Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/2797 K.2023/12331

19.10.2021 (Tavzih Kararları)

SAYISI

2019/230 E., 2021/29 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İhbar olunan vekillerince kararın tavzihi talep edilmesi üzerine mahkemece 09.02.2021 tarihinde verilen kararın bu kez yeniden tavzihi davacılar vekili tarafından istenilmesi üzerine mahkemece 19.10.2021 tarihinde tavzih talebi reddedilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... tarafından ve 19.10.2021 tarihli tavzih kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 04.06.2010 tarihinde yaya olarak karşıdan karşıya geçmek isterken davalı ... yönetimindeki aracın davacıya çarptığını, işgücü kaybına uğradığını, iş ve güçten yoksun kaldığı gün boyunca çalışamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; 25.09.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 48.376,25 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hedef Kiralama şirketi vekili cevap dilekçesinde; bahse konu aracın 15.01.2010 tarihinde uzun süreli kira sözleşmesi ile 36 ay süreli olarak SEDAŞ Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye kiralandığını belirterek davanın husumet yönünden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan SEDAŞ vekili ve davalı ... vekili; davalı ...'un yayaya değil yayanın ...'un aracına çarptığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.03.2016 tarihli ve 2011/22 Esas 2016/116 Karar sayılı kararıyla; davacının olay tarihinde davalılardan Hedef Araç Kiralama A.Ş. tarafından davalı ...'a kiralanan ve ... yönetimindeki aracın davacıya çarpması sonucu davacının % 34,2 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş şekilde yaralandığı, bu kazada davalı ...'un % 37,5 oranında kusurlu, davacının ise % 67,5 kusurlu olduğu,

yine davacının bu olay nedeniyle 3,058.42 TL'lik maddi zararının oluştuğu, davacının yargılama aşamasında ölmesi nedeniyle mirasçılarının davayı takip ettikleri, davacı ...'ın yargılama esnasında ölmüş olması ve manevi tazminat davasının şahsa sıkı sıkıya bağlı haklardan olması nedeniyle dahili davacıların manevi tazminat taleplerinin reddinin gerektiği gerekçesiyle, davacının manevi tazminat talebinin reddine, davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 3.058,42 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar ... ve Hedef Araç Kiralama A.Ş vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 2016/17852 Esas, 2019/46941Karar sayılı ve 28.05.2019 tarihli kararı ile davacılar vekilinin diğer, davalı ... vekilinin tüm, temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, trafik kazasına karışan 24 YR 2104 plakalı araç, trafik sicilinde davalı Hedef Araç Kiralama ve Servis AŞ (SEDAŞ) adına kayıtlı ise de, bu davalı ile Sakarya Elektrik Dağıtım AŞ arasında 15.01.2010 tarihinde imzalanan uzun süreli araç kiralama sözleşmesi hükümleri gereği, aracın 36 aylığına kiralanıp SEDAŞ yetkilisine araç teslim formu ile teslim edildiği, kazanın SEDAŞ çalışanı diğer davalı ... tarafından yapıldığı,

uzun süreli kiralama yoluyla aracı işletenin diğer davalı ... olduğu sabit olduğundan, araç maliki olan davalı Hedef Araç Kiralama ve Servis AŞ hakkında açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği, manevi tazminat hakkının kural olarak zarar görene ait bir hak olduğu ancak; zarar gören ölmeden önce dava açmış veya dava açma iradesini açıklamış ise, manevi tazminat isteme hakkı mirasçılara intikal etmesi sebebiyle ve davacıların mirasçı sıfatıyla talepte bulunduğu anlaşıldığından, mahkemenin red gerekçesindeki hususların isabetli olmadığı,

temyiz eden davacılar lehine, müteveffa Halil İbrahim Kaya'nın yasal mirasçısı olmaları nazara alınarak uygun bir manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisinin hatalı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davasının kısmen kabulü ile davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 3.058,42 TL maddi tazminatın davalılar Ergo Sigorta A.Ş, Mapfre Genel Sigorta A.Ş ve ...'tan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 3.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'tan olay tarihi olan 04.06.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, davalılar Ergo Sigorta A.Ş ve Mapfre Genel Sigorta aleyhine açılan manevi tazminat talebinin manevi tazminatın poliçe teminatı kapsamında olmadığından reddine, davacı Hedef Araç Kiralama ve Servis A.Ş aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davasının husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

İhbar olunanlar Mapfre Sigorta A.Ş., Sedaş Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş. ve HDI Sigorta A.Ş. tarafından tavzih dilekçesi verilmesi üzerine mahkemece 07.09.2021 tarihli tavzih kararı ile "9-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği reddedilen maddi tazminat yönünden hesap ve takdir olunan 6.691,32 TL'nin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,

10-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT 13/2 gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesap ve takdir olunan 3.000,00-TL'nin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine," yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK 304/1 maddesi gereğince hükmün 9 ve 10 nolu bendinin.

"9-Davalılar Ergo Sigorta A.Ş, Mapfre Genel Sigorta A.Ş ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği reddedilen maddi tazminat yönünden hesap ve takdir olunan 6.691,32-TL'nin davacıdan tahsili ile davalılar Ergo Sigorta A.Ş, Mapfre Genel Sigorta A.Ş ve ...'a ödenmesine,10-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT 13/2 gereğince reddedilen manevi tazminat yönünden hesap ve takdir olunan 3.000,00 TL'nin davacıdan tahsili ile davalılar Ergo Sigorta A.Ş, Mapfre Genel Sigorta A.Ş ve ...'a ödenmesine," şeklinde tashihine,

Mahkemenin 09.02.2021 tarih ve 2019/230 Esas- 2021/29 Karar sayılı ilamının hüküm kısmına;"14-Davalı Hedef Araç Kiralama ve Servis A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.Tarifesi 7/2 gereğince reddedilen maddi tazminat miktarı üzerinden hesap ve taktir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine;

davalı Hedef Araç Kiralama ve Servis A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.Tarifesi 7/2 ve 13/1 gereğince red edilen manevi tazminat miktarı üzerinden hesap ve taktir edilen 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine," cümlesinin yazılmak suretiyle hükmün tamamlanmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından 08.09.2021 tarihli dilekçe ile tavzihin hatalı olduğundan düzeltilmesi talebi 19.10.2021 tarihli kararla reddedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen asıl kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve 19.10.2021 tarihli tavzih talebinin reddi kararına karşı davacılar vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; dosyada birden fazla davacı olup kararda belirtilen tazminatların hangi davacıya ödenmesi gerektiği noktasında tereddüt oluştuğu, kazadaki kusur oranlarının tespitine ilişkin olarak gerekli inceleme ve değerlendirmenin usulüne göre yapılmadığı, hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davacılar vekilince 19.10.2021 tarihli tavzih talebinin reddi kararına karşı sunulan temyiz dilekçesinde; ihbar olunan şirketlerin talebinin kabulünden sonra Ergo Sigorta A.Ş.

(Yeni unvan HDI Sigorta A.Ş.), Mapfre Genel Sigorta A.Ş. ve Sedaş Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin "davalı" olan taraf sıfatının "ihbar olunan" olarak kaydına karar verildiği, ancak hemen devamında tüm ihbar olunan şirketler yeniden "davalı" olarak hükme geçirildiğini, dolayısıyla hükmün bu haliyle tashih edilmemiş olduğunu, ihbar olunan şirketler lehine, bu yönde bir talepleri dahi bulunmadığı halde, üstelik hukuka aykırı şekilde vekalet ücretine hükmedilmiş ya da mahkemenin iradesi bu yönde olmasa dahi tavzihe muhtaç bir belirsizliğe sebep olacak şekilde karar kurulmasının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; 04.06.2010 tarihinde davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın davacılar murisi/yayaya çarpması sonucu murisin uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 46 ve 47) maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Davacıların mahkemenin tavzih kararına yönelik temyizinin incelenmesinde;

6100 sayılı Kanun'un 305/2 nci maddesi uyarınca, taraflara tanınan hakların ve yüklenen borçların, tavzih yolu ile sınırlandırılamayacağı, genişletilemeyeceği ve değiştirilemeyeceği, hükümdeki basit, yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hataların, tashih yolu ile düzeltilmesi mümkün iken hükümde çelişki bulunması halinde söz konusu çelişkinin 305 inci maddeye göre düzeltilebileceği, ancak tavzih yolu ile taraflara tanınan hakların ve yüklenen borçların sınırlandırılamayacağı, genişletilemeyeceği ve değiştirilemeyeceğinden mahkemenin 07.09.2021 tarihli tavzih kararı ve 19.10.2021 tarihli tavzih talebinin reddi kararları kaldırılarak asıl karara yönelik temyiz incelemesine geçildi.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi olanağı bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Davanın ihbarı, 6100 sayılı Kanun'un 61 inci maddesinde düzenlenmiş olup görülmekte olan davanın taraflarından birinin üçüncü bir kişiye bu davayı haber vermesine ve üçüncü kişiden bu davada kendisine yardım etmesini istemesine davanın ihbarı denir.

Kendisine dava ihbar edilen kişi ihbar eden tarafın yardımcısı durumunda olduğundan ihbar edilen kişi hakkında hüküm kurulamaz ve dava kendisine ihbar edilen kiş,i kararı kendi adına temyiz edemez. Yargılama sonunda hüküm sadece davada taraf olanlara yönelik olarak verilebilir.

Mahkemece, davada ihbar olunan Mapfre Sigorta A.Ş., Sedaş Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş. ve HDI Sigorta A.Ş. mahkeme kararında hatalı olarak davalı olarak gösterilerek davada taraf sıfatına haiz olmadıkları halde bu husus gözardı edilerek ihbar olunanlar lehine hüküm kurulması, vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesi doğru olmadığından kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacılara ve davalı ...'a iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,