Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/7720 K.2025/11976

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili ve davalılar ... ve ... Otomotiv ... San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ... nezdinde ... sigortalı, diğer davalıların işleten ve sürücüsü olduğu aracın 21.05.2014 tarihinde yaptığı trafik kazasında davacıların kardeşi ...'un vefat ettiğini, murisin hiç evlenmediğini ve vefatından önce kızkardeşlerine baktığını, murisin ölümüyle davacıların destekten yoksun kaldıklarından bahisle davacı ... için 20.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminat taleplerinin kabulüne, davacı ... için fazlaya dair hakları mahfuz kalmak kaydı ile şimdilik 20.000,00 TL maddi tazminat,

20.000,00 TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte taleplerinin kabulü ile davacıların ölen kardeşlerinden her sene iki kardeş için ayrı ayrı olmak üzere 10.000,00'ye TL yakın gelir elde etmekte olup bu geliri de ölüm sebebiyle kaybettiklerinden fazlaya dair hakları mahfuz kalmak kaydıyla ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maddi tazminat taleplerine ilişkin davanın reddine, manevi tazminat taleplerine ilişkin davanın kısmen kabulüne, 2.500,00 TL manevi tazminatın 21.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Otomotiv ... San. Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, 2.500,00 TL manevi tazminatın 21.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Otomotiv ... San. Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılar ... ve ... Otomotiv Motorlu ... San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; maddi tazminat talebinin reddinin hatalı olduğunu, davacıların ölenin kızkardeşi olduğunu, kız kardeşlerinin en iyi şekilde kardeşlerine baktığını, yakın ilişki içinde olduklarını, müşterek mallarını ölen kardeşlerinin işlettiğini, tarlalar ve bahçelerden gelirlerini paylaştıklarını, köyde bulunan tarlaların işletilmesinin gelirinin 100.000,00 TL civarında olduğunu, bu gelirden kardeşlerinin ölümünden sonra hiçbir gelir elde edemediklerini, hükmedilen manevi tazminatın çok düşük olduğunu belirtmiştir.

Davalılar ... ve ... Otomotiv Motorlu ... San. Tic. Ltd. Şti. Vekili temyiz dilekçesinde; kusur oranının hatalı belirlendiğini, mütevaffanın aniden yola çıktığını, fren ve korna tedbirine başvurulmasına rağmen elim kazanın meydana geldiğini, keşif yapılarak rapor alınması gerektiğini, manevi tazminat talebinin koşullarının oluşmadığını, manevi zarara uğradıklarını davacıların ispat edemediklerini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın yaptığı trafik kazası sonucu davacıların kardeşinin vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir. 1.Davacılardan ... 15.10.2024 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiğini bildirdiğinden, feragat talebinin İlk Derece Mahkemesi tarafından değerlendirilecek olması nedeniyle davalılar ... ve ...vekilinin davacı ...'a yönelik temyiz dilekçesinin incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, kusur raporunun oluşa uygun ve denetime elverişli olmasına göre, davalılar ... ve ...vekilinin tüm, davacı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bir kimsenin ölümü hâlinde, olayın özellikleri göz önünde tutularak ölenin yakınlarına uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verilebilir. Manevi tazminat, maddi bir zararın karşılanması niteliği taşımayıp zarara uğrayanda manevi huzur ve tatmini sağlamayı amaçlayan özgün bir nitelik taşır. Bu itibarla manevi tazminat, cezalandırma aracı olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanması olarak da nitelendirilemez.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 22/06/1966 tarihli ve 7/7 sayılı kararına, Yargıtayın yerleşik uygulamalarına ve çağdaş hukuk anlayışına göre manevi tazminat miktarı belirlenirken zarar görenin yakınlarının duyduğu acı, üzüntü, keder gibi duyguları hafifletmenin ve dindirmenin yanında, zarar vereni gerekli dikkat ve özeni gösterme konusunda etkileyecek ölçüde caydırıcı olması da gözetilmelidir. O hâlde takdir olunacak miktar belirlenirken; bir yandan maddi tazminatı tamamlayan bir denkleştirme unsuru olarak zarara uğrayanın tatmin edilmesi, diğer yandan zarar verenin daha dikkatli ve özenli davranıp zarar verici eylemlerden sakınması için caydırıcı etki sağlayacak bedel ödettirilmesi göz önünde tutulmalıdır.

Öte yandan, manevi tazminatın miktarı belirlenirken hukuka aykırı eylemle birlikte somut olayın özellikleri, olay ve olgular, tarafların kusuru, tarafların kusuru olmasa bile zararın artmasındaki etkileri de dikkate alınmalıdır. Ayrıca miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hâl ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenler kararda gerekçeleriyle gösterilmelidir. Zira Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca Kanun’un takdir yetkisi tanıdığı konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar vermek zorundadır.

Somut olayda davacıların ölene yakınlığı, olay tarihi ve yukarıdaki ilkeler göz önüne alındığında, mahkemece davacı yararına hükmedilen manevi tazminat miktarları çok az olmuştur. Kararı temyiz eden davacı ... için daha üst düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1-Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacılardan ... 15.10.2024 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiğini bildirdiğinden, feragat talebinin İlk Derece Mahkemesi tarafından değerlendirilecek olması nedeniyle davalılar ... ve ...vekilinin davacı ...'a yönelik temyiz dilekçesinin incelenmesine yer olmadığına,

2-Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalılar ... ve ... Otomotiv Motorlu ... San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm, davacı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3-Yukarıda (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3- İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,