Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3644 K.2023/9146

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 16.09.2020 tarihinde meydana gelen çok araçlı kazada yaya konumunda bulunan davacının yaralanarak malul kaldığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 3.500,00 TL sürekli iş göremezlik zararı, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik zararı, 1.000,00 TL bakıcı gideri olmak üzere 5.500,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talep miktarını 270.373,14 TL sürekli iş göremezlik, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik zararı ve 8.829,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 280.202,00 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuru şartları gerçekleşmediği için başvurunun usulden reddi gerektiğini, dosyaya sunulan maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olmadığını, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik zararı ve bakıcı gideri talebinden sorumlu olmadıklarını, avans faizi talebinin hukuka aykırı olduğunu, vekalet ücretinin 1/5 oranında belirlenmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların aktif ve pasif dava ehliyetinin olduğu, uyuşmazlığın sürekli iş göremezlik zararı, geçici iş göremezlik zararı ve geçici bakıcı gideri zararından kaynaklandığı, zarar miktarının belirlenmesi bakımından aktüer bilirkişi incelemesi yapıldığı ve dosyada mevcut maluliyet ve aktüer raporunun karar vermeye elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, toplam 280.202,00 TL tazminatın 05.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvuru şartları gerçekleşmediği için başvurunun usulden reddi gerektiğini, dosyaya sunulan maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olmadığını, tazminat hesabında esas alınan geliri kabul etmediklerini ve hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, kusur tespitini kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik zararı ve bakıcı gideri talebinden sorumlu olmadıklarını, avans faizi talebinin hukuka aykırı olduğunu, faiz türünün hatalı olduğunu, vekalet ücretinin 1/5 oranında belirlenmesi gerektiğini belirterek, karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davalı vekilinin itirazlarının reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvuru şartları gerçekleşmediği için başvurunun usulden reddi gerektiğini, dosyaya sunulan maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olmadığını, iyileşme süresi beklenmeden alınan raporun hükme esas alınmasının doğru olmadığını, tazminat hesabında esas alınan geliri kabul etmediklerini ve hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, kusur tespitini kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik zararı ve bakıcı gideri talebinden sorumlu olmadıklarını, avans faizi talebinin hukuka aykırı olduğunu, faiz türünün hatalı olduğunu, temerrüdün gerçekleşmediğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,65 iskonto oranının uygulanması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında belirlenmesi gerektiğini belirterek, kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; trafik sigortası bulunmayan aracın, davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 ... Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve 91 inci maddeleri, 5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin on yedinci fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, ... Yönetmeliği.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından varsa geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirleme için ise bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastanelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıkları ve benzeri kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre sağlık kurulu raporu alınmalıdır.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir.

Eldeki davada kaza, 16.09.2020 tarihinde meydana gelmiş olup, 26.03.2021 tarihli İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Adli Tıp raporunda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının maluliyet oranı %10, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre %12,1 olarak belirlenmiş, aktüer raporunda Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenen maluliyet oranı esas alınmıştır.

Somut olayda; kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan 20.02.2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile ekindeki cetvellerin de kullanıldığı rapor düzenlenmiş olmakla birlikte, raporun düzenlendiği 26.03.2021 tarihi itibariyle yönetmelikte öngörülen 1 yıllık stabilizasyon süresinin de dolmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; en yakın yetkili sağlık kuruluşundan 20.02.2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile ekindeki cetvellere uygun biçimde düzenlenmiş maluliyet raporunun alınarak karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3. Kazaya karışan trafik sigortası bulunmayan aracın kaza tespit tutanağında iş makinesi olduğu belirtilmiş, ancak ticari mi hususi mi olduğu işaretlenmemiştir. Dosya kapsamında araca ait ruhsat bilgilerinin bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu aracın trafik tescil kaydı dosya içerisine alınarak sonucuna göre faiz türüne karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamıştır.

4.Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 ... Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

13.09.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Somut olayda davacının kaza tarihinde zabıt katibi olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda, davacının 180 günlük geçici iş göremezlik süresi yönünden zararı hesaplanırken, bordrosundaki ücretleri esas alınarak zarar hesabı yapılmış ve geçici iş göremezlik tazminatı hüküm altına alınmıştır.

Davacının memur olması nedeni ile geçici iş göremezlik süresi içerisinde maaşını almaya devam ettiğinden bu dönemdeki zararı, varsa bu süre içerisinde çalışamadığı için alamadığı ek ödemeleri kadardır. Bu durumda davacının geçici iş göremezlik süresi içerisinde maaşı eksik ödenmiş ise buna ilişkin fark bedeli ve varsa bu süre için mahrum kalınan ek ödemeler araştırılarak, çalışamadığı dönem hesabında (varsa) bu gelirler esas alınmak suretiyle hesaplama yapılması için ek aktüerya raporu alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiğini düşündüğünden sayın çoğunluğun 1. bentteki temyiz itirazlarının reddi kararına katılmıyorum.