Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10725 K.2025/5784

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı araç ile davacının yolcu olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucunda davacının yaralandığını ve malul kaldığını, sigorta şirketine yapılan başvuruya rağmen ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 250,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 250,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 250,00 TL bakıcı gideri,

2.250,00 TL zorunlu tedavi gideri olmak üzere toplam 3.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 26.04.2023 tarihli bedel arttırım dilekçesiyle talebini 410.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.943,00 TL bakıcı gideri, 2.250,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 415.193,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; usulüne uygun başvuru yapılmadığını, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, hem Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden hem de Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, kazanın trafik iş kazası olduğunu bu nedenle olay sebebiyle elde edilen kazanımların tazminattan indirilmesi gerektiğini, tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve iskonto oranlarının dikkate alınması gerektiğini, sigorta şirketinin geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi giderleri tazminatından sorumlu olmadığını,

müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, müvekkilinin dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olduğunu, 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olduğu, davalı ... şirketinin geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri zararından sorumlu olduğu, vekalet ücretinin tam ve nispi olması gerektiği gerekçesiyle alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü ile 410.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.943,00 TL geçici bakıcı gideri, 250,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 2.250,00 TL tedavi gideri tazminatı olmak üzere toplam 415.443,00 TL tutarındaki tazminatın 27.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte aleyhine başvuru yapılmış olan ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun usulüne uygun olduğu, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olduğu, %100 kusur oranına göre yapılan hesaplama doğrultusunda karar verilmesinin yerinde olduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ile progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamanın doğru olduğu, müterafik kusur indirimi yapılmamasının yerinde olduğu, davacı vekiline tam vekalet ücreti verilmesi gerektiği gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvurunun usulüne uygun olmadığını, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınması gerektiğini, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, hesap raporunun hatalı olduğunu, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemine göre yapılması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.

Dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, meydana gelen kaza nedeniyle kaza tespit tutanağının düzenlendiği, buna göre davalı tarafından sigortalı araç sürücüsünün şerit değiştirme kuralını ihlal ettiği, diğer araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığının belirlendiği, soruşturma dosyasında alınan Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın 28.10.2020 tarihli raporunda davalıya sigortalı araç sürücüsünün asli, diğer araç sürücüsünün tali kusurlu olduğunun tespit edildiği, hakem heyetlerince kusur raporu alınmadığı, davalıya sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek tazminata karar verildiği, davalı tarafından ise kusura itiraz edildiği anlaşılmaktadır.

Şu durumda İtiraz Hakem Heyetince, dava konusu trafik kazasına ilişkin ceza soruşturma dosyası ve ceza dava dosyası da dosya arasına alınarak tüm deliller değerlendirilmek suretiyle tarafların olaydaki kusur oranlarının tespiti için üç kişilik uzman bilirkişi heyetinden kusur oranları arasında oluşabilecek çelişkiyi de giderecek mahiyette, oluşa uygun, denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52. maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

Somut olayda dosya kapsamında ve Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın 28.10.2020 tarihli raporunda yer alan, davacının yolcu konumunda olduğu aracın istiap haddi fazlası yolcu aldığı, araçta bu yolcuların oturmasına uygun olmayan zemine sabitlenmemiş koltuklar bulunduğu ve emniyet kemeri bulunmadığı şeklindeki tespitlere göre davacının zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52. maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

4. 5684 sayılı Kanun'un 30. maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13. ve AAÜT’nin 17/2. maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2), (3) ve (4) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 14.04.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi. (Karşı Oy)

KARŞI OY

Dosya kapsamından, çift taraflı trafik kazasında davacının yolcu olduğu, kaza tespit tutanağına göre davalının sigortalısının % 100 kusurlu olduğu, soruşturma aşamasında ATK'dan alınan kusur raporuna göre davalının sigortalısının asli kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Davaya konu olaya ilişkin kusur durumuna göre davalının sigortalısının kusursuz olma durumu söz konusu değildir. Davacının yolcu olup müteselsil sorumluluk gereğince sorumluların her birinden tazminatın tamamını isteme hakkı bulunması nedeniyle kusur raporu alınmasına gerek olmadığı görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun (2) numaralı bentteki bozma kararına katılmıyorum.