Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/9267 K.2025/9672

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı idareye ait İzmir İli, Bornova İlçesi, ... Mahallesi, 6673 parsel sayılı, 140,00 m2 miktarlı taşınmazın, davalı tarafından kullanılamaz hale getirildiğini ve üzerinden yol geçirildiğini, taşınmazın doğal yapısının kaybolduğunu ve jeolojik olarak sakıncalı alanlar gösteriminde kaldığını, dolayısıyla inşaat izni verilemediğini, taşınmazın eski hale dönüştürülebilmesinin çok zor olduğunu açıklayıp fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla 10.000,00 TL bedelin davalıdan tahsiline, ödeme sonrasında dava konusu taşınmazın davalı adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmaz üzerinde davalı şirketin hiçbir müdahalesi olmadığını, zamanaşımının dolduğunu, davacı tarafından maden imtiyazının iptali için yaptıkları başvurunun reddedildiğini, davacıya bedelsiz tahsil edilen alanın davacı tarafından parsellere ayrılarak bedel karşılığında satıldığını, davalının sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince yukarıda tarih ve numarası belirtilen karar ile davacının taşınmazına davalı tarafından fiili el atma bulunmadığı gerekçesiyle açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunun karar vermeye elverişli olmadığını, taşınmazın doğal yapısının bozulmadığına ilişkin tespitlere nasıl ulaşıldığına dair bilgilere yer verilmediğini, davaya konu parselin yapılaşmaya uygun olmayan ve jeolojik olarak sakıncalı hale getirildiğini, el atılmayan bölümler için plan bütünlüğünde değerlendirme yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; haksız fiil nedeniyle tazminat ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının eylemleri neticesinde davacıya ait taşınmazın kullanılamaz hale geldiğini, taşınmaz üzerinden yol geçtiğinin tespit edildiğini, bu alanın yapı yasağı getirilmiş alan kapsamına alındığını, davacıya ait taşınmazın davalı tarafından izinsiz olarak kazı sahası içine alındığını ve üzerinden yol geçirilerek el atıldığını, davalının kazı faaliyetleri sonrasında doğal karakteri korunacak alanda yer alan taşınmazın jeolojik yapısının bozulduğunu ve heyelanlar sebebiyle jeolojik sakıncalı alan haline gelen taşınmazın mülkiyet sahibi tarafından kullanılamadığını,

taşınmazların yok oluşuna davalının sebep olduğunu, davalının çevresel dengeyi ve doğal yapıyı yok ettiğini açıklayarak taşınmazın bedelinin davalıdan tahsili ile taşınmazın davalı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir,

Mahkemece inşaat mühendisi, harita mühendisi ve mimar bilirkişi eşliğinde yapılan keşif sonucu düzenlenen raporda davacıya ait taşınmazın davalı tarafından malzeme alınarak doğa dokusu bozulan ve davalı tarafından güvenlik teli ile çevrilen hafriyat sahası dışına güvenlik telinin yaklaşık 115 metre kuş uçuşu batısında doğal dokusu bozulmayan alanda kalmakta olup davalı tarafından herhangi bir fiilen el atma olmadığı tespit edilmiş, derece mahkemelerince de davalı tarafından davacıya ait taşınmaza fiili el atma bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Eksik incelemeyle karar verilemez.

Davacı vekili dava dilekçesinde fiili el atma iddiası yanında davalının eylemleri nedeniyle davacıya ait taşınmazın jeolojik ve doğal yapısının bozulduğunu, plan bütünlüğü kapsamında taşınmazın zarar gördüğünü, ekolojik olarak da taşınmazda bozulmalar meydana geldiğini iddia etmiş, derece mahkemelerince davacının bu iddiaları kapsamında heyet içerisinde jeoloji mühendisi ve çevre mühendisi bilirkişinin de bulunduğu heyetten rapor alınması gerekirken sadece inşaat mühendisi, harita mühendisi ve mimar bilirkişiden oluşan heyetten rapor alınması doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalının eylemlerinin davacının mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip olup olmadığı, davalı tarafından fiilen el atılmasa da taşınmazın ekolojik, jeolojik doğal yapısının bozulup bozulmadığı, taşınmazın yapılaşma durumuna ilişkin davalının eylemlerinden önceki ve sonraki durumların tespit edilmesi, davalının eylemlerinin taşınmazın tamamı için bir bütün olarak ele alınması ve değerlendirilmesi gerekmekte olup yukarıda açıklandığı üzere bilirkişi heyetinden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan sebeplerle; davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,