Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10195 K.2024/6861

Taraflar arasında görülen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı ... Tekstil Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar ... ve ...'nun oğlu, davacı ...'nun kardeşi Soner Karlıoğlu'nun kullandığı motosiklete, davalılardan ...'ın kullandığı, ... Tekstil San. ve Tic.

A.Ş'nin işleteni olduğu kamyonetin 07.01.2010 tarihinde asli kusurlu olarak çarpması sonucu Soner Karlıoğlu'nun vefat ettiğini, çarpan araca...Sigorta A.Ş. tarafından ZMSS yapılmış olduğunu, sigorta şirketinin Sompo Sigorta A.Ş. olarak faaliyetine devam etmekte olduğunu, davalılardan araç sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacılar Osman ve Keziban için 100.000,00'er TL manevi tazminat ve 35.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatı,

davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafa 02.08.2010 tarihinde 13.045,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi yapıldığını, ödeme ve ibranamenin üzerinden iki yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacılarının desteğinin kusuru sonucu kazanın meydana geldiğini, kusuru kabul etmediklerini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ... Tekstil Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, kusur tespiti yapılması gerektiğini, talep edilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 06.05.2015 tarihli ve 2014/214 Esas, 2015/381 Karar sayılı kararıyla; davacılardan ... ve ...'nun destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin hak düşürücü süre yönünden reddine, davalılar ... Tekstil Sanayi ve Tic. A.Ş. ve ... yönünden açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacılar ... ve Osman için 40.000,00'er TL, davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte anılan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Tekstil Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 02.10.2018 tarihli ve 2015/14356 Esas, 2018/8457 Karar sayılı ilamı ile "Somut olaya bakıldığında; dava açılmadan önce davalı ... tarafından davacılar anne ve babaya 2/8/2010 tarihinde yapılan 13.045,00 TL ödeme nedeniyle sigorta şirketi kayıtsız şartsız ve tamamen, araç sahibi ise ödenen tazminat miktarı ile sınırlı olarak ibra edilmiş ve davacılar vekili tarafından bila tarihli ibraname imzalanmıştır.

Mahkemece, ibraname tarihi 7/01/2010 kabul edilerek, ibraname tarihinden dava tarihine kadar KTK'nın 111. maddedesinde düzenlenen iki yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu gerekçesi ile maddi tazminata yönelik dava tüm davalılar yönünden reddedilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, mahkemece ibra tarihi olarak kabul edilen 7/1/2010 tarihinin ibraname tanzim tarihi değil kaza tarihi olduğu, ibraname metni üzerinde ise tarih bulunmadığı, ancak ödemenin ise 2/8/2010 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar ibraname metninde tarih bulunmamakta ise de, hayatın olağan akışına göre ibranamenin ödeme tarihine yakın tarihli olacağı ve davanın ise 13/6/2014 tarihinde açılmış olduğu dikkate alındığında mahkeme gerekçesinde ibra tarihinin hatalı belirtilmiş olmasının sonuca etkisi olmayacağı değerlendirilmiştir.

Bu durumda mahkemece, davalı ... şirketinin davacılar ile yapmış olduğu anlaşma(ibra)doğrultusunda tüm borçtan kurtulduğu anlaşılmakla, bu davalı(sigorta şirketi) yönünden davanın KTK 111. maddesinde yer alan hak düşürücü süre nedeniyle reddi doğru görülmüştür. Ancak durumun diğer davalılar yönünden değerlendirilmesinde ise; davalı malik ... Tekstil San ve Tic.

AŞ. zararın tamamı yönünden değil sadece ödenen tazminat miktarı kadar ibra edilmiş olup, davalı sürücü ... hakkında ise verilmiş bir ibrada bulunmamaktadır. Bu durumda, davalılar malik ... Tekstil San ve Tic. AŞ.

Ve sürücü ... yönünden davanın KTK 111. maddesindeki hak düşürücü sürenin geçirilmiş olması gerekçesi ile reddi doğru olmayıp, davacıların destekten yoksun kalma zararına ilişkin olarak hesap raporu alınması, ibranamenin makbuz hükmünde kabulü ile davadan önce yapılan ödemenin güncellenerek hesaplanacak tazminattan mahsubu ile sonucuna göre davalılar malik ... Tekstil San ve Tic.

AŞ. ve sürücü ... açısından bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına, davalılar ... ve ... Tekstil San ve Tic. A.Ş vekillerinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir. Bu ilama karşı davalı ... vekili ve davalı ... Tekstil San. ve Tic.

A.Ş. vekilince kararın düzeltilmesi talebinde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 03.12.2020 tarihli ve 2019/2834 Esas, 2020/8113 karar sayılı ilamı ile davalıların karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

Bozmaya uyan mahkemece verilen 29.12.2021 tarihli ve 2021/17 Esas, 2021/2107 sayılı kararla; davalı ... Japan Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın hak düşürücü süre yönünden reddine, davacılardan ... ve ...'nun destekten yoksun kalma tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, 36.087,36 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 07.01.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (davalı ...

Japan Sigorta A.Ş.- Devredilen...A.Ş. dışında) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'na verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 37.089,88 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 07.01.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (davalı ... Japan Sigorta A.Ş.-Devredilen...A.Ş dışında) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'na verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine; davacıların davalılar ... Tekstil San. ve Tic.

A.Ş. ve ... aleyhine açtıkları manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 65.000,000 TL, davacı ... için 65.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 07.01.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; bu karara karşı, süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 29.09.2022 tarihli ve 2022/3360 Esas, 2022/11201 Karar sayılı ilamıyla davacılar vekili ve davalı ... Tekstil San. ve Tic.

A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek "...Davacılar vekili dava dilekçesinde; müteveffanın anne ve babası olan davacı müvekkilleri Keziban ve Osman için 100.000,00'er TL manevi tazminat talep etmiş, bozma öncesi yapılan yargılama sonucunda mahkemece bu davacıların (Keziban ve Osman) manevi tazminat talepleri kısmen kabul edilerek davacılar anne ve baba lehine 40.000,00'er TL manevi tazminata hükmedilmiş, kararın davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ...

Tekstil San. ve Tic. A.Ş. vekilince temyizi üzerine, Dairenin 02/10/2018 gün 2015/14356-2018/8457 E.-K sayılı bozma ilamında, manevi tazminata yönelik olarak bozma yapılmamış ve bu suretle manevi tazminat miktarları, bozma öncesi verilen karar doğrultusunda kesinleşmiştir. Bu durumun hükmü temyiz eden davalı ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. yönünden usuli kazanılmış hak oluşturduğu mahkemesince gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. maddesinde; birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddedilmesi halinde, red sebebi ortak olan davalılar lehine tek bir avukatlık ücretine hükmolunacağı öngörülmüştür. Mahkemece, manevi tazminat davasının davalılar ... ve ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. aynı hukuki sebeple kısmen reddedildiği gözetilerek, davalılar ... ve ... Tekstil San. ve Tic.

A.Ş. yararına manevi tazminata ilişkin olarak tek vekalet ücreti verilmesi gerekirken bu davalılar lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde görülmemiştir..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı gereğince manevi tazminat istemi yönünden 06.05.2015 tarihli mahkemece verilen kararın taraflar yönünden kesinleştiği ve manevi tazminat davasının davalılar ... ve ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. yönünden aynı hukuki sebeple kısmen reddedildiği gözetilerek davalılar ... ve ... Tekstil San. ve Tic.

A.Ş. yararına tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davacılardan ... ve Kezban Karlıoğlu'nun Sompo Sigorta A.Ş. aleyhine açtıkları destekten yoksun kalma tazminat taleplerine ilişkin davanın hak düşürücü süre yönünden reddine, davacılardan ... ve Kezban Karlıoğlu'nun destekten yoksun kalma tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile 36.087,36 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 07.01.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (davalı Sampo Sigorta A.Ş. dışında) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’na verilmesine,

37.089,88 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 07.01.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (davalı Sampo Sigorta A.Ş. dışında) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’na verilmesine, davacıların, davalılar ... Tekstil San. Ve Tic.

A.Ş. ve ... aleyhine açtıkları manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı Kezban Karlıoğlu için 40.000,00 TL, davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 07.01.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Tekstil Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Tekstil Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, kusuru kabul etmediklerini, vekalet ücretine ilişkin hükmün hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalıların zorunlu trafik sigortacısı/sürücüsü/işleteni olduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu karşı araç sürücüsünün ölmesi nedeniyle ölen sürücünün anne ve babası olan davacılar ... ve ...'nun destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemi ile ölenin kardeşi olan davacı ...'nun manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41, 45 ve 47 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR