Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/350 K.2023/5589

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 25.04.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir..

Belli edilen gün ve saatte davalı vekili Avukat ...geldi, davacılar adına gelen olmadı davalı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 25.04.2023 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların desteği ...'in sevk ve idaresindeki traktör ile davalı şirkete ait olup dava dışı sürücü ...'un idaresindeki çekici ve ona bağlı yarı römorkun 26.05.2015 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucunda ...'in vefat ettiğini, kazaya sebep olan ticari aracın ağır kusurlu olduğunu, davalı şirketin araç işleten sıfatı bulunması sebebiyle meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu belirterek davacı eş ... için 40.000 TL, ölenin çocukları ... ve ... için ayrı ayrı 30.000'er TL, ölenin annesi, babası ve kardeşleri olan diğer davacılar ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 20.000'er TL olmak üzere toplam 200.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait aracın sürücüsü olan ...'un beyanı alınmadan kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, bu nedenle sürücünün kusurlu olduğunu kabul etmediklerini, talep edilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, davaya konu trafik kazasına ilişkin ceza davası, dosya kapsamında trafik bilirkişisinden alınan kusur raporu, tarafların sosyal ve ekonomik durumu ve dinlenen tanık beyanları dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne, ölenin eşi ... için 7.000 TL, çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 7.000'er TL, ölenin anne ve babası ... ve ... için ayrı ayrı 5.000'er TL, ölenin kardeşleri olan diğer davacılar için ayrı ayrı 3.000'er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 18.12.2019 tarihli 2018/2005 Esas ve 2019/6123 Karar sayılı kararı ile; "....Olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 47 nci maddesi (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56 ncı maddesi) hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır.

Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Davaya konu olayda; olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumu, davacıların ölene yakınlığı, olay tarihi ve yukarıdaki ilkeler göz önüne alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarı azdır. Mahkemece, daha üst düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın davacılar yararına bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "...Davacıların müteveffanın eşi, çocukları, anne baba ve kardeşleri olduğu, davacıların ölen kişiye oldukça yakın hısımlığının bulunduğu, manevi anlamda oldukça yıprandıkları, ölen kişinin genç yaşta vefat ettiği, olayın oluş şekli ve tarafların kusur durumu incelendiğinde ölen kişinin kusursuz, davalının araç şoförünün ise tam kusurlu olduğu, olay tarihi itibari ile davalının ticaret şirketi olduğu, davacıların ise maddi durumlarının ortalama düzeyde olduğu,

bozma öncesi hükmedilen manevi tazminatın oldukça az olduğu" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, eş ... için 25.000 TL, çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 20.000'er TL, ölenin anne ve babası ... ve ... için ayrı ayrı 10.000'er TL, ölenin kardeşleri olan diğer davacılar için ayrı ayrı 6.000'er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; Yargıtayın bozma ilamından sonra davalı vekilinin istifa ettiğini, avukatın istifa ettiği dosya açısından vekalet ücretine hak kazanamayacağını, hükümden önce vekillik görevinden istifa eden avukat için vekalet ücreti takdir edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, takdir edilen manevi tazminat miktarının elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için yeterli olmadığını, caydırıcılık unsurunun gerçekleşmediğini, dava dilekçesinde ticari faiz talep edilmesine rağmen mahkemece yasal faize hükmedildiğini, davalının işleteni olduğu aracın ticari araç olduğunu, bu nedenle yasal faize hükmedilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek usul ve yasaya aykırı olan İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; meydana gelen olayda müvekkili şirketin kusuru olmadığını, aracın teknik aksamından veya bakımından kaynaklanan bir kaza da olmadığını, kararı veren mahkeme nezdinde açılan başka davalarda müvekkilinin kusursuz olduğunun anlaşıldığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 66 ncı maddesine göre adam çalıştıranın çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulacağını, mahkemece bu hususta araştırma yapılmadığını,

kurtuluş karinesinden faydalanmak amacıyla ileri sürülen taleplerin dikkate alınmadığını, davacıların murisinin kullandığı aracın zararın artmasına sebebiyet verdiğini, murisin aracın bakımlarını zamanında yaptırmadığını, davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu ileri sürerek usul ve yasaya aykırı olan İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı şirkete ait olup dava dışı sürücü tarafından sevk ve idare edilen çekici ve ona bağlı yarı römork ile müteveffa ...'in yönetimindeki traktörün karıştığı trafik kazası sonucu davacıların eşi, oğlu, babası ve kardeşi olan müteveffa ...'in ölümü nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89 ve 90 ıncı maddeleri.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekili ile davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekili ile davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Duruşmada vekille temsil olunmayan davacılar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davacılar ve davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,