Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/2823 K.2024/3501

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde, davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı kazada davacıların yaralandıklarını, tedavi masraflarının davacılar tarafından karşılandığını, ayrıca davacıya ait aracın da hasarlandığını ve aracın ticari araç olması sebebiyle tamir süresince çalışamadığı günlerde kazanç kaybına uğradığını açıklayıp maddi, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalılar vekili, kusura ve tazminat miktarına itiraz ederek davanın reddini savunmuştur.

III.BOZMADAN ÖNCEKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 24.06.2014 tarihli kararıyla, davanın kabulüne davacıya ait aracın çalışamadığı günler için 4.200,00 TL, araç hasarı için 9.186,00 TL'nin ve 2.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) dışındaki davalılardan kusurları oranında müştereken müteselsilen tahsiline, tedavi gideri için 8.381,68 TL'nin davalı Sosyal Güvenlik Kurumundan, 72.584,68 TL kazanç kaybı/iş gücü kaybın Sosyal Güvenlik Kurumu dışındaki davalılardan kusurları oranında tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde; davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 27.11.2017 tarih, 2015/3193 esas, 2017/10983 karar sayılı ilamıyla "...Somut uyuşmazlıkta; yerel mahkemenin kısa kararı ile gerekçeli kararının hüküm fıkrası birbiriyle uyumludur. Ne var ki, yerel mahkemece, davalılar aleyhine hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminatların "davalılardan kusurları oranında müteselsilen tahsiline" karar verilmiştir.

Müteselsil sorumlulukta, sorumlulardan her birinin zarar görene karşı zararın tamamından sorumlu olduğu; sorumluluğun sınırını tayinde, zarara sebep olanların kusur oranlarının bir önemi olmadığı hususları gözetildiğinde, davalıların hem kusur oranlarına göre hem de müteselsilen davacıya karşı sorumlu olduklarının kabulü, açık çelişki ve hükmün infazında tereddüte yol açacak mahiyettedir.

Mahkemenin gerekçeli kararı, davalıların sorumluluklarının kazadaki kusur oranları ile sınırlı mı yoksa zararın tamamından her bir davalının sorumluluğunu içeren müteselsil sorumluluk mu noktasında infazda tereddüt uyandıracak mahiyette olduğu gibi kendi içinde çelişkili bir hal taşımaktadır.... davacı ...'in maluliyet oranının mevzuata uygun ve doğru biçimde belirlenmesi için yapılan araştırma yetersiz olup eksik inceleme ile karar verilmesi...

Davacı tarafın araç hasarı ile araç mahrumiyet bedelinin doğru biçimde tespiti için, alanında uzman bir makine mühendisi bilirkişiden, davacı aracının gerçek hasar bedeli ile bu hasarın onarılması için gerekli olan makul sürenin ne olduğu, onarım süresi içinde davacı aracı ile aynı vasıflarda bir aracın temini için davacının yapmak zorunda kalacağı masrafın miktarı konularında ayrıntılı, denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi..." gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davalılar yönünden dosyanın tefrikine karar verilerek davacılar ile davalıların haricen anlaştıklarına dair beyanı doğrultusunda davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili, davalılar ile haricen anlaşma yapıldığından davanın konusuz kaldığını, yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda hatalı karar verildiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, haksız fiilden kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

Davacılar vekili, davacıların meydana gelen kazada yaralandıklarını, tedavi gideri ve kazanç kaybına uğradıklarını açıklayıp maddi, manevi tazminat talebinde bulunmuş, yargılama sırasında 05.07.2022 tarihli dilekçeyle, davalılar ile haricen anlaştıklarını, davalılar yönünden davanın konusuz kaldığını beyan etmiş, mahkemece de bu beyan doğrultusunda davanın esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve davacılar aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine karar verilmiştir.

Dosya mündericatından eldeki bu davanın Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/222 Esas sayılı dosyasının 20/06/2022 tarihli celsesinin (1) nolu tefrik ara kararı gereği açıldığı görülmüştür.

Davacı vekilinin beyan dilekçesinin ekinde sunduğu ibraname başlıklı belgede "...sigorta şirketince ödendikten sonra 16.02.2016 tarihi itibari ile vekalet ücreti toplamı ve tahsil harcı da dahil 85.650,02 TL bakiye borç tutarı kaldığı tespit edilmiştir. Her ne kadar borçlular ..., ve ... bakımından borçtan sorumluluk müştereken ve müteselsilen ise de, ...'den tahsil edilen bir tutar bulunmayıp alacağın sürüncemede kalmaması bakımından bakiye alacağın 55.000,00 TL olarak alacaklılar ... ve ...'ya ödenmesi durumunda iş bu ibraname ve feragata dair beyan içeriğine göre hem icra takibi içeriğine göre hem de başkaca dava açılmak suretiyle alacak talep olunmayacaktır." ifadelerine yer verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331 inci maddesinde; davanın esası hakkında karar verilmeyen hallerde davanın açıldığı tarihte tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği öngörülmüştür. Bu durumda mahkemece yapılması gereken yargılamayı sürdürerek dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit edip o tarafı yargılama giderlerinden sorumlu tutmaktır.

Somut olayda meydana gelen kazada davalıların da kusurlarının bulunduğu ve davacılarda oluşan zararlardan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davacıların dava açmakta haklı olduğu, ibraname içeriğinden tarafların harç ve vekalet ücreti dahil edilerek anlaşma yapıldığı anlaşılmakla davalılar lehine vekalet ücreti yönünden yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Diğer taraftan davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin de davacılar üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Davacılar dava açmakta haklı olduklarına göre davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin de Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/222 Esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla davalılardan tahsili yönünde hüküm kurulmalıdır.

Bu nedenle hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılara iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,