Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/11570 K.2023/13230

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 17.04.2017 tarihinde meydana gelen tek taraflı kazada araçta yolcu konumunda bulunan davacının yaralanarak malul kaldığını, Balıkesir Üniversitesi Araştırma Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı raporuna göre maluliyet oranının %20 olarak belirlendiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL maluliyet tazminatının temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilini talep etmiş, ıslah ile talebini toplam 244.191,78 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; tahkime başvuru şartlarının gerçekleşmediğini, davacının maluliyet durumunun tespiti için mevzuata uygun sağlık raporu alınması gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuru dilekçesi, dosyadaki bilgi ve belgeler ve bilirkişi raporu dikkate alınmak suretiyle talebin kabulü ile 244.191,78 TL sürekli iş göremezlik zararının 20.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; tahkime başvuru şartlarının gerçekleşmediğini, davacının maluliyet durumunun tespiti için mevzuata uygun sağlık raporu alınması gerektiğini, taraflar arasında uzlaşma tutanağı düzenlendiğini, davacı tarafa 3.000,00 TL ödeme yapıldığını, uzlaşma tutanağına göre 06.03.2018 tarihinde takipsizlik kararı verildiğini, davacının sürekli maluliyetinin oluşmadığını, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini ancak yaşam tablosunun yanlış uygulandığını, bu nedenle tazminatın fahiş hesaplandığını,

sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusur oranının doğru olmadığını, davacının yolculuk sırasında gerekli emniyet tedbirini almadan seyahat etmesi nedeni ile tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, ayrıca taraflar arkadaş oldukları için hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında verilmesi gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyeti yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine uygun şekilde davacının fiziki muayenesi yapılarak ve tüm tıbbi tedavi evrakları incelenerek hazırlandığı, kaza tespit tutanağına göre davacının emniyet kemerinin takılı olup olmadığı hususunda bir işaretleme yapılmadığı, tazminat hesabının PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant esas alınarak yapılmış olmasının davalı lehine olduğu,

her ne kadar kaza tarihi itibariyle TRH 2010 Yaşam Tablosunun uygulanması gerekmekte ise de bu tabloda PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre daha uzun yaşam süreleri belirlenmiş olmasından dolayı davalı aleyhine sonuç yaratacağı, davacı tarafça bu hususa itiraz edilmediği, davacı lehine tam vekalet ücreti verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; tahkime başvuru şartlarının gerçekleşmediğini, davacının maluliyet durumunun tespiti için mevzuata uygun sağlık raporu alınması gerektiğini ve raporun Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden alınması gerektiğini, davacının sürekli maluliyetinin oluşmadığını, taraflar arasındaki uzlaşma nedeniyle talebin reddini gerektiği, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini ancak yaşam tablosunun yanlış uygulandığını, bu nedenle tazminatın fahiş hesaplandığını, kusur raporunu kabul etmediklerini,

tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik zararından davalı ... şirketinin sorumlu olmadığını vekâlet ücretinin hatalı hesaplandığını belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 377 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK md. 52 düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.

Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde, TBK’nin 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Somut olayda, tarafların arkadaş olduğu, birlikte alkol alıp yemek yedikten sonra kazanın meydana geldiği, kaza tespit tutanağına göre de sigortalı araç sürücüsünün alkollü araç kullandığı ve direksiyon hakimiyetini kaybederek direğe çarptığı, 20 promil alkollü olduğu, KTK 48/5 ve 52/1-b maddeleri uyarınca %100 kusur verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında mahkemece; alkollü sürücünün aracına bilerek binen ve kaza neticesinde yaralanarak malul kalan davacının zararın doğumu ya da artması bakımından müterafik kusurlu olduğu dikkate alınıp TBK’nin 52. maddesi uyarınca maddi tazminattan müterafık kusurunun bulunduğunun kabul edilerek Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre %20 oranında indirim yapılması gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 5. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Somut olayda, davacı davalıya trafik sigortalı araçta yolcu konumundadır. Davalı vekili cevap dilekçesinde; olayda hatır taşıması olduğunu savunmuş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvuran yararına bir taşıma olmadığından hatır indirimi uygulanmamış; İtiraz Hakem Heyetince de kazaya ilişkin belge ve ifadelerden sigortalı araç sürücüsü ile davacının arkadaş olduğunun anlaşıldığı, dosyada davacının hatır için bedelsiz taşındığını kabule elverişli başka bir delil yer almadığı gerekçesi ile hatır taşıması indirimi yapılması yönündeki talebi ve davalı tarafın hatır indirimi yapılmasına yönelik itirazı reddedilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru değildir.

Davacının, sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu ve sürücü ile arkadaş oldukları sabit olup davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek 6098 sayılı Kanun'un 51 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

4. Somut olayda, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davacı yararına davalı aleyhine tam nispi vekalet ücretine hükmedilmiş; davalı vekilinin İtiraz Hakem Heyeti nezdinde vekalet ücretine dair yapmış olduğu itiraz reddedilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16/13 maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında ücrete hükmedilmesi(hesaplanan miktarın maktu vekalet ücretin altında kalmadığı da dikkate alınarak) gerekirken yazılı şekilde tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi ve davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan itiraz başvurusunun reddi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,