Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/2600 K.2023/10557

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nce İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 13.08.2009 tarihinde davalılardan ...'nun kusurlu hareketi ile aracının sağ ön kısmı ile ... yönetimindeki motosiklete çarptığını, olayda hiç bir kusuru olmayan ...'ın vefat ettiğini, ...'in arkasında yolcu olarak bulunan ...'in yaralandığını, ...'nin ölenin eşi, ..., ... ve ...'ın çocuğu ... ve ...'ın anne ve babası, diğer davacıların ise kardeşleri olduğunu,

kaza sonucu ...'ın ölümü nedeni davacıların üzüldüklerini belirterek davacı ... için 8.000,00 TL manevi 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile motosiklet zararından dolayı 50,00 TL olmak üzere toplam 8.150,00 TL tazminatın kaza tarihi olan 13.08.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ortaklaşa ve zincirleme olarak tahsiline, ...'ın çocukları ..., ... ve ... için ayrı ayrı 4.000,00'er TL manevi 100,00'er TL destekten yoksun kalma, 50,00 TL motosiklet zararı için tazminat, ... ve ... için ayrı ayrı 4.000,00'er TL manevi tazminat, kardeşleri ..., ..., ...,

... ve ... için ayrı ayrı 2.000,00'er TL manevi tazminata hükmedilmesine, ...'in yaralanması nedeni ile 5.000,00 TL manevi 100,00 TL maddi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalının kazaya karışan aracı 8 Aralık 2004 tarihinde İzmir 17. Noterliğinin 21824 yevmiye numaralı vekaletnamesi ile oto galerisi işleteni ...'ye ..., ..., ... adlı kişilere satılmak ve mülkiyeti devir edilmek üzere teslim ettiğini, o tarihten bu yana araçla bir ilgisinin bulunmadığını, vekaletnamede adı geçen kişilerin aracın bedelini müvekkiline ödediklerini ve satışı gerçekleştirdiklerini, davayı kabul etmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... 26.05.2014 tarihli dilekçesi ile; açılan davaya bir itirazının olmadığını, davayı kabul ettiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.06.2015 tarihli, 2009/412 E., 2015/424 K. sayılı kararı ile dosya kapsamına alınan 28.11.2014 tarihli ayrıntılı rapor ile PMF 1931 Yaşam Tablosu ve davalı sürücünün % 75 kusuruna göre, Güvence Hesabı tarafından yapılan ödemeler güncellendikten sonra ...'in destekten yoksun kalma zararının 98.226,15 TL, ... ...'in destekten yoksun kalma zararının 21.024,08 TL, ... ...'in destekten yoksun kalma zararının 23.410,31 TL, ... ...'in destekten yoksun kalma zararının 35.909,82 TL,

% 4.1 oranında malul kalan ...'in davalı sürücünün % 75 kusuru ve Güvence Hesabı tarafından yapılan ödemeler tenzil edildikten sonra maluliyet zararının 6.152,35 TL olduğunun belirlendiği, ıslah dilekçesi kapsamına göre taleple bağlı kalınarak; davacı ... tarafından açılan davada 30.865,43 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 6.000,00 TL manevi tazminatın 13.08.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine,

manevi tazminat ile ilgili fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... ... tarafından açılan davada 28.11.2013 tarihli ıslah dilekçesi kapsamı ile bağlı kalınarak 8.471,98 TL destekten yoksun kalma tazminatının 13.08.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine, davacı ... ... tarafından açılan davada ıslah dilekçesi kapsamına göre taleple bağlı kalınarak 9.209,47 TL destekten yoksun kalma tazminatının 13.08.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine,

davacı... tarafından açılan davada ıslah dilekçesi kapsamına göre taleple bağlı kalınarak 12.549,31 TL destekten yoksun kalma tazminatının 13.08.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine, 600,00 TL araç hasar bedelinin 13.08.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan alınarak, İzmir 12. SHM'nin 10.09.2009 tarih 2009/1101 esas 2009/932 karar sayılı veraset ilamındaki paylarına göre davacılara verilmesine,

... tarafından açılan kazanç kaybına yönelik istemin kısmen kabulü ile 7.052,68 TL tazminatın 13.08.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... için 6.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... ... için 3.500,00 TL manevi tazminatın davacı ... ... için 3.500,00 TL manevi tazminatın, davacı... için 3.500,00 TL manevi tazminatın, ... için 4.500,00 TL manevi tazminatın,

davacı ... ve davacı ... tarafından açılan manevi tazminat isteğinin kısmen kabulü ile 3.000,00'er TL manevi tazminatın 13.08.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacılar ..., ..., ... ... ve ... tarafından açılan manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 1.500,00'er TL manevi tazminatın 13.08.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın davalının işleten sıfatı bulunmadığından husumet nedeni ile reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 21.11.2018 tarih, 2016/698 Esas, 2018/11037 Karar sayılı kararıyla.

"Davalı ... vekili müvekkilinin kazaya karışan aracı 8 Aralık 2004 tarihinde İzmir 17. Noterliğinin 21824 yevmiye numaralı vekaletnamesi ile Oto galerisi işleteni ...'ye ..., ..., ... adlı kişilere satılmak ve mülkiyeti devir edilmek üzere teslim ettiğini, o tarihten bu yana araçla bir ilgisinin bulunmadığını, vekaletnamede adı geçen kişilerin aracın bedelini müvekkiline ödediklerini ve satışı gerçekleştirdiklerini iddia etmiş, İzmir 17. Noterliğinin 8.12.2004 tarih ve 21824 yevmiye numaralı vekaletname örneğini sunmuştur.

Somut olayda; davalı tarafça aracın satışı için ... ..., ..., ...'e verilen vekaletname örneği sunulmuş ise de aracın teslim edildiğine dair herhangi bir yazılı belge sunulmadığı gibi, davalının vekalet verdiği kişilerin galeri işiyle uğraşıp uğraşmadığı da, dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.

O halde mahkemece H.G.K. kararında açıklanan ilkelerde gözönüne alınarak davalı ... tarafından aracın teslim edildiğine dair teslim belgesi, davalının aracı vekaletle devrettiği kişilerin galeri işiyle uğraşıp uğraşmadığının, devrin ticari defterlerine işlenip işlenmediğinin, devirden sonraki vergi ve idari para cezalarının kim tarafından ödendiğinin araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davalı sürücü ...'nun bozma ilamı doğrultusunda 09.07.2020 tarihli duruşmada alınan beyanında; "..dava konusu aracı galerici olmayan bir şahıstan 15 yıl önce aldığını, daha sonra kazanın olduğunu, davalı ...'u kazadan sonra tanıdığını, onunla herhangi bir bağlantısı olmadığını, aracın o tarihten beri kapalı olarak beklediğini..." beyan ettiği, davalı ...'nun bu beyanı toplanan diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde; ... adına kayıtlı olan 35 SL 202 plakalı aracın 13.08.2009 kaza tarihinden 5 yıl kadar önce satılarak dava dışı 3. kişilere devredildiği,

davalı ...'nun da aracı kaza tarihinden 4 yıl kadar önce başka bir şahıstan satın alarak zilyetliğini devraldığı, davalı kayıt maliki ...'un araç üzerinde fiili hakimiyetinin ve işleten sıfatının kalmadığı gerekçesi ile davalı ... ile ilgili 30.06.2015 tarih, 2009/412 Esas, 2015/424 Karar sayılı kararı taraflarca yasa yoluna başvurulmayarak kesinleştiğinden bu konuda yeniden hüküm tesisine yer olmadığına, işleten sıfatı bulunmadığı anlaşılan davalı ... hakkındaki davanın taraf ehliyeti yokluğundan dolayı HMK 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece her ne kadar Yargıtay bozma ilamına uyulduğu belirtilmişse de bozma ilamının gereklerinin yerine getirilmediğini, davalılardan ... ile birlikte hareket eden davalı ...'nun hukuki sorumluluktan kurtulmaya yönelik beyanlarına dayanılarak hüküm kurulmasının hukuk ve yasaya aykırı olduğunu, Yargıtay ilamında açıkça aracın teslim edildiğine dair herhangi bir yazılı belge olup olmadığının, vekalet verilen kişilerin galeri işiyle uğraşıp uğraşmadığının, devrin ticari defterlerine işlenip işlenmediğinin, devirden sonraki vergi ve idari para cezalarının kim tarafından ödendiğinin araştırılması gerektiğine değinildiği halde bu yönde yeterli araştırma yapılmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm ve yaralanma nedeniyle manevi tazminat, destekten yoksun kalma tazminatı ile davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı HUMK'un 427 vd maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85, 89 uncu maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 45, 46 ve 47 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyulduğu halde bozmanın gereği yerine getirilmemiştir. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 21.11.2018 tarih, 2016/698 Esas, 2018/11037 Karar sayılı ilamında H.G.K. kararında açıklanan ilkeler de gözönüne alınarak davalı ... tarafından aracın teslim edildiğine dair teslim belgesinin, davalının aracı vekaletle devrettiği kişilerin galeri işiyle uğraşıp uğraşmadığının, devrin ticari defterlerine işlenip işlenmediğinin, devirden sonraki vergi ve idari para cezalarının kim tarafından ödendiğinin araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen İlk Derece Mahkemesince yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan davalı ...'nun duruşmada alınan beyanına dayanılarak hüküm kurulmuştur.

Bu durumda yapılacak iş. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 21.11.2018 tarih, 2016/698 Esas, 2018/11037 Karar sayılı ilamında da açık bir şekilde belirtildiği üzere davalı tarafça aracın satışı için ..., ..., ..., ...'e verilen vekaletname örneği sunulmuş ise de aracın teslim edildiğine dair herhangi bir yazılı belge sunulmadığı gibi, davalının vekalet verdiği kişilerin galeri işiyle uğraşıp uğraşmadığı da dosya kapsamından anlaşılamadığından,

H.G.K. kararında açıklanan ilkeler de gözönüne alınarak davalı ... tarafından aracın teslim edildiğine dair teslim belgesinin, davalının aracı vekaletle devrettiği kişilerin galeri işiyle uğraşıp uğraşmadığının, devrin ticari defterlerine işlenip işlenmediğinin, devirden sonraki vergi ve idari para cezalarının kim tarafından ödendiğinin araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile bozmaya aykırı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz giderinin talep halinde temyiz eden davacılara iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,