Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/16585 K.2025/15867

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Gümrük ve Ticaret Bakanlığının teklifi üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 27.08.20183 tarihli davaname ile açılan davada; davalı ...'nın aktif üye sayısının 100'ün altında bulunması nedeniyle 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 15/a maddesi uyarınca davalı Oda’nın feshine karar verilmesi kamu adına talep edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; üye sayısının 100'ün üzerinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.10.2018 tarih, 2018/341 Esas ve 2018/541 sayılı kararı ile ... Başkanlığı'nın 10.10.2018 tarihli yazı cevabı ile ... Valiliği İl Mutabakat Komisyonu'nun 08.10.2018 tarih ve 2018/02 sayılı kararına istinaden .. Ayakkabıcılar Esnaf ve Sanatkarlar Odasına üye aktarımı gerçekleştirildiği ve üye sayısının 103 olduğuna dair güncel üye listesinin gönderildiği, bu hali ile 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu uyarınca zorunlu olduğu üzere davalı odanın üye mevcudunun 100'ün üzerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asli müdahil vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 12.11.2019 tarih, 2019/1750 esas ve 2019/2368 sayılı kararı ile mahkemece 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 64. maddesi uyarınca ..

Valiliği İl Mutabakat Komitesi'nin 22 kişinin katılımına ilişkin kararına karşı ilgili kişilerce itiraz edilip edilmediği araştırılarak, itiraz olmadan komite kararı kesinleşmiş ise bu 22 kişinin halen davalı odanın aktif üyeleri arasında görülmeme sebebinin ilgili yerlerden araştırılması, davalı esnaf odasının aktif üye sayısının duraksamaya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi,

üye sayısının yargılama devam ederken 100'ün üzerine çıkmış olduğu anlaşılırsa davanın konusuz kalmış olduğu değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yönde inceleme ve araştırma yapılmadığı gerekçesiyle asıl müdahil vekilinin istinaf başvurusnun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-1/a.6 maddesi gereğince kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin gönderme kararı sonrası İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Cumhuriyet Başsavcılığının 27.08.2018 tarihli davanamesi ile 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 15/a maddesi gereği davalı ...

Ayakkabıcılar Esnaf ve Sanatkarlar Odasının üye sayısının 100'ün altına düşmesi nedeniyle fesih talep edildiği, Mutabakat Komite Kararı ile odaya 22 kişinin katılımının gerçekleştiği, ancak Ticaret Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Müdürlüğü ile .. Ticaret İl Müdürlüğü'nün cevabi yazılarından anlaşıldığı üzere söz konusu kararlara konu kişilerden sadece 1 tanesinin mesleğinin ..

Ayakkabıcılar Esnaf ve Sanatkarlar Odasının ihtisas alanı ile uyumlu olduğu, diğer mesleklerde faaliyet gösteren 21 kişinin mesleklerinin adı geçen odanın ihtisas alanının dışında kaldığı, alınan kararların 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'na tabi odalar arasında çıkan anlaşmazlıkları çözmek amacıyla oluşturulmadığı, davalı odanın üye sayısının 100'ün altına düşmesi nedeniyle feshedilmemesi amacını taşıdığı, bu nedenle kararların geçerli olmadığı, Esnaf ve Sanatkarlar Bilgi Sistemi (ESBİS) üzerinden yapılan incelemede ...

Ayakkabıcılar Esnaf ve Sanatkarlar Odasının 14.02.2020 tarihi itibariyle 82 aktif üyesinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı ... Ayakkabıcılar Esnaf ve Sanatkarlar Odasının 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 15/a maddesi gereğince feshine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve esas yönünden hukuka aykırı olduğunu, dosya arasına alınan yazılardan Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliğinin yazısı, ...

İl Ticaret İl Müdürlüğüne yazılan yazı ve Ticaret Bakanlığına yazılan yazı cevaplarında eksiklikler bulunduğunu, davalı müvekkili odaya geçişi yapılan 21 kişinin mesleklerinin adı geçen odayla uyumlu olup olmadıklarının tespiti noktasında yalnızca evraklar üzerinden inceleme yapılmasıyla yetinildiğini, oda üye sayısının 100'ün üzerinde olduğunu, kaldırma kararı sonrasında üyelerin mesleğinin tespitinde hataya düşülerek,

yanılgılı müzekkere cevaplarıyla üye sayısının aslında 100 kişiyi sağlamadığı yönündeki tespitin hatalı olduğunu, komite kararı ile geçişi yapılan 22 üyenin geçiş işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu, eksik inceleme ile 22 üyenin katılımlarının incelenmesindeki eksikliğin giderilerek bu yönde yeniden ek inceleme yapılması gerektiğini, kurulan mutabakat komitesi ve yapılan toplantının usulüne uygun olduğunu ve tüm yasal şartları taşıdığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 15/a maddesi uyarınca Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın teklifi üzerine Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen davanâme ile davalı Oda’nın, üye sayısının yüzün altında bulunması nedenine dayalı feshine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ve özellikle kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR