Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/8860 K.2024/3559

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının trafik sigortacısı olduğu aracın davacının sürücüsü olduğu araca çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici bakıcı giderinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir. Yargılama sırasında dava değerini 251.569,39 TL sürekli iş göremezlik 1.279,20 TL bakıcı gideri olarak yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ceza dosyasında sürücünün beraat ettiğini, davacının sunduğu maluliyet raporunun mevzuata uygun düzenlenmediğini, geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıklarını, hesaplamanın zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) genel şartlarına göre yapılması gerektiğini, bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kabulü ile 251.569,39 TL sürekli iş göremezlik, 1.279,20 TL bakıcı gideri tazminatının 09.06.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; karara dayanak yapılan ve davacı tarafından sunulan maluliyet raporunda oranın hatalı belirlendiğini, travma sonrası stres bozukluluğu durumunun sürekli olup olmadığının tespiti gerektiğini, geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, aksi kanaatte %50 indirim gerektiğini, kusur oranını kabul etmediklerini, hesaplamada askerlik süresinin dikkate alınmadığını, davacı lehine nispi tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihindeki mevzuata uygun bulunduğu, kusur raporunun oluşa uygun olduğu, aktüer bilirkişinin hazırladığı raporda askerlik süresince efor kaybı olacağından bu sürede de tazminat hesabı gerektiği, geçici bakıcı giderinden davalının sorumlu olduğu ve vekalet ücreti takdirinde isabetsizlik bulunmadığından bahisle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepler

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralan davacının uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, hükme esas alınan hesap raporundaki hesaplama tekniğinin usul ve yasaya uygun olup hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmamasına, davalının tedavi gideri kapsamında geçici bakıcı gideri zararından sorumlu olmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. HMK'nın 266 ncı maddesi hükmüne göre kusur oranlarının belirlenmesi teknik değil hukuki bir konudur. Elde edilen teknik bulgulara göre hakim bu oranı belirlemede ihlal edilen kuralları göz önüne almalıdır. Haksız fiilden dolayı sorumlu olabilmek için kusurun bulunması şarttır.

Dosya kapsamından, kaza tespit tutanağında bisiklet sürücüsü olan davacının kendisine geçişin yasak olduğu yerden karşıdan karşıya geçtiği esnada kaza olduğu belirtilerek sadece davacıya kusur verimiş davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir. Tahkim aşamasında alınan kusur raporunda ise; davacı bisiklet sürücüsünün kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığı için %50 oranında kusurlu olduğu, davalıya sigortalı araç sürücüsünün ise; kendine yeşil ışık yansa bile hızını kavşak içerisinde durmaya zorlayacak şekilde kavşağa girmenin yasak olduğu kuralının ihlali nedeniyle %50 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş ve söz konusu rapor hükme esas alınmıştır.

Davaya konu trafik kazası nedeniyle açılan Mersin 20. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 28.04.2021 tarihli 2020/8 - 2021/233 sayılı ve 06.12.2022 kesinleşme tarihli kararında; "...keşif yapılarak aldırılan bilirkişi raporunda ve Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın raporunda; müşteki sürücü ...'nın , gündüz vakti, meskun mahalde yolun karşısına geçmek için kullandığı bisiklet ile yayalara tahsis edilmiş girmemesi gereken yaya geçidi üzerinden, gelen araçların hız ve mesafesini dikkate almadan, kendisine kırmızı ışık yanmasına rağmen kendi can güvenliğini tehlikeye atacak tarzda kontrolsüzce yola girerek,

sanık sürücünün kullandığı otomobilin çarpmasına maruz kaldığı olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile asli kusurlu olduğu, sanık sürücü...'in idaresindeki otomobil ile gündüz vakti, meskun mahalde, bölünmüş yolu takiben seyredip, olay mahalline nizami şekilde geldiğinde, kendi istikametine hitap eden yeşil ışıkta geçiş yaptığı esnada yaya geçidi üzerinden yolun karşısına geçmeye çalışan sürücü ...'ya çarpmasıyla meydana gelen olayda atfı kabil kusuru yoktur, şeklinde tespit yapıldığı..." gerekçe gösterilerek davalıya sigortalı araç sürücüsünün beraatine karar verildiği görülmektedir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 74 üncü maddesi uyarınca ceza mahkemesinin kararı hukuk hakimini bağlamaz ise de maddi olgular ile hukuk hakimi bağlıdır.

Bu durumda aynı kazaya ilişkin düzenlenen bilirkişi raporları arasında açık çelişki mevcuttur. O halde İtiraz Hakem Heyetince, ceza dosyası da getirtilerek kaza tespit tutanağı, tahkim yargılamasında hükme easa alınan kusur raporu, ve ceza dosyası kapsamında alınan kusur raporlarının da açık şekilde irdelenmek suretiyle oluşan çelişkiyi giderecek mahiyette, kusur dağılımına ilişkin, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli şekilde İstanbul Teknik Üniversitesi Trafik Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyetinden oluşturulacak heyetten rapor alındıktan sonra çıkan sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması doğru olmayıp hükmün bozulması gerekmiştir.

3- Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru biçimde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise, Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi ya da üniversitelerin adli tıp bölüm başkanlıklarının, çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilimdalı Başkanlığı’nın 04.05.2021 tarihli maluliyet raporu; Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmiş ve davacıda kaza nedeniyle oluşan maluliyetin sol tibia fraktürü ve travma sonrası stres bozukluğu nedeniyle olduğu ve toplam %25 oranında maluliyetin oluştuğu tespit edilmiştir.

Kaza tarihi olan 05.10.2019 tarihi itibariyle Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olup söz konusu rapor yanlış mevzuata göre düzenlenmiştir. Davacının maluliyetine neden olan travma sonrası stres bozukluğu rahatsızlığı için davacıda sürekli iş göremezliğin oluşup oluşmadığı veya bu bulgunun, sürekli iş göremezlik oranını artırıp artırmadığı, ömür boyu sürüp sürmeyeceği, sürekli değilse ne kadar devam edeceği hususlarına raporda yer verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince yukarıda açıklanan hukuki ve maddi olgular dikkate alınarak ve davacının yeniden muayenesi de yapılarak kaza nedeniyle oluşan maluliyet oranının, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri ile ekindeki cetvellere göre belirlenmesi için, en yakın üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalı başkanlığından rapor alınıp oluşacak sonuca göre (maluliyet oranı bakımından davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak) karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

4- 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine