Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/16856 K.2024/3471

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; verilen kararın temyizi üzerine hükmün bozulmasından sonra bozmaya uyan mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

09.03.2015 tarihinde davacının kendisine ait araçla seyir halinde iken davalı sürücü ...'ın tam kusurlu olarak arkadan çarpması ile meydana gelen kazada davacı aracının hasarlandığını, aracın kaza sonrasında davalıya ait aracın trafik sigortasından karşılanmak üzere yaptırıldığını, 10.095,00 TL hasar bedeli fatura edildiğini, davalı ...Ş.'nin 8.858,04 TL karşıladığını, tamamını ödemediğini, meydana gelen kaza sonrasında aracın değişen ve boyanan parçalarının olduğunu,

orijinalliğini yitirdiğini ve değer kaybettiğini belirterek şimdilik 2.000,00 TL değer kaybı ve 1.235,00 TL hasar bedeli farkının kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiş. 05.02.2016 tarihli bedel artırım dilekçesiyle değer kaybı bedeli talebini 10.095,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; kaza nedeniyle meydana gelen maddi hasara ilişkin 8.858,04 TL tazminat bedelinin 16.04.2015 tarihinde davacıya ödendiğini, davalıya ait aracın davalı ... şirketi nezdinde trafik sigortası poliçesi ile sigortalı olduğunu, maddi kazalarda araç başına sigorta teminatının 29.000,00 TL olduğunu, değer kaybı talebinin teminat kapsamı dışında olduğunu, tazminata hükmedilecek ise aracın orijinal parçalarla değişmiş olması sebebiyle kıymet kazanmış olduğundan kıymet tenzili uygulanması gerektiğini, müvekiili şirketin temerrüde düşmediğini, davacının başvurusu üzerine ödeme yaptığını, tazminat taleplerine dava tarihinden yasal faiz istenebileceğini, avans faizi talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... ..., davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 23.02.2016 tarihli ve 2015/676 Esas, 2016/167 Karar sayılı kararı ile; davanın kabulü ile 10.095,00 TL değer kaybının, 1.235,00 TL araçtan meydana gelen hasar bedeli farkının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 26.12.2016 tarihli ve 2016/7769 Esas, 2016/11925 Karar sayılı kararı ile.

"Hükme esas alınan bilirkişi raporunda araçtaki değer kaybının tespitinin, Dairemizce değer kaybının belirlenmesi hususunda esas alınan, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2. el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el piyasa değeri arasındaki fark kriterine uyulmaksızın genel bir değerlendirme yapılarak sağlandığını, araçta meydana gelen değer kaybının aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri,

hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki hasarlı halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerektiği, değer kaybı konusunda genel bir değerlendirme ile değer kaybının tespit olunduğu bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulmasının doğru görülmediği;

mahkemece, alanında uzman bir makine mühendisi bilirkişiden, aracın gerçek hasar bedeli ve kaza nedeniyle hasar gören araçta oluşan değer kaybının ne olduğu konularında yukarıda açıklanan ilkeler ışığında ayrıntılı, denetime elverişli rapor alınarak varılacak uygun sonuca göre karar verilmesi gerekirken dosya kapsamına göre uzmanlık alanı belli olmayan avukat ve emlakçı bilirkişi tarafından verilen yetersiz rapora dayanarak hüküm kurulmasının doğru görülmediği;

mahkemece, davacı tarafından davalı ... şirketine usulüne uygun olarak başvuru yapılıp yapılmadığı belirlenmeden, şayet başvuru mevcutsa başvurunun tebliğine ilişkin belgelerin istenip ibraz edildiğinde tespit edilecek tarihe 8 iş günü eklenmek suretiyle bulunacak tarihten, başvuru yoksa dava tarihinden itibaren davalı ... şirketinin temerrüt faizinden sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulmasının isabetli görülmediği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 20.03.2018 tarihli ve 2017/344 Esas, 2018/252 Karar sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulü 7.000,00 TL değer kaybı ve 1.235,00 TL bakiye hasar bedeli olmak üzere toplam 8.235,00 TL'nin, davalı ... için 09.03.2015 tarihinden, davalı ... için dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen (ilk bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 03.06.2020 tarihli ve 2018/4223 Esas, 2020/3130 Karar sayılı kararı ile.

"Bozmaya uyulduktan sonra verilen kararda hükmün sadece davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edildiği, diğer davalı ... ...'ın hükmü temyiz etmediği, 7.000,00 TL değer kaybı ve 1.235,00 TL bakiye hasar bedeli olmak üzere toplam 8.235,00 TL'nin, davalı ... için 09.03.2015 tarihinden, davalı ... için dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine hükmedildiği, bu hüküm ile mahkemenin, davacı aleyhine hüküm oluşturarak davalı ... ... yönünden davacı yararına oluşan kazanılmış hakkı ihlal ettiği;

mahkemece, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği),aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle,

aracın olay tarihindeki 2.el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının yeniden hesaplanması konusunda yeni bir makine mühendisi ya da otomotiv mühendisi bilirkişi ya da bilirkişi heyetinden ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde eksik inceleme ile taraf, Yargıtay denetimine ve hükme elverişli olmayan ve bozma gerekçesini karşılamayan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmasının da doğru görülmediği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 14.04.2022 tarihli ve 2020/510 Esas, 2022/333 Karar sayılı kararı ile; davanın kabulü ile 10.095,00 TL değer kaybı, 1.235,00 TL bakiye hasar bedeli olmak üzere toplam 11.337,00 TL'nin (davalı ... şirketinin 8.235,00 TL'den sorumlu olmak üzere) davalı ... yönünden olay tarihi olan 09.03.2015 tarihinden, davalı ... şirketi yönünden dava tarihi olan 15.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen (ikinci bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyizi dilekçesinde; aracın değer kaybının hakkaniyetsiz şekilde hesaplandığını, davacının meydana gelen hasar sebebiyle aracı 73.000,00 TL gibi emsallerinden çok düşük bir bedelle satmak durumunda kaldığını, kendi satış bedeli ile de emsallerinden çok çok düşük fiyata satıldığı aşikar olduğundan bozma sonrası alınan rapor ile hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı için hükmedilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin tamamının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi gerekirken hatalı hüküm kurulduğunu, hükümde hesaplanan harç ve yargılama giderlerinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, yerel mahkeme tarafından hükmedilen değer kaybına ilişkin maddi tazminat bedelinin fahiş olduğunu, davacının aracında oluşan maddi hasar ile değer kaybının aynı miktar olmasının hayatın genel akışına aykırı olduğunu, davacı lehine hükmedilen maddi tazminat tutarının fahiş olduğunu, bilirkişi tarafından herhangi bir hesaplama yapılmaksızın, sadece fatura içeriği esas alınarak tespit edilen 1.235,00 TL maddi hasar bedeli farkının kabul edilemez olduğunu, araçta meydana gelen değer kaybının teminat limiti kapsamında olmadığını,

dolaylı zararların teminat dışında kaldığını, sadece gerçek zararın karşılanabileceğini, davacının aracını değerinden daha düşük bir bedelle elden çıkardığını ispat edememiş olduğunu, bu nedenle davasının reddi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan ve diğer davalının sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacı aracında meydana gelen değer kaybı ve bakiye hasar bedeli talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve 51 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davalı ... şirketi vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Dosya kapsamından, davacı tarafından yargılama sırasında 04.12.2015 tarihinde 1.200,00 TL, 12.02.2021 tarihinde 800,00 TL bilirkişi ücretleri yatırıldığı halde mahkemece davacı lehine yargılama gideri hesaplanırken bu tutarların dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, yargılama giderinin eksik hesaplanması doğru değil bozma nedeni ise de yapılan yanlışlığın giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... şirketi vekilinin tüm, davacı vekilinin yerinde görülmeyen diğer tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme hüküm fıkrasının 4 numaralı bendinde yer alan "998,40 TL" ibaresinin hükümden çıkarılmasına yerine "2.998,40 TL" ibaresinin eklenmesine; aynı numaralı bentte yer alan "725,23 TL" ibaresinin hükümden çıkarılmasına yerine "2.178,01 TL" ibaresinin eklenmesine ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,