Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/12382 K.2024/12015

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

25.07.2015 tarihinde davacı ... şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın dava dışı sürücünün sevk ve idaresindeyken yaptığı tek yanlı kaza sonucu, aracın kasasında yolculuk eden Kasım Sarı'nın vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde sürücünün tam kusurlu olduğunu ve sigortalı aracın kullanım amacının yük nakli olduğundan aracın kasasında yolcu taşınmasının Karayolları Trafik Kanunu’nun 80. maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 130 uncu maddesine aykırı olduğunu,

sigorta şirketi tarafından vefat eden kişinin yakınlarını Sigorta Tahkim Komisyonunun 2015-E.0019907 ve 2016-K.7638 sayılı kararı ile 84.915,57 TL tazminat ödenmesine karar verildiğini ve Ankara 27. İcra Müdürlüğü’nün 2016/8132 sayılı dosyasında yapılan takip sonucu 120.120,37 TL ödeme yapıldığını, ZMSS Genel Şartları'nın 4/ç. maddesine göre rücu hakkı bulunduğundan, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 99.718,11 TL tazminatın 17.06.2016 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; davacı ... ile davalı şirket arasında düzenlenen sigorta poliçesinin 28.09.2014 tarihinde düzenlendiğini ve davacı ... şirketinin kazada vefat eden kişinin hak sahiplerine yaptığı ödemeyi 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMSSGŞ 4/ç. maddesine göre rücu etme hakkının bulunmadığını, kazanın kasıt ve ağır kusur nedeni ile meydana gelmemesi nedeni ile de davacının rücu hakkının bulunmadığını, vefat eden kişinin sürücünün bilgisi ve onayı olmaksızın araca binmesi nedeni ile davalının hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, davacının 17.06.2016 tarihinden itibaren faiz talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada alınan bilirkişi heyet raporunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/1-b, 65/1-g ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 130 uncu maddelerini ihlal ettiğinden kaza olayının meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, kaza olayının neticesinde vefat eden ve aracın kasasında seyahat eden müteveffa Kasım Sarı’nın ise, şoför kabininde yer olmasına rağmen aracın kasa kısmında seyahat etmesi, kendisine uyarılar yapılmasına rağmen bu uyarıları dikkate almaması nedeniyle, olayda %20 oranında müterafik kusurunun bulunduğu,

vefat eden yolcunun yakını tarafından destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle Sigorta Tahkim Komisyonu’nun 2015.E 19907 – K.2016.7638 sayılı kararı temyiz edilmeksizin kesinleştiği, kararda davacı ...’nın destekten yoksunluk zararının 106.144,47 TL olduğu tespit edildiği, aracın kabininde seyahat eden müteveffanın olayda müterafik kusurunun bulunması sebebiyle hesaplanan tazminattan %20 oranında indirim yapılarak 84.915,57 TL’nin tahsiline karar verildiği,

davacı ... şirketinin Ankara 27. İcra Müdürlüğü’nün 2016/8132 Esas sayılı dosyasında asıl alacak, işlemiş faiz, yargılama harç ve giderleri ile ilam ve icra vekalet ücretleri olmak üzere toplam 120.120,37 TL ödediği, sigorta şirketinin ödeme yapmamakla davanın açılmasına kendisi sebebiyet verdiği, tahkim yargılaması ve icra takibinde sorumlu olduğu dava- icra masrafları, dava-icra vekalet ücreti gibi alacağın fer’ilerine kendisinin katlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 84.892,48 TL maddi tazminatın ödeme tarihi olan 17.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... şirketinin rücu isteminin dayanağı ZMSS Genel Şartları'nın 4/ç. maddesi olup, anılan maddede.

"Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli madde taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarla, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise .." sigorta şirketinin rücu hakkının bulunduğu şeklinde düzenlemeye yer verildiği, kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan ZMSS Genel Şartaları'nın B.4/e. maddesinde de aynı düzenleme yer almakta olup, buna göre;

"...Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu ve yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maaddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise..." ifadesi ile rücu imkanı tanındığı, her iki düzenleme arasında fark bulunmadığı,

somut olayda, yolcu taşıma ruhsatı olmayan araç kasasında yolcu taşınması sonucu, taşınan yolcunun vefatı nedeni ile hak sahiplerine, davacı ... tarafından ödeme yapılmış olup, ödenen bedelin Sigorta Genel Şartları uyarınca rücu hakkı bulunduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunun'un 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü gerekçelerle istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; davacı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu destekten yoksun kalma nedeniyle ödenen tazminatın rücuen tazmini talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, bilirkişi raporunun oluşa uygun ve denetime elverişli olmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR