltmeye konu olan tutar bu düzeye ulaşmadığından davalı ... vekilinin karar düzeltme dilekçesinin adı geçen davacılar yönünden miktar itibariyle reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Davalı vekili davacılara bağlanan rücuya tabi peşin sermaye gelirinin tahsili için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından aleyhlerine açılan Konya 3. İş Mahkemesi'nin 2010/719 esas nolu dosyasında görülen rücu davasında davanın kabulü ile 100.000,00 TL peşin sermaye değerli gelirin kendilerinden tahsiline karar verildiğini ve kararın Konya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2015/61 sayılı dosyasından takibe konulduğunu, 160.426,99 TL asıl alacak ve ferilerini ödediklerini dolayısıyla poliçe teminatlarının tükendiğini bildirmiştir. Konya 3. İş Mahkemesi'nin 2010/719 esas sayılı kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davalı ..., trafik kazası nedeni ile oluşan destek zararı konusunda gerçek zarar ile sorumludur.

Bu durumda Mahkemece; davalı ... vekilinin beyanları dikkate alınarak, davalının mükerrer ödeme ile karşı karşıya kalmaması ve davacıların sebepsiz zenginleşmesine yol açılmaması için; Sosyal Güvenlik Kurumunca davalıya karşı açılan ve Konya 3. İş Mahkemesi'nin 2010/719 esas sayılı dosyasının ve işbu kararın icra takibine konu edildiği Konya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2015/61 sayılı dosyasının bulundukları yerden getirtilip aynı zararın birden çok kez tazmini suretiyle sebepsiz zenginleşmeye yol açmayacak biçimde davacının hak kazanacağı tazminat miktarının belirlenmesi konusunda ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi de doğru görülmemiştir.

3.Kabule göre; davalı ... Hesabının sorumluluğu zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigorta şirketlerin sorumluluğu ile paralel nitelikte ve kaza tarihindeki limit dahilindedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 98 ve 99 uncu maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının B.2 maddesi uyarınca, sigortacı yargılama giderleri ile avukatlık ücretini ödemekle yükümlü olup hükmolunan tazminat miktarı sigorta bedelini (limitini) geçerse sigortacının bu masraflardan sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır. O halde, davalı sigorta şirketinin harç, yargılama gideri ve avukatlık ücretinden, sigorta bedelinin (limitinin) hükmolunan tazminata oranı dahilinde sorumlu tutulması gerekirken mahkemece bu durum gözetilmeden karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkeme kararının yukarıda açıklanan gerekçeyle bozulması gerekirken düzeltilerek onanmasına karar verildiği bu defa yapılan incelemede anlaşıldığından, davalı ... vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairenin 30.06.2022 tarihli ve 2021/22770 Esas, 2022/9782 Karar sayılı düzeltilerek onama ilamı kaldırılarak hükmün açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin davacılar ..., ... ve ... yönünden karar düzeltme dilekçesinin miktar itibariyle kesin olması nedeniyle REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin diğer davacılara yönelik karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairenin 30.06.2022 tarihli ve 2021/22770 Esas, 2022/9782 Karar sayılı düzeltilerek onama ilamının KALDIRILMASINA, mahkeme kararının BOZULMASINA,

Tashihi karar peşin harcın karar düzeltme isteyen davalı ...'na iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,