Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/742 K.2023/5822

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda 02.05.2023 tarihinde duruşma yapılmasına karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Avukat Mustafa Tosuner geldi. Davalı tarafından gelen olmadı. Davacı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 02.05.2023 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; çift taraflı trafik kazasında davalının sorumluluğunda bulunan araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, iş gücü kaybına uğradığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 500,00 TL geçici iş göremezlik, 500,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, sorumluluğunun, kusurlu araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, bu nedenle Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınması gerektiğini, ayrıca maluliyete ilişkin de Adli Tıp Kurumu incelemesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davacının dilekçesinde; davalı ... aleyhine açmış olduğu davadan kayıtsız ve şartsız olarak feragat ettiğini beyan ettiği, davacının kimlik tespitinin yapıldığı ve nüfus cüzdanı fotokopisinin dilekçesine eklendiği gerekçesiyle davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, müvekkilinin feragat beyanının, gerçek iradesini yansıtmadığını, hile yoluyla böyle bir dilekçe vermek zorunda bırakıldığını, avukat olmayan şahısların, müvekkilinin tazminatını hemen alacaklarını vaad ederek, avukat tarafından takip edilen bir davada vekalet almak suretiyle işlem yaptıklarını, müvekkilinin de muhabere yoluyla mahkemeye feragat dilekçesi gönderdiğini; davadan feragatin, kendileri tarafından öğrenilmesi üzerine,

...'na, paranın ilgili şahıslara ödenmemesi için başvuruda bulunduklarını, müvekkilinin %62 oranında maluliyetinin bulunduğunu, azledilen şahısların, vekalet ücreti adı altında para almak adına, müvekkilinin ekonomik zayıflığından, bilgisizliğinden ve engelli halinden faydalanarak, asıl zararın çok çok altında bir miktar para tahsil ettiklerini ve tahsil edilen paradan alacaklarını düşerek,

müvekkiline ödeme yaptıklarını, feragatin hukuki sonuçlarının müvekkili tarafından asla bilinemeyeceğinin ortada olduğunu, doğmamış haktan feragat edilemeyeceğini, bu nedenle kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dilekçesinde; kayıtsız ve şartsız olarak davadan feragat ettiğini, açıkça ve ayrıntılı bir şekilde belirttiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve saysısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık konusu dava, çift taraflı trafik kazasında davalının sorumluluğunda bulunan araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanması nedeniyle oluştuğu belirtilen sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, ... Yönetmeliği.

3. Değerlendirme 1- Hukuki işlemlerde tarafların fiil ehliyeti kamu düzenine ilişkin olup, bu hususun mahkemece re'sen dikkate alınması zorunlu olduğu gibi, taraflarca da süresiz şikayet konusu yapılabilir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 9 uncu maddesine göre, fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir. 10 uncu maddesine göre, ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.

13 üncü maddesine göre, yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, bu kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir. 14 üncü maddesine göre, ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur.

15 inci maddesine göre, kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, ayırt etme gücü bulunmayan kimsenin fiilleri hukuki sonuç doğurmaz. 16 ncı maddesine göre ise, ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar, yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça, kendi işlemleriyle borç altına giremezler.

Akıl hastalığı yahut akıl zayıflığı gibi sebeplerden biri ile makul surette hareket etmek iktidarından mahrum bulunanlar, başka bir deyimle tam ehliyetsiz olanların yaptıkları hukuki işlemler kanuni mümessilleri tarafından onaylanmadıkça geçersizdir.

11.06.1941 gün ve 1941/4-21 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının sonuç bölümünde; "...Mümeyyiz olmayan bir kimse ile hukuki muamelede bulunan diğer âkidin bunu bilmeyerek hüsnüniyetle hareket etmiş olması, zikri geçen 15 inci maddenin mutlak ve kat'i sarahati karşısında, öyle bir kimsenin tasarrufu üzerine hukuki hükmün terettüp etmesi için kafi değildir.

Kanun o gibi temyiz kudretinden mahrum kimselerin esasen hüküm ifade etmeyen tasarrufları hususunda o tasarruftan dolayı hak iddia edenlerin hüsnüniyetlerini himaye etmemektedir ...Medeni Kanunumuzun metin ve ruhundan başka türlü bir netice çıkarılmasına imkan yoktur..." ifadesi yer almakta olup, anılan hükümle, ayırt etme gücünden yoksun olan kişilerin tasarruflarının geçersiz olduğu açıkça vurgulanmıştır.

Somut olayda, davacının temyiz dilekçesinde, mahkemeye sunduğu feragat dilekçesinin gerçek iradesini yansıtmadığı engelli halinden faydalanıldığı belirtilmektedir.

O halde, mahkemece, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'ndan davacının feragat beyanını sunduğu tarihte fiil ehliyetinin bulunup bulunmadığı yönünde rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.

2- Bozma nedeni ve şekline göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

8.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,