Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/280 K.2025/9811

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

07.12.2009 tarihinde zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası bulunmayan aracın diğer bir araca çarpması sonucunda, davalının işleteni olduğu araçta bulunan bir yolcunun vefat ettiğini ve kazanın meydana gelmesinde davalının da kusurlu olduğunu, müteveffanın mirasçıları tarafından İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/315 Esas ve 2011/248 Karar sayılı dosyası ile dava açıldığını ve verilen kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2011/11360 E. sayılı ilamı ile onandığını ve müvekkilinin 213.451,75 TL ödeme yaptığını, müvekkilince yapılan ödeminin davalılardan tahsili için ...

İcra Müdürlüğü'nün 2015/38185 Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, davalının ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyanla itirazın iptaline ve davalı aleyhine %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; davacının aktif husumetinin bulunmadığını, davanın süresinde açılmadığını, aracının kazadan önce muayenesinin yapıldığını ve zorunlu tüm evraklarının bulunduğunu, aracının zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma zorunluluğunun bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davalı tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün 2015/38185 Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile 106.725,88 TL asıl alacak ve 1.921,07 TL işlemiş faiz olmak üzere 108.646,95 TL üzerinden asıl alacağa takip talebinde belirtildiği şekilde faiz işletilmek suretiyle takibin devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası bir meblağ sigortası olduğundan kusura bakılmaksızın zararın gerçekleşmesi halinde poliçe bedelinin ödenmesi gerektiğinden davalının istinaf başvurusunun esastan reddine ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ...

4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21/09/2021 tarih ve 2019/89 Esas, 2021/290 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 hükmü gereğince kaldırılmasına, kaldırılan hükmün yerine; davanın kabulü ile davalı tarafından ... İcra Dairesinin 2015/38185 Esas sayılı (eski 2013/3090) dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal şartları bulunmadığından reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı temyiz dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde bir kusurunun bulunmadığını, ceza dosyasında alınan kusur raporunda diğer araç sürücüsünün asli, kendisinin ise tali kusurlu bulunduğunu, aracının kazadan önce muayenesinin yapıldığını ve zorunlu tüm evraklarının bulunduğunu, aracının zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma zorunluluğunun bulunmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; aracın zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası bulunmadığından bahisle davacı tarafından zarar görenlere yapılan ödemenin, araç maliki ve aynı zamanda aracın sürücüsü olan ve kazanın meydana gelmesinde %50 oranında kusurlu olan davalıdan rücuen tahsili istemine dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.

... Yönetmeliği’nin Rücu Hakkının Kullanılması başlıklı 16. maddesinde; "1)Hesaptan yapılan ödemeler nedeniyle; a)Zorunlu sigorta yaptırmayan veya geçerli teminat tutarları üzerinden zorunlu sigortaları yaptırmayan kişilere, b)Sorumlunun sonradan belli olması halinde bu kişilere veya yükümlü sigorta şirketine, c)Zarardan sorumlu kişilere veya yükümlü sigorta şirketine, ç)9 uncu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendine göre yapılan ödemeler çerçevesinde yükümlü sigorta şirketine, d)9 uncu maddenin ikinci fıkrasına göre yapılan ödemeler nedeniyle Büroya, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde rücû edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/b maddesinde rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için zorunlu sigortalara ilişkin olarak koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların, bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla ... oluşturulacağı, Yasanın geçici 2. maddesine dayanılarak çıkarılan ... Yönetmeliği'nin 16/c maddesinde zarardan sorumlu olan kişilere, hesaptan yapılan ödemeler nedeniyle rücu hakkının kullanılacağı düzenlenmiştir.

Mahkemece Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan 11.12.2020 tarihli raporda; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalının %50 oranında kusurlu olduğu ve diğer araç sürücüsünün ise kazanın meydana gelmesinde %50 oranında kusurlu olduğu ifade edilmiştir.

Açıklanan maddi ve hukuksal olgulara göre; araç sürücüsü ve aynı zamanda maliki olan davalının %50 kusuru ile sebebiyet verdiği zararı, ... Yönetmeliği ve mevzuat gereği ödemek durumunda kalan davacı ..., ödediği tazminatı davalının kusuru ile sınırlı olarak davalıya rücu edebilecek olup, davacı tarafça ödenen bedelinin tamamının davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru olmamış, bu nedenle kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR