Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/11182 K.2025/5272

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 01.12.2018 tarihinde davacının yolcu olduğu ve zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan motosikletin, plakası tespit edilemeyen başka bir araç ile karıştığı trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını, plakası tespit edilemeyen aracın %20 kusuruna tekabül eden tazminatın sigorta tahkim yargılamasına konu edildiğini, bu dosyadan belirlenen ve % 20 kusura tekabül eden zararın davalı Kurum tarafından davacıya ödendiğini, %80 kusura tekabül eden zarar için davalı Kuruma yapılan başvurunun ise sonuçsuz kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 139.771,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 26.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını, davalı kuruma eksik evrak ile başvuru yapıldığını, gerekli evrakların iletilmeyerek iş bu başvurunun yapılmasının hatalı olduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini, soruşturma aşamasında şikayetçi olunmadığından tazminat davası açılamayacağını, kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, sunulan maluliyet raporunun medikal firma görüşü ile çeliştiğini, çelişkinin giderilmediğini, davacının tek taraflı aldığı raporun hükme esas alınamayacağını, maluliyet raporunu veren heyetin kaza tarihinde yürürlükte bulunan maluliyet yönetmeliği hükümlerine uygun teşekkül etmediğini,

davacının açtığı davada tazminat belirlendiğini, tekrar hesap yapılmasının mümkün olmadığını, sürücü belgesi bulunmayan sürücünün kullandığı araçta yolculuk yapılması nedeniyle %20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, sürücü ve yolcu arkadaş olduklarından hatır indirimi yapılması gerektiğini, temerrüt oluşmadığını, aleyhe hüküm kurulacak olması halinde davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne (AAÜT) göre belirlenen rakamın 1/5' i oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, 139.771,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 09.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulması üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde.

Kuruma yapılan başvurunun reddedilmediğini, eksiklikler tamamlanmak yerine bu başvurunun yapılmasının hatalı olduğunu, maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine uygun düzenlenmediğini, illiyet bağının kurulmadığını, uygun heyetin oluşturulmadığını, ikamet edilen ilden alınmadığını, medikal firma raporu ile çeliştiğini, çelişkinin giderilmediğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz ile hesap yapılmadığını, sürücü belgesi bulunmayan sürücünün aracına bindiğinden %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, sürücü ve yolcu arkadaş olduklarından hatır indirimi yapılması gerektiğini,

güncel veriler ile hesabın hatalı olduğunu, temerrüt oluşmadığını dava tarihinden itibaren faiz talep edilebileceğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan ve malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

Somut olayda hükme esas alınan Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen 18.03.2021 tarihli sağlık kurulu raporunda, davacının trafik kazası sonrası vücudunda oluşan kalıcı yara izleri (skar) nedeniyle meydana gelen yaralanmasına bağlı sürekli iş göremezlik oranı, diğer arazları nedeniyle belirlenen maluliyet oranı haricinde %5 olarak hesaplanmış, İtiraz Hakem Heyetince bu rapor hükme esas alınmıştır. Ancak davacının vücudunda oluşan yara izlerinin yeri ve niteliği ile belirlenen maluliyet oranı göz önüne alındığında yönetmelikte belirlenen kriterleri karşılama hususunda tereddüt hasıl olmuştur.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacıda oluşan yara nedbesinin (skar) keloid veya hipertrofik skar niteliğinde olup olmadığı ve vücut yüzeyinin yüzde birinden fazla alanı kaplayıp kaplamadığı hususlarına dikkat edilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporu Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde içerisinde plastik cerrahi uzmanının da bulunduğu yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp (kararın davacı tarafından temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları da gözetilerek) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez.

Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez.

Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuştur. Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma aşamasında davacı, sürücü ile arkadaş olduklarını beyan etmiştir. Davacının, davalı şirkete sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu ve sürücü ile arkadaş oldukları sabit olup davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir.

Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı sigorta şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

4.Faiz başlangıcının kararın gerekçe kısmında sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren geçen sekizinci iş günü sonu 09.08.2022 olması gerektiği belirtilmiş iken, hüküm kısmına faiz başlangıcının 09.08.2021 olarak yazılması hatalıdır.

VI. KARAR