Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3671 K.2023/9539

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Uyumazlık Hakem Heyetince davanın reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının kabulü ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 21.04.2017 tarihinde davalıya trafik sigortalı aracın karıştığı trafik kazasında, sigortalı araçta yolcu konumunda bulunan başvuru sahibi ...’ın yaralandığını, davalı ... şirketince davacıya 29.05.2019 tarihinde 34.615,00 TL ödeme yapıldığını, ayrıca icra dosyasına da 6.040,00 TL ödeme yapıldığını, ancak davacının maluliyet zararının karşılanmadığını, bu nedenle davacının artan maluliyetinden dolayı bakiye zararının hesaplanarak şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik zararının kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davacı vekili talebini 227.222,41 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; öncelikle kusur raporu alınması gerektiğini, başvuru öncesinde davacı tarafa 29.05.2019 tarihinde 34.615,00 TL ödeme yapıldığını, ayrıca icra dosyasına da 6.040,00 TL ödeme yapıldığını, taraflar arasında savcılık soruşturma aşamasında uzlaşma sağlandığını, tazminat talep etme hakkının ortadan kalktığını, maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını, vekalet ücretinin 1/5 oranında verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, başvuru sırasında sunulan maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığı, belirlenen engel oranının uyuşmazlık konusu kazaya bağlı olup olmadığına ilişkin kesin bir tespite yer verilmediğinden bu rapora dayanarak davalı tarafın tazminat yükümlülüğünün olup olmadığının denetlenmesinin mümkün olmadığı ve usule uygun alınmış bir rapor olmadan uyuşmazlığın sonuçlanması mümkün olamayacağından başvurunun reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; ibraname bulunmadığını, davalı tarafından yapılan ödemelerin kısmi ödeme niteliği taşıdığını, dosyaya sunulu maluliyet raporu esas alınarak hesaplama yaptırılması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...Dosyaya sunulu 08.12.2020 tarihli Bursa Şehir Hastanesi Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporunda başvuru sahibinin %58 oranında sürekli iş göremezliği olduğu tespit edilmiş olup raporun yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun ve başvuranın bizzat muayene edilmesi suretiyle düzenlendiği, başvuranın hak kazanabileceği sürekli iş göremezlik tazminatı miktarının TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre ve %0 faiz progresif rant yöntemi ile tespiti için dosyanın aktüer bilirkişiye tevdiine karar verildiği,

düzenlenen 04.11.2021 tarihli bilirkişi raporunda başvuranın sürekli iş göremezlik tazminatının 277.349,78 TL olarak hesaplandığı, hesap raporunun hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olduğu" gerekçesi ile.

14.06.2021 tarih ve K-2021/77177 sayılı Uyuşmazlık Hakem Kararına karşı başvuranın ileri sürmüş olduğu itirazların kabulü ile önceki kararın kaldırılmasına, buna göre, başvurunun kabulü ile 227.222,41 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 23.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Yargıtay kararları doğrultusunda hükmedilen tazminata davalı ... şirketinin temerrüte düştüğü tarih değil, kaza tarihi olan 21.04.2017 tarihinden itibaren yasal faizi işletilmesi gerektiğini, temerrüt tarihi bakımından, dosya kapsamından anlaşıldığı üzere, başvuru sahibinin tazminat talebi ile sigorta şirketine 11.12.2020 tarihinde başvuru yaptığının kabulü ile bu tarihten itibaren 8 iş günü içinde cevap vermeyen ve ödeme yapmayan davalı şirketin 23.12.2020 tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü halinde de uygulanması gereken temerrüt faizinin yasal faizi olması gerektiğini belirterek kararın düzeltilerek onanmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; tahkime başvuru öncesinde davalı şirkete eksik evrakla müracaat edildiği için başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmesi gerektiğini, dosyada mevcut sağlık kurulu raporları arasında farklılıklar mevcut olup bu çelişkiler giderilmeksizin ve maluliyet oranı kesin olarak belirlenmeden tazminata karar verilmesinin doğru olmadığını, kusur değerlendirmesi yapılmaksızın hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği ile yapılması gerektiğini, ıslaha konu edilen miktar yönünden ıslah tarihinden itibaren yasal faiz verilmesi gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında belirlenmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu, 51 inci ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin on yedinci fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından varsa geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirleme için ise bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastanelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıkları ve benzeri kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre sağlık kurulu raporu alınmalıdır.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir.

Eldeki davada kaza, 21.04.2017 tarihinde meydana gelmiş olup hükme esas alınan maluliyet raporunda davacının sürekli iş göremezlik oranının hangi yönetmelik hükümlerine göre belirlendiği anlaşılamamaktadır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacı tarafından kararın maluliyet raporu yönünden temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yukarıda açıklandığı üzere yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davalı yararına BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,