Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/15723 K.2025/102

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 24.02.2019 tarihinde zorunlu trafik sigortası olmayan araç ile davacının desteğinin yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında desteğin vefat ettiğini, müvekkilinin destekten yoksun kaldığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere toplam 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiştir. Talebini 47.458,52 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ödeme yapıldığından sorumluluklarının olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulü ile 47.458,52 TL destekten yoksun kalma tazminatının 26.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile Güvence Hesabından alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının itirazının reddine, davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne ve kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hesaplamanın hatalı olduğunu, davalı araç sürücüsünün tam kusurlu kabul edilmesi gerektiğini, 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, yargılama giderleri açısından davalının yatırdığı 711,00 TL itiraz başvuru ücretinin itirazın kısmen kabul edilmiş olması nazara alınarak 250,00 TL'sinin davacıdan tahsiline karar verilmiş olmasının hatalı olduğunu belirtmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; teminat limitine göre hak sahiplerine orantılanarak dağıtılması gerektiğini, ödemenin asgari ücret artışı dikkate alınarak güncellenmesi gerektiğini, desteğin trafik kazası esnasında araçta emniyet kemeri ve diğer gerekli koruyucu tedbirler olmaksızın seyahat etmiş olması halinde ve müteveffanın trafik kazası esnasında yolculuk yaptığı araçta istiap haddi nedeniyle müterafik kusurunun bulunduğunun sabit olduğunu, yeni Genel Şartlar gereği hesaplamada %1,65 iskonto oranının esas alınması gerektiğini, davacı lehine hesaplanan vekâlet ücretinin beşte birine hükmedilmesi gerektiğini,

davacı tarafından başvuru şartı yerine getirilmemiş olduğundan davalının temerrüdü oluşmadığını, aksinin kabulü halinde de başvuran tarafın alacağına faiz yürütebileceği düşünülse bile faizin ancak başvuru tarihinden itibaren yürütülmesi gerektiğini, SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmasını, ödeme yapıldığından ödeme tarihindeki verilere göre fark olup olmadığına tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, ... tarafından teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanın destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekili, davacının desteğinin yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında desteğinin vefat ettiğini, müvekkilinin destekten yoksun kaldığını belirterek tazminatın davalıdan tahsili talebinde bulunmuş, Hakem Heyetince hesaplanan tazminattan %30 kusur indirimi yapılarak davanın kabulüne karar verilmiş olup varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1 inci maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” düzenlemesine,

aynı Kanunu'nun 88/1 inci maddesinde, “Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.” düzenlemesine yer verilmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesinde doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.

Yine TBK'nın 61 inci maddesinde de, “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” düzenlemesi ile birden çok kişinin aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğün şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.

Davacı, müteselsil sorumluluk ilkesi gereğince zararın tamamını isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir.

Müteselsil sorumluluk kanundan doğan bir sorumluluk türü olup kazaya neden olan her iki araç sürücü/işleten/trafik sigortacıları meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludurlar. Davacı vekili açıkça davalının kusuru oranında sorumlu tutulmasını istemediğine göre davalının müteselsil sorumluluğu bulunduğundan davalının zararın tamamından sorumlu tutulması gerekirken KTK 85/1,88/1 ve TBK'nın 61 inci maddelerine aykırı olarak davalının kusuru oranında sorumlu tutulması bozmayı gerektirmiştir.

3. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazının REDDİNE, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, 3. Yukarıda (3) numaralı bentte açıklanan nedenle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, Aşağıda yazılı temyiz harcının davalıya yükletilmesine, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,