Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/11677 K.2024/1305

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulüne verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, 07.09.2016 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazası sonucunda sürücü müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını belirterek sürekli iş göremezlik tazminatı olarak şimdilik kaydı ile 5.000,00 TL talep etmiş, yargılama sırasında talebini 55.119,28 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı aracında yolcu iken kazada vefat eden kişinin yakınlarına müvekkilince destek tazminatı ödendiğini, bu miktarın davacıya rücu edileceğini, alacaklı borçlu sıfatlarının birleştiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...alınan bilirkişi raporu ile; davacı için %25 kusur, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz formülüne göre sürekli maluliyet tazminatının 55.119,28 TL olarak hesaplandığı, davacının kaskının bulunmaması ve farları bozuk araçla yola çıkmış olması nedeni ile %20 oranında müterafik kusuru bulunduğu, davalı ...'nın davacı için sorumluluğunun 44.095,43 TL olduğunun anlaşıldığı, ...'nın, davacı aracında yolcu iken vefat eden dava dışı ...

İçten için tazminat sorumluluğunun.

36.145,00 TL ödeme miktarı ve ek bilirkişi raporu ile hesaplanan 41.673,00 TL bakiye miktar olmak üzere toplam 77.8018,00 TL olduğu, bu miktardan dava dışı yolcu müteveffanın ehliyetsiz sürücü aracına kask kullanmadan binmiş olması nedeniyle %30 oranında müterafik kusurunun indirimi halinde 54.472,60 TL olduğu, ...'nın mahsup talebinin bu miktar üzerinden değerlendirilmesi gerektiği, davacıya karşı ...'nın tazminat sorumluluğunun 44.095,43 TL olması, ...'nın ...

İçten'in vefatı nedeniyle tazminat yükümünün ise 54.472,00 TL olması nedeniyle yapılacak mahsup sonucunda başvuru sahibine ödenecek tazminatın kalmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından itiraz edilmiştir.

B.İtiraz sebepleri Davacı vekili itiraz dilekçesinde, başvurunun reddine karar verilmesinin ve kararın dayandığı gerekçenin hatalı olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...başvuru sahibinin itirazlarının; ...'nın alacaklı olduğu tutarın kendi alacaklarından takas-mahsup edilip edilemeyeceği noktasında toplandığı, başvuru sahibi hakkında 36.145,00 TL tutarındaki tazminat ödemesi için ... tarafından rücu talebinde bulunulduğu,...

8. İcra Müdürlüğü'nün 2021/2634 sayılı dosyası ile takip başlatıldığının anlaşıldığı, takastan bahsedilmek için, her şeyden önce iki ayrı kişinin karşılıklı olarak birbirlerinden alacaklı olmaları gerektiği, henüz doğmamış veya takas anında sona ermiş alacakların takas edilemeyeceği, takas edilecek alacakların aynı nitelikte, aynı türden olması gerektiği, ...'nın başvuru sahibi hakkında ödediği tazminat için rücuen takibe başlamış olduğu,

ortada kesinleşmiş bir alacak bulunmadığı ve rücu hakkının varlığı ve doğumu yargılamayı gerektirdiğinden ve alacak türleri farklı olduğundan başvuru konusu alacağın takas-mahsup işlemine tabi tutulmasının yasal mevzuat gereği uygun görülmediği, gerekçeli kararda da yer aldığı üzere, başvuru sahibinin TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz kullanılarak yapılan aktüerya hesabı sonucunda 55.119,28 TL talep edebileceğinin anlaşıldığı, bu tutardan %20 müterafık kusur indirimi yapılması halinde ...'nın başvuru sahibi için sorumluluğunun 44.095,43 TL olduğu" gerekçesiyle itirazın kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına,

başvurunun kısmen kabulüne, 44.095,43 TL sürekli maluliyet tazminatının 07.01.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde, alacaklı borçlu sıfatlarının birleştiğini bu nedenle takas mahsup yapılması gerektiğini,... 8. İcra Müdürlüğü'nün 2021/2634 E sayılı dosyası ile 36.145,00 TL rücu alacağı için davacıya karşı icra takibi başlatıldığını, müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığından temerrüt tarihinin Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru tarihi olması ve hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, ... Yönetmeliği'nin 9 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve her ne kadar 6098 sayılı TBK’nın 139 uncu maddesi uyarınca alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takasın ileri sürülmesi mümkün ise de somut olayda davalı yanca davacı aleyhine icra takibi başlatıldığı ve takas definin dikkate alınması halinde mükerrer talep söz konusu olacağına göre davalı vekilinin aşağıda yer alan bent kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İtiraz Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının 3 üncü bendinde yer alan "6.532,41 TL" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine; “4.080,00 TL” ibaresinin yazılması suretiyle kararın bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,