Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/13188 K.2024/403

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 14.09.2020 tarihinde yolcu olduğu ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında yaralandığını ve malul kaldığını, kuruma başvuru yapıldığını ancak doğan zararın karşılanmadığını iddia ederek, oluşan zararlarının tazmini için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.800,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici bakıcı gideri, 100,00 TL Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanmayan tedavi gideri olmak üzere toplam 5.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep etmiş, 12.01.2021 tarihinde sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 202.900,25 TL'ye, geçici bakıcı gideri tazminatı talebini 1.859,77 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvurunun başvuru şartları yerine getirilmemiş olması sebebiyle usulden reddi gerektiğini, sunulan maluliyet raporunun Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun düzenlenmediğini, davacının trafik kazası sonucu daimi olarak malul kaldığının tespiti gerektiğini, hesaplamalarda TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılması gerektiğini, geçici bakıcı, tedavi gideri gibi taleplerin sigorta şirketinin sorumluluğunda olmadığını, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, 9 yaşında davacı çocuğun yolcu taşımaya uygun olmayan traktörde taşındığını,

% 50 oranında kusurlu olduğunu, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT)'ne göre belirlenen rakamın 1/5'i oranında olması gerektiğini savunarak talebin reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre davanın kabulüne, 202.900,25 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.859,77 TL geçici bakıcı gideri, 100,00 TL SGK tarafından karşılamayan tedavi giderinin 13.04.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; ... tarafından yapılan ödemenin güncellenerek düşülmesi gerektiğini, ödeme tarihi itibariyle hesaplama yapılması halinde yapılan ödemenin yeterli olduğunun görüleceğini, ödeme mukabilinde davalı kurumun başvuru sahiplerince ibra edildiğini, başvuru şartlarının yerine getirilmemesi sebebiyle öncelikle dosyanın Komisyonca kapatılması gerektiğini, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun alınmış bir rapor ile başvuru yapılmadığından yapılan başvunun başvuru şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini,

hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı, tedavi gideri gibi giderlerden Güvence Hesabının sorumlu olmadığını, sunulan maluliyet raporları arasında çelişkili olduğunu, bu çelişkinin giderilmesi gerektiğini, karşı taraf lehine hükmedilecek vekalet ücretinin AAÜT'ye göre belirlenen rakamın 1/5'i oranında olması gerektiğini, komisyona başvuru tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; sunulan dekontta yapılan ödemenin davacının dosyasına yapıldığına ilişkin bilgi olmadığından dikkate alınmamasında hata bulunmadığı, eksik evrak ile sigorta şirketine başvuru yapılmadığından bu yöndeki taleplerin reddi gerektiği, teknik faiz kullanılmadan yapılan hesaplamada hata bulunmadığı, sürücü ve yolcu akraba olduğundan hatır taşıması indirimi yapılmamasının yerinde olduğu, kaza sırasında emniyet kemeri kullanıp kullanmadığına yönelik bir bilgi bulunmadığından müterafik kusur indirimi yapılmamasının yerinde olduğu,

geçici bakıcı gideri ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinden Güvence Hesabının sorumlu olduğu, hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yönetmeliğe uygun olduğu, vekalet ücretinde bir hata bulunmadığı, faiz başlangıcı ve oranında hata bulunmadığı gerekçesiyle davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ... tarafından yapılan ödemenin güncellenerek düşülmesi gerektiğini, ödeme tarihi itibariyle hesaplama yapılması halinde yapılan ödemenin yeterli olduğunun görüleceğini, ödeme mukabilinde davalı kurumun başvuru sahiplerince ibra edildiğini, başvuru şartlarının yerine getirilmemesi sebebiyle öncelikle dosyanın Komisyonca kapatılması gerektiğini, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun alınmış bir rapor ile başvuru yapılmadığından yapılan başvunun başvuru şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini,

hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve % 1,65 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı, tedavi gideri gibi giderlerden Güvence Hesabının sorumlu olmadığını, sunulan maluliyet raporları arasında çelişkili olduğunu, bu çelişkinin giderilmesi gerektiğini, karşı taraf lehine hükmedilecek vekalet ücretinin AAÜT'ye göre belirlenen rakamın 1/5'i oranında olması gerektiğini, komisyona başvuru tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve SGK'ca karşılanmayan tedavi gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve hesaplama yönteminde hata bulunmamasına, müterafik kusurun, kusur raporu içinde değerlendirilmiş ve buna göre kusur oranının belirlenmiş olması karşısında ayrıca müterafik kusur indirimi yapılmamasının yerinde olmasına, faiz başlangıcının yasaya uygun belirlenmiş olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 14.09.2020 tarihinde meydana gelmiştir.

Somut olayda, kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak... Üniversitesi Adli Bilimler Enstitüsü Tıp bilimleri Adli Tıp Kurulu tarafından düzenlenen 12.03.2021 tarihli rapor İtiraz Hakem Heyeti tarafından benimsenmiş olup anılan bu raporda, davacının kaza nedeniyle oluşan sürekli maluliyeti % 24 oranında belirlenmiştir.

Ne var ki, anılan raporda maluliyet oranının Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlenmesi gerekirken kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunmayan 30.03.2013 tarihli Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine atıf yapılarak maluliyet oranı belirlenmesi yerinde değildir.

Bu yönüyle hükme esas alınan maluliyet oranı tespitine ilişkin bu rapor, karara dayanak almaya elverişli değildir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacı tarafından kararın temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek kaza tarihinde yürürlükte bulunan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve bu yönetmelikteki atıf nedeniyle 20.02.2019 tarihli Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre rapor alınması gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozma nedenidir.

3. Davalı tarafından davaya konu kaza nedeniyle davacıda oluşan sürekli iş göremezliğe ilişkin ödeme yapıldığı belirtilmiş ve banka dekontu sunulmuştur. Davacı taraf ödemenin bu dosyaya konu edilen kaza sonucu oluşan maluliyete ilişkin bir ödeme olup olmadığının belirsiz olduğunu bildirerek bu ödemenin dikkate alınmaması gerektiğini iddia etmiş, İtiraz Hakem Heyetince de bu dekont dikkate alınmamıştır.

Ancak sunulan dekontta ödemenin hangi hasar dosya numarasına ilişkin olarak yapıldığı yazılıdır.

Bu hasar dosya numarası, davacının başvuru formunda belirttiği hasar dosya numarası olmakla hasar dosyası istenerek ödemenin neye ilişkin olarak yapıldığı tespit edilerek sürekli iş göremezlik istemine ilişkin ise ödeme tarihi itibariyle hesap yapılıp ödemenin hesaplanacak tazminatı karşılayıp karşılamadığı, karşılamıyorsa tazminat hesabı yapılarak ödemenin düşülmesi ile tazminatın belirlenmesi gerekirken bu şekilde araştırma ve hesap yapılmadan karar verilmesi hatalıdır.

4. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi de doğru değildir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,