Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3736 K.2023/13487

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; davacılar ve ...'in kızları olan 'e, davalı sürücü ve diğer davalıya sigortalı aracın 30.11.2011 tarihinde çarpması neticesinde vefat ettiğini, davacıların çocuklarının ölümü ile destekten yoksun kaldıklarını, belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri dava ile, davacı ... ve için ayrı ayrı 500,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatı, 200,00 TL defin ve taziye gideri olmak üzere toplam 1.200,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, sorumluluğun derecesi ve maddi tazminatın kapsamına göre miktarı bildirilecek manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalı işleten ve araç sürücüsünden tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili davacı ... için talebini 2464,29 TL, davacı ... için 3.287,94 TL olarak artırmıştır.

Davacı vekili 03.11.2020 tarihinde davacı baba için 10.191,16 TL , davacı anne için 27.056,80 TL olarak toplam 37.247,96 TL ve 200,00 TL defin masrafı olarak taleplerini artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... Şirketi vekili; sürücünün kusurunun olmaması nedeni ile kendilerine yapılan ihbarı reddettiklerini, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan ödemelerin araştırılmasını talep ettiklerini, belirsiz alacak davası açılamayacağını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.07.2015 tarihli ve 2013/73 Esas, 2015/525 Karar sayılı kararıyla; davacıların, 30.11.2011 tarihli kazada destekleri olan kızlarının vefat etmesi nedeni ile davalılardan destekten yoksun kalma tazminatı ve defin masrafı talep ettiklerini, alınan rapor ile müteveffanın kazada %80, davalı sürücünün ise %20 oranında kusuru bulunduğunun belirtildiği, aktüer uzmanından alınan 21.03.2014 tarihli raporda davacı ...'in 2.464,29 TL, davacı anne Leyla'nın 3.287,94 TL destek tazminatı hesaplandığı,

davacı vekilinin taleplerini artırarak toplam 7.252,23 TL'ye çıkardıkları gerekçesi ile davanın kabulüne, 3.287,94 TL destek tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'e, 12.567,20 TL destek tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'e, 1.500,00 TL defin masrafının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... şirketi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay ( kapatılan) 17 Hukuk Dairesinin 25.12.2018 tarihli ve 2016/4246 Esas, 2018/12791 Karar sayılı ilamıyla; "

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin (4) nolu, davalı .... vekilinin ise (2), (3), (4) ve (5) nolu bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Somut olayda mahkemece hükme esas alınan 17/12/2014 tarihli kusur raporu mahkemece davalılar ... ve .... vekiline tebliğ edilmemiş olup, Anayasa ve HMK ile koruma altına alınan hukuki dinlenilme ve savunma hakkı kısıtlanarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

3-Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimi yapabilmesi için de ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir hüküm bulunması gerektiği açıktır. Mahkemece hükmün gerekçesinde davacı 'in 2.464,29 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep hakkının bulunduğu ifade edilmiş olmasına rağmen; kararın hüküm fıkrasında bu davacı yönünden 12.567,20TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmiş olması çelişkili olup taraflar yönünden şüphe ve tereddüt uyandıracak nitelikte olduğundan, bu yön yukarıda açıklanan yasa maddelerine açık bir aykırılık oluşturduğundan (10.04.1992 gün, 1991/7 Esas-1992/4 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararında da belirtildiği üzere) hükmün bozulması gerekmiştir.

4-Trafik kazası sonucu ölen çocuk ölmeseydi ana ve babaya bakması muhtemeldir. Uygulamada çocuğun 18 yaşına gelmesi ile birlikte gelir elde edeceği ana ve babasına destek olacağı varsayılmaktadır. Ancak ileriki yaşlarda çocuğun büyüyerek evleneceği ve en az iki çocuğunun olacağı, gelirinin bir kısmını ana ve babasına da ayıracağı varsayılır.

Bu şartlarda çocuğun gelir elde etmesi ile birlikte, evleninceye kadar gelirinin yarısını kendisine ayıracağı yarısını da ana ve babası ile paylaşacağının varsayılması hayatın olağan akışına uygun düşecektir. Ancak çocuk yaşasa idi ileriki yıllarda evlenecektir. Evlenmesi ile birlikte pay esasına göre 2 pay desteğe ayrılacak, 2 pay eşine, birer pay ana ve babaya verilecektir.

Destek, ileriki yıllarda evlenmesi ile birlikte bir süre sonra ilk çocuğu ve yine bir süre sonra ikinci çocuğu olacağı varsayılır. Bu nedenle çocukların olacağı süreler içinde desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocuklara birer pay ayrılacak ve ana ve babaya da birer pay verilecektir. Bu durumda ana ve babanın payları 1/8 olacaktır.

Bu halde; desteğin ileride evleneceği kabul edilerek evlenmesinden önceki dönem ile evleneceği kabul edilen yaştan sonraki dönem için belirlenen destek pay oranları yukarıda açıklandığı üzere Dairemiz içtihatlarına uygun olmadığı, yine Daire ilkelerine göre; anne ve baba çalışıyorsa anne ve babadan ayrı ayrı %5'er, anne çalışmıyorsa (dosyada, annenin çalıştığına ilişkin herhangi bir belgeye rastlanılmamıştır) sadece babadan %5 yetiştirme gideri düşülmesi gerekmektedir. Eldeki davada, hükme esas alınan bilirkişi raporu yukarıda bahsi geçen ilkelere aykırı düzenlenmiş olup denetime ve hüküm kurmaya elverişli değildir.

5-Yargıtay’ın yerleşik uygulamaları gereği davalı taraf, meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların oluşan gerçek defin gideri zararlarını tazmin ile sorumlu olup, davacı tarafın kendi değerlerine, yerel örf ve adetlerine göre yaptığı özel giderlerden sorumlu değildir. Dosya kapsamında bulunan, belediyenin cevabi yazısında, cenaze ve defin giderlerinin 390,00 TL olduğun bildirilmiştir. Bu bağlamda bilirkişi raporunda yemek giderleri, mevlit gideri v.s. gibi giderler zorunlu olmayan cenaze ve defin gideri de dahil edilerek yapılan hesaplama esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." şeklinde bozma kararı verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı gereğince 17.12.2014 tarihli kusur raporunun davalılara tebliğ edildiği, taraflara itiraz imkanı tanındığı, Savcılık tarafından alınan kusur raporunda davalı sürücünün atfı kabil kusuru olmadığının bildirildiği, dosyada alınan kusur raporunda ise davalının %20 oranında kusurunun olduğunun beyan edildiği, raporlar arasında çelişki mevcut olduğundan çelişkinin giderilmesi maksadı ile Adli Tıp Kurumundan tanzim edilen 26.02.2021 tarihli kusur raporunda davalı sürücünün kusursuz olduğu, müteveffanın %100 oranında kusuru bulunduğunun belirtildiği,

bu raporun diğer rapor ile arasında çelişki oluştuğundan bahisle çelişkiyi giderecek şekilde Genişletilmiş Uzmanlar Heyetinden kusur raporu tanzimine yönelik kurulan ara karar gereğince müteveffanın tam ve asli kusurlu olduğunun rapor edildiği, alınan her iki Adli Tıp Kurumu Raporunda kazadaki ana etkenin desteğin kusurlu eylemleri olduğu, davalı sürücünün kazada kusurunun bulunmadığının beyan edildiği, sigortalı aracın karışmış olduğu zararın meydana gelmesinde sigortacının, eylemlerinden yasa gereğince müteselsilen sorumlu olduğu ve sigortalının kusurunun bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; kusur raporlarının kabul etmediklerini. Adli Tıp Kurumunu raporunun kendilerine 03.12.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, itiraz süresi dolmadan karar verildiğini, görgü tanıklarının olayı anlattığını, kusur raporlarının hüküm vermeye yeterli olmadığı gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan diğer davalı sevk ve idaresindeki aracın karıştığı 30.11.2011 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve defin gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, bozma kararından sonra Adli Tıp Kurumundan alınmış 26.02.2021 ve 15.11.2021 tarihli raporların birbiri ile uyumlu olmasına, görgü tanıklarının beyanlarına göre kusur raporlarının hazırlanmış olmasına, Adli Tıp Kurumu raporlarına göre müteveffanın kazada %100 oranında kusurlu bulunmuş olmasına göre temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

13.12.2023 tarihinde Başkan Vekili ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi (Kaşı Oy)

Davacılar 269,85 TL 0.H. 80,70 TL P.H. 189,15 TL Kalan

KARŞI OY

Dosya kapsamından; mahkemece davanın kabulü ile 3.287,94 TL destek tazminatının davacı ...'e, 12.567,20 TL destek tazminatının davacı ...'e, 1.500,00 TL defin masrafının davacılara verilmesine dair kararın davacılar vekili ve davalı ... Şirketi vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince bozulduğu, bozma kararı sonrasında, mahkemece davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece verilen davanın kabulü ile 3.287,94 TL destek tazminatının davacı ...'e, 12.567,20 TL destek tazminatının davacı ...'e, 1.500,00 TL defin masrafının davacılara verilmesine yönündeki kararın; bu kararı temyiz etmeyen davalı ... bakımından kesinleştiği gözetilmeden, adı geçen davalı bakımından da davanın reddi yönünde karar verilmesi davacıların usuli kazanılmış hakkını ihlal ettiğinden ve kararın bu yönden bozulması gerektiği görüşünde olduğumdan, sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.