Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/9841 K.2024/1967

Taraflar arasında görülen maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili ve katılma yoluyla davalılar ... ve ...Hafriyat Mimarlık İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde, davalıların sürücüsü, işleteni, ZMSS'si olduğu kamyonun sürücüsünün tam kusurlu olarak davacı ...'a ait işyerinin park yerine girerek bisiklet üzerinde duran ......'a çarpıp kamyonun arka tekerleklerinin altına alarak ezdiğini ve ölüm tehlikesine sebebiyet verdiğini belirterek tedavi giderleri ile takılabilecek cihazlar, iş görmezlik, yardımcı kişi tazminatı kapsamında ... için 20.000,00 TL, ...için 2.500,00 TL, ... için 2.500,00 TL toplam 25.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, beden ve ruh tamlığının ihlali sonucu olarak ... için 150.000,00 TL,

...için 75.000,00 TL, ... için 75.000,00 TL, kardeşi... için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 325.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücü ve işletenden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş. 17.06.2015 tarihli ıslah dilekçesiyle davacı ... için maddi tazminat talebini 133.359,63 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri ayrı ayrı; talep edilen tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 27.04.2016 tarihli ve 2011/628 Esas, 2016/362 Esas sayılı kararıyla; tüm dosya kapsamına göre davacılardan ...... yönünden velayeten talep edilen maddi tazminat isteminin kabulü ile 133.359,63 TL sürekli ve geçici iş göremezlik ve maluliyet kaynaklı maddi tazminatın olay tarihi olan 06.07.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,

davacılardan Nazife... ve ...'ın maddi tazminat istemlerinin reddine, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabul kısmen reddi ile davacılardan ...... için 5.000,00 TL, Nazife... ve ... için ayrı ayrı 2.000,00'er TL ve...... için 500,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 06.07.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... ve ...Hafriyat Mimarlık İnşaat Nakliye San ve Tic. Ltd.

Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Hukuk Dairesinin 17.06.2020 tarih ve 2019/5773 Esas, 2020/3601 Karar sayılı ilamında. Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır.

(HGK 23/06/2004, 13/291-370) Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacılar lehine takdir olunan manevi tazminatların bir miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, Yargıtay bozma ilamına uyulmasının diğer taraf lehine usuli müktesep hak teşkil ettiği, bozma ilamına uyan mahkemece yapılacak işin bozma ilamının gereklerini yerine getirmekten ibaret olduğu, hükmün davacı tarafça temyiz edildiği, maddi tazminata yönelik temyiz talebinin reddine karar verilip, manevi tazminata yönelik incelemede, takdir edilen manevi tazminatın bir miktar az olduğuna, hakkaniyete uygun manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğine işaret edildiği,

meydana gelen kazada davalının kusur durumu, olay tarihindeki yaşı göz önüne alındığında küçük ... lehine 15.000,00 TL, davacılar ...ve... lehine 5.000,00 er TL, davacı... lehine 2.000,00 TL manevi tazminatın hak ve nesafet kurallarına uygun olacağı ve alacağa haksız fiil tarihinden yasal faiz işletilmesi gerektiği gerekçesiyle maddi tazminat talebi yönünden hüküm kesinleşmiş olmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile,15.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 06.07.2011 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Hafriyat Ltd.

Şti.'den alınarak davacı ......'a verilmesine, 5.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 06.07.2011 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Hafriyat Ltd. Şti.'den alınarak davacı ...'a verilmesine, 5.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 06.07.2011 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Hafriyat Ltd.

Şti.'den alınarak davacı ...'a verilmesine, 2.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 06.07.2011 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Hafriyat Ltd. Şti.'den alınarak davacı......'a verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve katılma yoluyla davalılar ... ve ...Hafriyat Mimarlık İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacı ......'ın yaralanması ve maluliyetinin ağır olduğunu, hükmedilen manevi tazminatların az olduğunu belirtmiştir.

Davalılar ... ve ...Hafriyat Mimarlık İnşşat Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti vekili temyiz dilekçesinde; hükmedilen manevi tazminatların fahiş olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu, diğer davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayanın maddi tazminat ve davacı yaya, anne, baba ile kardeşinin manevi tazminat ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 46 ve 47 nci) maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; manevi tazminatın takdirinde olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunun'un 47.maddesindeki özel hâller dikkate alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde karar verilmiş olmasına göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili ve katılma yoluyla davalılar ... ve ...Hafriyat Mimarlık İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; davacılar vekili ve katılma yoluyla davalılar ... ve ...Hafriyat Mimarlık İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden davacılar ile davalılar ... ve ...Hafriyat Mimarlık İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,