Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/12424 K.2023/13885

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılamasında İtiraz Hakem Heyetince verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; kaza tarihinde geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile gerçekleşen kazada davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp 166.609,15 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigortalının kusuru oranında ve teminat limiti ile sınırlı sorumlu olduklarını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İTİRAZ HAKEM HEYETİ KARARI

İtiraz Hakem Heyetinın 15.08.2018 tarihli kararı ile davalının itirazlarının kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 07.10.2021 tarihli ve 2021/4088 Esas, 2021/6350 Karar sayılı kararı ile, "usulüne uygun maluliyet raporu alınması ve zararın doğmasında veya artmasında davacının müterafik kusurunun olup olmadığının araştırılması gerektiği" gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamından önce davacıda oluşan maluliyet oranının %35.2 olarak belirlendiği, bozma ilamından sonra alınan raporda davacının maluliyet oranının %13 olarak belirlendiği, bozma ilamından önce %35.2 maluliyet oranına göre hesaplanan tazminat miktarının %13'e oranlanması ile davacının zararının 49.356,04 TL olduğu gerekçesiyle davalının itirazının kısmen kabulüne, hakem heyeti kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, 49.356,04 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, maluliyet oranının anlamsız bir şekilde düştüğünü, hesaplamanın hatalı olduğunu ve karar tarihine en yakın güncel veriler ile yeniden hesaplama yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; kaza tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası nedeni ile iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, ... Yönetmeliği.

3. Değerlendirme İtiraz Hakem Heyetince verilen kararın bozmaya uygun olması, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamaması, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına, bozma ilamından önce verilen kararın davalı tarafça temyiz edilmesi ve davalı taraf yararına bozulması ile bozma ilamı öncesinde tazminata esas verilerin davacı yönünden kesinleşmiş olmasına göre; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

21.12.2023 tarihinde Üye ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

Davacı 269,85 TL O.H. 179,90 TL P.H. 89,95 TL Kalan

KARŞI OY

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Dairemizce usulüne uygun maluliyet raporu alınması ve müterafik kusurun olup olmadığı hususun araştırılarak karar vermesi gerektiği gerekçesi ile bozma kararı vermesi üzerine İtiraz Hakem Heyeti bozma sonrası aldırdığı maluliyet raporunda maluliyet oranının %13 olarak tespit edildiği hakem heyetinin yeniden hesap raporu alınmadan , daha önceki raporda %35.2 maluliyet oranında daha önceki hesaplanan tazminat belirlendiğine göre %13 maluliyete 49.356,04 TL tazminat isabet edeceği gerekçesi ile oranlama yaparak tazminatı belirlemiştir.

Davacı vekili tarafından bozma üzerine verilen İtiraz Hakem Heyeti kararı temyiz edilmesi ile Dairemiz çoğunlukla onama kararı vermiştir.

Her ne kadar davalı lehine verilen uyuşmazlık hakeminin verdiği 166.609,15 TL tazminatın kabul kararına itiraz etmemiş ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından davalının itirazını reddetmesi sonucu verilen ilk kararı temyiz etmemiş ise de davacının uyuşmazlık hakem kararına itiraz etmemekle davalı lehine oluşan usulü müktesep hak 166.609,15 TL tazminat miktarıdır.

Davalının temyizi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin bozma kararından sonra itiraz hakem heyeti Yönetmeliğe uygun olarak tespit edilen %13 maluliyete göre bir tazminat hesabı yaptırılarak hesaplanan tazminat 166.609,15 TL altında çıkması durumunda bu miktar üzerinde çıkması durumunda ise davalı lehine oluşan 166.609,15 TL miktar kadar tazminata karar vermesi gerekirken %35.2 maluliyet oranına göre hesaplanan tazminat bu kadarsa %13 maluliyet raporuna göre hesaplanan tazminat bu kadardır şeklinde tazminat hesabı raporu almadan mahkemenin kendisinin tazminatı belirlemesi doğru olmamıştır.

İlk kararın davacı tarafından itiraz edilmemesi ile davalı lehine oluşan usulü müktesep hak 166.609,15 TL tazminat miktarıdır. Önceki verilen karar maluliyetin doğru yönetmeliğe göre tespit edilmesine ilişkin olup maluliyet oranı ise zararın varlığı ve miktarı konusunda bedensel zararların temelini teşkil eder. Zira öncelikle kişinin bedensel zararının olup olmadığı maluliyet raporu ile belirlenir.

Daha sonra bu maluliyet oranına isabet eden tazminat aktüerya bilirkişi tarafından hesaplanır. Tazminat hesaplanırken kaza tarihinden tazminatın hesaplandığı tarihe kadar zarar gören davacının aylık kazancı bilindiği için bu döneme bilinen dönem denmiştir.

Bozma kararından sonra yeniden maluliyet raporu alan hakemin bilinen gelire göre hesap raporu alarak davacının ilk kararı itiraz etmediği ve ilk kararda hüküm altına alınan 166.609,15 TL tazminatın davalı lehine usulü müktesep hak oluşturduğu göz önüne alınarak bir karar verilmesi gerekirken davacının aleyhine mahkemenin oranlama yaparak tazminatı belirlediği tarihte bilinen gelir farklı olmasına rağmen eski geliri üzerinden yapılan tazminata oranlaması doğru olmamıştır.

Ayrıca hakem yaptığı oranlamayı hükümde taraflarla paylaşarak HMK’da taraflara tanınan bilirkişi raporunun tebliği ve itiraz hakları da elinden alınmış durumdadır. Zira taraflar hükümle birlikte böyle bir hesap yapıldığından haberdardır ve artık hakem nezdinde itiraz hakkı bulunmamaktadır. Bu gerekçelerle karar bozulması gerekirken onama kararı veren Sayın Çoğunluğun görüşüne katılmamaktayım.