Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/13178 K.2024/2455

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, Daire'nin 25.05.2021 tarih ve 2021/3064 Esas, 2021/1582 Karar sayılı ilamı ile İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, İtiraz Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 05.08.2013 tarihinde davalıya zorunlu trafik sigortalı araç ile davacının sevk ve idaresindeki motorsikletin karıştığı çift taraflı trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını, sigorta şirketinin davadan önce yetersiz ödeme yaptığını belirterek, belirsiz alacak olarak açtıkları davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında bedel artırım dilekçesi ile talebini 55.389,10 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davadan önce 30.03.2019 tarihinde 9.079,00 TL ödeme yapıldığını, sorumluluklarının kalmadığını, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davacının kask takmadığı için olayda müterafik kusurlu olduğunu, kaza tarihinde 17 yaşında olduğu için gelir getiren bir işte çalışmaması nedeniyle geçici iş göremezlik zararından sorumlu olmadıklarını, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 55.389,10 TL sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatının 30.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetince; davalı vekilinin itirazının vekalet ücreti yönünden kabulü ile diğer itirazların reddine, buna göre; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının sonuç bölümünden 3 numaralı bendinin çıkarılarak yerine " Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 17, 13 maddeleri ve 5684 sayılı yasanın 30/17 maddesi uyarınca başvuran lehine asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekalet ücretinin ... için 1/5 oranı gözetilerek 1.285,56 TL avukatlık ücretinin davlıdan alınarak davacıya verilmesine" ibaresinin yazılmasına, hükmün bu şekli ile düzeltilmesine ve kararın diğer bölümlerinin aynen infazına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire'nin 25.05.2021 tarih ve 2021/3064 Esas, 2021/1582 Karar sayılı ilamı ile

" 1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince; dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 05.08.2013 tarihinde kendi motosikletinde sürücü iken meydana gelen çift taraflı trafik kazasında %7,2 malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 5,100,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; yargılama sırasında talebini 55.389,10 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, başvurunun reddini savunmuştur.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince, başvurunun kabulü ile 55.389,10 TL'nin 30.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile Ege Sigorta A.Ş.'den tahsiline karar verilmiş; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına Sigorta Şirketi vekilince itiraz edilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince Sigorta Şirketi vekilinin sair itirazlarının reddine, vekalet ücretine ilişkin itirazların kabulü ile Sigoratcılık Kanunu 30/17 ve AAÜT 17 nci maddesine göre 1.284,00 TL vekalet ücretinin Ege Sigorta A.Ş.'den alınıp başvurana ödenmesi şeklinde Sigorta Tahkim Komisyonu Kararının düzeltilmesine karar verilmiş, karar davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01.09.2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine, 01.06.2015 tarihinden sonra da Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, davacı vekilinin Hakem Heyetine başvuru sırasında sunduğu İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığının 14.11.2018 tarihli ve Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre hazırlanmış raporuna göre %7,2 oranında kalıcı maluliyeti ve 270 gün geçici iş göremezliği tespit edilmiş ve Hakem heyetince işbu rapor hükme esas alınarak karar verilmiş ise de Kaza tarihi itibariyle maluliyet oranının tespiti için yürürlükte olan yönetmelik Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğidir. Eksik inceleme ile hüküm kurulmaz.

O halde İtiraz Hakem Heyetince; davacının kaza tarihi ve sonrasındaki tüm tedavi evrakları da eklenerek, davacıya ait İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nın raporu da irdelenmek suretiyle, kaza tarihinde yürürlükte olan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde, ATK 3. İhtisas Kurulu'ndan ya da üniversitelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıklarından rapor alınıp, sonucuna göre,temyiz eden davalı lehine usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle karar verilmesi gerekirlen yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

3-Bozma neden ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 21.07.2019 tarih ve 2019/İHK 8659 sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisine, buna göre; başvuranın bakiye 50.234,10 TL daimi iş göremezlik ve 5.155,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının kabulüne, 30.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunu kabul etmediklerini, bozma öncesi hükme esas alınan rapordaki arazlar ile son rapordaki arazların birbirini tutmadığını, çelişki olduğunu, davacının kazada müterafik kusurlu olduğunu, geçici iş göremezlikten sorumlu olmadıklarını, bozma öncesi ilk kararda tazminat hesaplaması o dönemin Yargıtay içtihatları çerçevesinde davacının bakiye yaşam süresi PMF 1931 Yaşam Tablosu esas alınarak yapıldığını, davacı tarafından bu hususta temyiz yapılmadığını, sadece avukatlık ücreti yönünden ilk kararın temyiz edildiğini,

hal böyle iken yaşam tablosu olarak PMF 1931'in kullanılması hususunun müvekkili şirket lehine kazanılmış hak doğurduğunu, yeni yapılan yargılamada yaşam tablosu olarak TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılmasının hatalı olduğunu, bozma sonrası alınan %4,8 maluliyet oranı üzerinden hesaplanan tazminatın ilk kararda maluliyet oranı %7,2 oranında çıkan tazminat tutarından fazla hesaplanmasının hatalı olduğunu, yeni veriler ile hesap yapılamayacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı çift taraflı kazada, davacı sürücünün yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Bozma kararı öncesi yapılan yargılamada, Uyuşmazlık Hakem Heyetince, davacı tarafından başvuruda sunulan maluliyet raporuna itibar edilerek davacının kazadan kaynaklı %7,2 sürekli iş göremezliği ve 270 gün geçici iş göremezliği tespitine göre belirlenen 55.289,10 TL (sürekli ve geçici iş göremezlik) maddi tazminata hükmedilmiş, davalı vekilinin karara itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince, vekalet ücreti yönünden kararın düzeltilmesine davalı vekilinin sair itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından (vekalet ücreti ile sınırlı olarak) ve davalı vekilince temyizi üzerine Dairece, davalının bir kısım temyizi kabul edilerek, davacının maluliyetinin kaza tarihinde yürürlükte olan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur. Bozma sebebine göre de davacının vekalet ücretine yönelik temyizinin incelenmesine gerek görülmemiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada İtiraz Hakem Heyetince yeniden maluliyet raporu alınmış, bu rapora göre davacının kazadan kaynaklı sürekli iş göremezlik oranının %4,8 ve geçici iş göremezliğinin ise 6 ay olduğu belirlenmiştir. İtiraz Hakem Heyetince yeni tarihli veriler ve maluliyet oranına göre hesaplama yaptırılmış, bulunan zararın (80.125,12 TL) bozma öncesi hesaptan fazla olduğu, karara itiraz eden sigorta şirketinin usuli kazanılmış hakkı gözetilerek, bozma kararı öncesindeki tazminata hükmedilmesi gerektiği belirtilerek 55.289,10 TL (sürekli ve geçici iş göremezlik) maddi tazminata hükmedilmiştir.

Kararın davalı lehine bozulduğu gözetildiğinde, yeni tarihli veriler ile yapılan hesaba itibar edilmemesi doğru ise de bozma kararının kapsamına göre davacının %4,8 sürekli iş göremezlik ve 6 ay geçici iş göremezliğine göre davalının usuli kazanılmış hakları korunarak, eski tarihli veriler ile tazminatın belirlenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda Hakem Heyetinin değerlendirmesi ile varılan sonuç ve karar gerekçesi hatalı olmuştur.

Şu durumda; bozma kararı sonrasında kaza tarihindeki mevzuat hükümlerine göre alınan maluliyet raporunda belirlenen, davacının %4,8 sürekli iş göremezliği ve 6 ay geçici iş göremezliği üzerinden bozma kararı öncesi alınan 22.02.2019 tarihli hesap rapor tarihindeki veriler ile (hesap biçimi-PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre belirlenen bakiye ömür-davacının geliri- işlemiş/işleyecek devre) bakımından davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetilerek tazminatın hesaplatılması için ek rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,