Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/4015 K.2023/11757

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, 04.08.2019 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazası sonucunda müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını belirterek sürekli ve geçici göremezlik tazminatı ve rapor ücreti olarak şimdilik kaydı ile 7.094,00 TL tazminat talep etmiş, yargılama sırasında talebini toplam 215.262,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; eksik belge ile başvurulduğundan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, 12.03.2021 tarihinde yapılan ödeme nedeniyle sorumlulukları kalmadığını, kusur ve müterafik kusur durumunun araştırılması ve davacıya Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından gelir bağlanıp bağlanmadığının sorulması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Hakemliklerince yeniden maluliyet raporu aldırılmasına karar verildiği ve davacı tarafından 27.06.2021 tarihinde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik'e göre düzenlenen raporun dosyaya sunulduğu, aktüer bilirkişi tarafından kullanılan hesap yönteminin doğru olduğu, davacının emniyet kemeri takıp takmadığı belirsiz olduğundan müterafik kusur indirimi yapılmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 215.162,00 TL sürekli ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının 24.09.2020 tarihinden tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir.

B. İtiraz sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, medikal raporda %5 maluliyet oranı belirlendiğini, tazminat hesabında %1,8 teknik faiz oranı kullanılması ve davacının SGK'dan gelir sağlayıp sağlamadığının araştırılması gerektiğini, rapor ücretinin teminat dışında olduğunu, vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Uyuşmazlık Hakem Heyeti aşamasında dosyaya sunulan maluliyet raporunun hükme esasa alınmasında isabetsizlik olmadığı, hesap yönteminin doğru olduğu, hakemler dosyadaki evraka göre karar vereceklerinden ve dosyada davacıya SGK tarafından rücuya tabi bir ödeme yapıldığına dair belge olmadığından bu yöndeki itirazın reddi gerektiği, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru görüldüğü gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde, başvurudan önce sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmamış olduğundan dava şartı noksanlığı nedeniyle başvurunun usulden reddi gerektiğini, 8.916,85 TL olarak tespit edilen zarar miktarının 12.03.2021 tarihinde başvuru sahibine ödendiğini ve davacının maluliyet zararının tazmin edildiğini, Mersin Üniversitesi Hastanesi tarafından hazırlanan 21.06.2021 tarihli %43 maluliyet bildirir raporun tebliğ edilmediğini, sonradan temin edilen raporun müvekkili şirket tarafından denetlettirildiğini, medikal rapor ile başvuru sahibinin kaza ile illiyetli özür oranının %5 tespit edildiğini,

kalıcı psikiyatrik bozukluk geliştiği iddiasının devamı halinde en az 1 (bir) yıllık etkin ve düzenli psikiyatrik takip-tedavi sonrası yapılacak muayenesiyle düzenlenecek posttravmatik stres sendromunun devam edip etmediğini, ediyorsa işlevselliğe olan etkisini gösterir ayrıntılı psikiyatri raporu ile birlikte, uygulanan tedaviye yönelik tüm tıbbi belgelerin ibrazı gerektiğini, maluliyet zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve %1,8 teknik faize göre hesaplanması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının teminat dışında olduğunu, hesaplanan tazminat miktarının fahiş olduğunu,

kaza iş kazası olduğundan davacının SGK'dan gelir sağlayıp sağlamadığının tespiti gerektiğini, rapor ücretinin teminat dışı olduğunu, davacının koruyucu tertibat kullanıp kullanmadığının araştırılması, eğer emniyet kemeri kullanmıyor ise müterafık kusur indirimi yapılması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına göre davalı vekilinin aşağıda yer alan bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının usulüne uygun şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu belirlemenin ise kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Somut olayda dosya kapsamında, davacıda oluşan maluliyet oranının tespitine yönelik olarak usulüne uygun şekilde alınmış rapor bulunmamaktadır.

Her ne kadar dosyaya sunulan ve Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre düzenlenen 25.12.2020 tarihli Karadeniz Teknik Üniversitesi Adli Kurul Raporu ile davacının %17,2 oranında maluliyeti belirlenmiş ise de Uyuşmazlık Hakem Heyetince bu raporun kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun bulunmadığı belirtilmiş ve ara kararı ile, davacının uygun mevzuat hükümlerine göre alacağı maluliyet raporunu dosyaya sunması istenmiştir.

Ancak davacı vekili tarafından bu kez de. Mersin Üniversitesi Hastanesi'nin 21.06.2021 tarihli ve %43 maluliyet oranı belirleyen "Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmalara Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu" dosyaya sunulmuş ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince bu rapora göre karar verilmiştir.

Mersin Üniversitesi Hastanesi'nin 21.06.2021 tarihli raporu kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde düzenlenmemiş olduğundan karar vermeye elverişli değildir.

Buna göre, İtiraz Hakem Heyetince kaza tarihi itibari ile yürürlükteki Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca, usulüne uygun, denetime ve karar vermeye elverişli olacak şekilde ve davacının tüm tedavi belgeleri ve süreci incelenmek sureti ile davacının maluliyet oranının belirlenmesi amacıyla yeni bir rapor alınarak sonuca göre karar verilmek üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3. Davacının "Arbella" ünvanlı iş yerinde işçi olarak çalıştığı ve kaza sırasında da işyerinin servis aracı içinde olduğu dosya kapsamından anlışılmaktadır. Dava konusu, kaza nedeniyle oluşan işgücü kaybı tazminatıdır.

SGK'dan dava konusu kazada davacının malul kalması nedeniyle iş kazası yönünden herhangi bir inceleme yapılıp yapılmadığı, olayın iş kazası olarak kabul edilmiş olması halinde davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılan ödemenin miktarı ve niteliği ile ilk peşin sermaye değeri tutarının ne olduğu, rücuya tabi olup olmadığı hususlarının sorulması, dayanak ödeme belgelerinin temin edilmesi; tüm belgelerin toplanmasından sonra, toplanan tüm deliller birlikte tartışılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde verilen hüküm doğru görülmemiş ve hükmün açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

4. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2),(3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine