Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/8268 K.2025/11651

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,19.11.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verildi. Belli edilen gün ve saatte davalı vekili Av. ... geldi. Davacılar adına gelen olmadı. Davalı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin karar bağlanması için uygun görülen 09.07.2025 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisi ...'nın 16.06.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu hayatını kaybettiğini, kaza tarihinde dava dışı ...'un sevk ve idaresindeki araç ile davacıların desteği müteveffanın sevk ve idaresindeki motosikletin kazaya karıştığını, müteveffa ...'nın 0001-[TELEFON]/1 poliçe numaralı bireysel kişisel sigorta poliçesi ile 01.11.2018-01.11.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ferdi kaza sigortası,

yine 0001-0310-02265846/1 poliçe numaralı bireysel kişisel sigorta poliçesi ile 03.01.2019-03.01.2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ferdi kaza sigortası genel şartları ile kendisini sigorta ettirdiğini, her iki sigorta poliçesinde de vefat teminatının 400.000,00 TL olduğunu, müvekkili ...'nın vefattan hemen sonra vefat teminatı için davalı ... şirketine başvurduğunu, sigorta şirketinin olayın motosiklet kazası olması nedeniyle teminat dışı haller kapsamında kaldığından bahisle ödeme yapmadığını, müteveffanın motorlu bisiklet değil 2016 model ... marka motosiklet ile kazaya karıştığını,

hal böyle iken her iki poliçe kapsamında vefat teminatlarının geride kalan mirasçılara ödenmesi gerektiğini belirterek bu nedenlerle 0001-0310 ... numaralı poliçeye dayalı davacı eş ... için 3.000,00 TL, davacı kızı ... için 1.000,00 TL, davacı kızı ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 5.000,00 TL, 0001-0310 ... numaralı poliçeye dayalı davacı eş ... için 3.000,00 TL, davacı kızı ... için 1.000,00 TL, davacı kızı ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiilin gerçekleştiği tarih olan 16.06.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne 800.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 03.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak miras payları oranında davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacıların taleplerinin teminat dışında olduğunu, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları uyarınca aksine mukavele yoksa motosiklet kullanımının teminat dışı olduğunu, yine sigortalının kendisini bile bile ağır tehlikeye maruz bırakacak hareketlerde bulunmasının teminat dışı olduğunu, ayrıca Poliçe Özel Şartları madde 10 ile her türlü motorlu kara taşıtlarının ve motorlu/motorsuz deniz (motorsuz şişme bot ve deniz bisikleti hariç) ve hava araçlarının, model uçakların, karavanların verecekleri zarar ve ziyanın teminat dışında bırakıldığını, bu hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ile hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; ferdi kaza sigorta poliçesine dayalı ölüm nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Dosya kapsamı incelendiğinde; müteveffa ... ile davalı ... şirketi arasında 01.11.2018 - 01.11.2019 dönemini kapsar ve yine 03.01.2019 - 03.01.2020 dönemini kapsar iki ayrı "Bireysel Kişisel Güvence Sigorta Poliçesi" düzenlenmiştir. ... tarafların da kabulünde ve dosya kapsamıyla belirli olduğu üzere 16.06.2019 tarihinde motosiklet sürücüsü olarak bulunduğu sırada gerçekleşen kaza neticesinde vefat etmiş, geride mirasçı olarak davacılar (eş ve çocukları) kalmıştır.

Kişisel Güvence Sigortası Poliçesi'nin "Poliçe Genel Şartları" bölümünde "İş bu poliçenin tabi olacağı Genel Şartlar; Hırsızlık, Üçüncü Şahıs Sorumluluk ve Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarıdır." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın 6. maddesi "Aksine mukavele yoksa, aşağıdaki haller de sigortadan hariçtir:

a) Motosiklet ve takma motorlu bisiklet kullanmak ve bunlara binmek,

b) Açık deniz balıkçılığı ile sürek ve sürgün avları, yaban domuzu vesair vahşi hayvan avcılığı ve yüksek dağlarda avcılık,

c) Dağlara ve cumudiyelere tırmanma suretile yapılan dağcılık, kar veya buz üzerinde yapılan bilumum sporlar (kayak, patinaj, hokey ve boksley gibi); cirit oyunu, manialı binicilik, polo, rugbi, eskrim, halter, güreş, boks, basketbol, futbol ve yelken sporlarile ağır ve tehlikeli jimnastik hareketleri ve profesyonel spor hareketleri,

d) Her nevi spor müsabakalarile sürat ve mukavemet yarışları,

e) Havada yolcu sıfatından gayri bir sıfatla uçuş,

f) Deprem, sel, yanardağ püskürmesi ve yer kayması.

g) 5 inci maddenin (e) bendinde belirtilen zararlar ve aynı maddenin (g) bendinde belirtilen terör ve sabotaj eylemlerine katılma hali hariç olmak üzere, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve sabotaj sonucunda oluşan veya bu eylemleri önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar tarafından yapılan müdahaleler." şeklindedir.

Yukarıda belirtilen düzenlemeler kapsamında somut olay değerlendirildiğinde.

Genel Şartlar uyarınca motosiklet ve takma motorlu bisiklet kullanmak ve bunlara binmenin teminat dışı kaldığı, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarında da belirtildiği üzere ancak aksine yapılacak sözleşme ile bu durumun teminata dahil edilebileceği, müteveffa ile davalı ... şirketi arasında motorlu bisiklet kullanmak ve bunlara binmek eyleminin teminat içerisine dahil edildiği bir sözleşme bulunmadığı gibi müteveffa tarafından bunun dahili yönünden ek prim yatırdığına ilişkin bir iddianın da ileri sürülmediği,

buna göre müteveffanın motosiklet kullandığı esnada karıştığı kaza neticesinde ölümü nedeniyle oluşan zararın poliçe teminatı dışı kaldığı anlaşıldığından açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 28.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.07.2025 tarihinde Başkan ... ve Üye ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 6. maddesinde aksine mukavele yoksa aşağıdaki haller sigortadan hariçtir düzenlemesi mevcuttur. Bu hallerden birisi motosiklet ve takma motorlu bisiklet kullanmak ve bunlara binmektir(a bendi). 6. maddede bunun dışında altı hal (b c d e f g bentleri) daha bu kapsamda sayılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen sigorta sözleşmesinde sigortalının Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları dairesinde güvence altına alındığı belirtilmiş, güvence kapsamında olmayan haller ise istisnalar başlığı altında sayılmıştır.

Genel Şartların “aksine mukavele yoksa” teminat harici olacağı belirtilen b c d e f g bentlerindeki altı hal anılan başlık içeriğinde tek tek zikredilmiş, buna karşı a bendinde yazılı motosiklet ve takma motorlu bisiklet kullanmak ve bunlara binmek hali ise zikredilmemiştir. Bu durum öncelikle 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 11/4 maddesine aykırıdır.

Şöyle ki anılan madde sigorta sözleşmelerinde kapsam dahiline alınmış olan riskler haricinde kapsam dışı bırakılmış riskler açıkça belirtilir belirtilmemiş olan riskler teminat kapsamında sayılır hükmünü amirdir. Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 1. ve 2. maddesine ve taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin ferdi kaza teminatı başlığı altındaki açıklamaya göre tarife uyan tüm kazalar teminat kapsamındadır.

Teminat kapsamında olmayan hallerin 5684 sayılı Kanun’un 11/4 maddesi uyarınca poliçede belirtilmesi gerekir. Motosiklet kazalarının teminat harici olduğu poliçede belirtilmediğine göre teminat kapsamında kabul edilmesi icap eder.

Konunun Genel Şartların 6. maddesi çerçevesinde incelenmesine gelince;

Hiç şüphe yok ki aksine mukavele yoksa anlatımından kasıt esasen bu konuda taraflar arasında bir anlaşma bulunmasıdır. Yani bahse konu rizikonun teminat kapsamında olacağına ilişkin tarafların mutabakata varmalarıdır. Düzenleme, konu hakkında tarafların pasif kalmalarını değil, aktif davranmalarını hedeflemektedir. Buna göre, dava konusu riziko hakkında taraflar arasında aksine sözleşme bulunmadığından motosiklet ile gerçekleştirilen kazanın teminat harici olduğu düşünülebilir. Nitekim dairemiz çoğunluğunca da bu şekilde düşünülmüştür.

Taraflar arasında düzenlenen poliçede genel şartlara göre aksine mukavele yoksa teminat dışı olacağı belirtilen hallerden hiçbirisi yazılmamış olsaydı biz de çoğunluk gibi düşünebilirdik. Ancak poliçenin belirtilen şekilde düzenlenmiş olması çoğunluk gibi düşünmemize engel teşkil etmektedir. Zira Genel Şartların 6. maddesinde belirtilen altı hal teminat dışı hal olarak poliçede yer aldığı halde yine 6. maddede yer alan davaya konu rizikoya teminat dışı hal olarak yer verilmemesi

5684 sayılı Kanun’un 32. maddesinde düzenlenen iyi niyet kurallarına da aykırıdır.

Açıklanan tüm bu sebeplerle derece mahkemelerince verilen kararın onanması gerektiği düşüncesinde olduğumdan bozma yönünde tezahür eden çoğunluk görüşüne iştirak edemiyoruz.