Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/15261 K.2024/12470

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 03.02.2021 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını, sürekli iş göremezliğe uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 5.100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talep artırım dilekçesiyle talebini 203.398,34 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kabulü ile 203.398,34 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 19.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; aktüer bilirkişi tarafından hesaplanan 203.398,34 TL üzerinden % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle, başvurunun kısmen kabulü ile 162.718,67 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 19.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hatır taşıması indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, sürücü ile davacının aynı iş yerinde çalıştığını, her gün birlikte işe gittiklerini, hatır taşıması indirimi uygulanması için taşıyanın bu durumdan herhangi bir menfaati olmaması ve taşımayı karşılıksız olarak gerçekleştirmesi gerektiğini, işletenin yararı olması durumunda hatır taşıması indirimi yapılmasının mümkün olmadığını beyan etmektedir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dava şartı eksikliği nedeniyle başvurunun usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, maluliyet raporunun mevzuat hükümlerine uygun hazırlanmasına, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplanmasının isabetli olmasına göre davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

2918 sayılı KTK'nın 87 inci maddesinin 1 inci fıkrasında.

"Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir" düzenlemesine yer verilmiş; aracın hatır için verildiği ya da hatır için taşıma yapılan durumda oluşacak zararlarla ilgili değerlendirmenin genel hükümlere tabi olduğu belirtilmiştir.

Anılan kanun hükmünün atıf yaptığı genel hükümler, Türk Borçlar Kanunu'nun sorumluluğa ilişkin hükümleri olup böylesi durumda 6098 sayılı TBK'nın 51 inci (818 sayılı BK'nın 43.) maddesi uygulama alanı bulacaktır.

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51 inci (818 sayılı BK’nın 43.) maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Davalı taraf, davacının sigortalı araçta hatır için taşındığı savunmasında bulunarak bu sebeple tazminattan indirim yapılmasını talep etmiş; İtiraz Hakem Heyeti tarafından, davacı ile sürücünün arkadaş oldukları gerekçesiyle taşımanın hatır için olduğu kanaatine varılarak aktüer bilirkişi tarafından hesaplanan tazminattan % 20 oranında hatır taşıması indirimi yaparak hüküm tesis edilmiş, verilen karar davacı vekili tarafından hatır taşımasının olmadığı iddiasıyla temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının sigortalı araçta yolcu olduğu, davacı ile birlikte aynı araçta yolcu olarak dava dışı ..., ... ve ... isimli kişilerin de bulunduğu, davalıya sigortalı aracın sürücüsü dava dışı ...’in kolluk ifadesinde;

kendisinin ve araçtaki arkadaşlarının Siirt merkezde ikamet ettiklerini, Eruh ilçesinde ise memur olarak çalıştıklarını, aracın ... isimli arkadaşına ait olduğunu, araç maliki ...’ın da kendileri gibi Eruh ilçesinde memur olduğunu ve Siirt merkezde ikamet ettiğini, kendilerinin ... isimli arkadaşları ile birlikte hafta içi her gün mesaiye gitmek üzere birlikte Siirt merkezden Eruh ilçesine seyahat ettiklerini, 3 haftadır aracı kendisinin kullandığını, kaza tarihinde de yine Eruh ilçesindeki mesailerine gitmek üzere Siirt merkezden yola çıktıklarını, bir süre sonra da kazanın meydana geldiğini beyan ettiği,

hakem heyetince ise taraflar arasındaki taşımada davacının da yararı bulunup bulunmadığı, ailevi ya da ahlaki bir sorumluluğun ifası için taşımanın yapılıp yapılmadığı hususu araştırılmaksızın tarafların arkadaş olduğu gerekçesiyle hatır taşıması indirimi yapılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacı, davalıya sigortalı aracın maliki dava dışı ..., dava dışı sürücü ... ve diğer kişilerin arkadaş oldukları, Siirt merkezde ikamet edip, Eruh ilçesinde memur olarak görev yaptıkları, kazanın ikamet yerinden iş yerine birlikte gittikleri sırada meydana geldiği, ancak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden taşımanın dönüşümlü yapılıp yapılmadığı, davacının aracın benzin masrafına katılıp katılmadığı konusunda kanaat edinilemediği, taraflar arasındaki taşımanın dönüşümlü olması veyahut davacının benzin masrafına katılması halinde her iki tarafın da taşımada menfaatinin bulunması sebebiyle hatır taşımasından bahsedilemeyeceğinin açık olduğu görülmüştür.

Şu durumda, İtiraz Hakem Heyetince; davaya konu kazaya ilişkin ceza soruşturma dosyası ve özellikle davacının kolluk ifade tutanağı da dosya arasına alınarak, taşımanın dönüşümlü yapılıp yapılmadığı, davacının aracın benzin masrafına katılıp katılmadığı hususunun saptanması; taşımada davacının da menfaati olup olmadığı ve taşımanın ailevi ya da ahlaki sorumluluğun ifası dışında bir nedenle yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi; yapılacak bu tespitlere göre tazminattan hatır taşıması nedeniyle indirim yapılıp yapılmayacağına karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,