Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/16725 K.2023/4515

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen rücuen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya ait araca, müvekkili sigorta şirketi tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi yapıldığını, 27.06.2012 tarihinde, aracın ehliyetsiz sürücü ... sevk ve idaresinde iken motosikletli sürücü ... 'ye çarptığını ve yaralanmasına sebebiyet verdiğini, bu olay nedeniyle Çal Asliye Hukuk Mahkemesinde müvekkili şirket aleyhine açılan tazminat davası sonucunda davanın kabul edildiğini ve müvekkili şirket tarafından 60.200,00 TL icra takip dosyasına ödeme yapıldığını,

sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 95 ve Trafik Sigortası Genel Şartları 4-c maddesine göre, zarar görene ödenen 60.200,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalıdan rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; trafik kazasının Çal İlçesi sınırları içerisinde meydana geldiğini, yetkili mahkemenin Çal Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, kazanın sırf ehliyetsizlikten meydana gelmediğini, trafik kurallarına aykırılık nedeniyle sürücünün kusurlu olduğunu, rücuya tabi bir alacak olmadığını, bu sebeple davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.12.2017 tarihli ve 2016/34 Esas, 2017/293Karar sayılı kararıyla; ..."toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davalı ...'un sürücü belgesinin olmadığı, hükme esas alınan uzman bilirkişi ... Sarıhan'ın görüş ve tespitlerine göre davalının %85 kusurlu olduğu, mahkememizin 2012/252 E. Sayılı dosyası ile mağdur ...'ye maddi tazminata hükmedildiği, davalının kusuru ve ehliyetsiz olması sebebiyle sigortacının işletene rücu ... bulunduğu anlaşılmakla davanın kabulüne 60.200,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 18.02.2019 tarihli ve 2018/1244 Esas, 2019/280 Karar sayılı kararıyla ; "İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Kapatılan 17. Hukuk Dairesi'nin 06.10.2020 tarihli ve 2019/2951 Esas, 2020/5148 Karar sayılı ilâmı ile;"...Mahkemece hükmün gerekçe kısmınının son fıkrasının "..Tüm dosya içeriğinin incelenmesi neticesinde; davalı ...'un sürücü belgesinin olmadığı, hükme esas alınan uzman bilirkişi ... 'ın görüş ve tespitlerine göre davalının %85 kusurlu olduğu, mahkememizin 2012/252 E. sayılı dosyası ile mağdur ... 'ye maddi tazminata hükmedildiği, davalının kusuru ve ehliyetsiz olması sebebiyle sigortacının işletene rücu ... bulunduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " şeklinde yazıldığı,

gerekçenin somut olay ile uyumlu olmadığı, kararın gerekçesinin kendi içinde çelişkili olduğu görülmüştür.

Bu durumda, mahkemece yukarıda açıklanan yasa hükümlerine ve içtihada uygun şekilde tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilerek, gerekçe ile hüküm çelişkisi içermeyen, kendi içinde tutarlı, maddi olaya ve talebe uygun, denetime elverişli gerekçeli karar oluşturulmak gerekirken Anayasa ile 6100 sayılı HMK'nın 297 ve 298. maddelerinde belirtilen unsurlardan yoksun kendi içinde çelişki içeren gerekçe ile karar verilmesinin doğru olmadığı" gerekçesi ile kararın bozulmasına ve dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Dairemizin bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonunda "....dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davalıya ait aracın sürücüsü ... Mamuk'un sürücü belgesiz olduğu, kazanın meydana gelmesinden %85 oranında kusurlu olduğu, sürücünün kusuru ve sürücü belgesiz olması nedeniyle sigortacının işletene rücu ... bulunduğu gerekçesiyle" davanın kabulü ile 60.200,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1- Davalı vekili temyiz dilekçesinde; salt ehliyetisiz olmanın kazanın oluşumuna etki edip etmeyeceğinin araştırılması gerektiğini, bu hususta rapor tanzim edilmesi istenmişse de mahkemece dikkate alınmadığını, sigorta şirketi tarafından diğer sürücüye ödenen bedelin ancak %85'inin müvekkilinden talep edilebileceğini, hesap bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, 3. kişinin geçici iş göremezlik zararının olmadığını, bu sebeple usul ve yasaya aykırı mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

2- Davacı vekili temyiz dilekçesinde; lehlerine hükmedilen vekalet ücretinin hesaplamasında yanılgıya düşüldüğünü, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) gereği 8.626,00 TL'ye hükmedilmesi gerekirken 6.626,00 TL'ye hükmedilmesinin hatalı olduğunu, dava dilekçesinde davanın kabulü ile asıl alacağa reeskont avans faizi işletilmesini talep ettiklerini, mahkemece yasal faize hükmedildiğini, dava ticari nitelikli poliçeye dayandığından ticari faize hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, zorunlu trafik sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369, 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2 Mahkemece davacı lehine karar tarihinde (2021 yılı) yürürlükte bulunan AAÜT gereğince eksik nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değil bozma nedeni ise de bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Mahkeme kararının hüküm kısmının 5. paragrafında yer alan "6.626,00 TL." ibaresi çıkartılarak yerine "8.626,00 TL" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA; Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,