Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4305 K.2023/7501

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, İtiraz Hakem Heyetince verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davacı vekilinin itirazının kabulüne, davalı vekilinin itirazının vekalet ücreti yönünden kabulü ile ... kararının kaldırılarak esas hakkında yeni hüküm kurulmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; plakası tespit edilemeyen araç ile davacının kullandığı aracın karıştığı 21.08.2017 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 14.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 400,00 TL geçici bakıcı gideri ve 100,00 TL rapor bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiş, talebini 93.667,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 3.159,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.580,00 TL geçici bakıcı gideri ve 100,00 TL rapor bedeli olmak üzere 98.806,00 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; bakiye tazminata ilişkin başvuru şartının yerine getirilmediğini, ödeme yapılarak sorumluluğun yerine getirildiğini, sigortasız araç sürücüsünün %75 kusur ve %5 maluliyet oranı esas alınarak hesaplama yapılmasını, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinin teminat dışı olduğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak hesap yapılmasını, adli tıp masraflarından sorumluluklarının bulunmadığını, müterafik kusur indirimi yapılmasını, avans faizi talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kısmen kabulü ile 38.486,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL rapor bedelinin 09.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetininin bozma öncesi kararı ile davalı vekilinin itirazının vekalet ücreti yönünden kabulüne, diğer itirazların reddine, davacı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile ... kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına, başvurunun kısmen kabulü ile 34.486,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 3.159,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL rapor bedelinin 09.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

... kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 28.09.2021 tarih 2021/4715-2021/5637 sayılı kararı ile ''...Davacı kaza tarihinde Manisa Celal Bayar Üniversitesi Uluslararası Ticaret bölümünde öğrencidir. Mahkemece hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda asgari ücret üzerinden maluliyet tazminatı hesaplaması yapılmış, davacı tarafça hesap raporuna süresi içerisinde itiraz edilmiştir. Davacının üniversite mezunu olması halinde, asgari ücretin üzerinde gelir elde edeceğinin kabulü gerekir.

Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince mezun olacağı/olduğu tarihin ilgili öğrenim kurumundan sorulması; ilgili meslek odaları ve meslek kuruluşlarından mezuniyetinden itibaren ne kadar sürede iş bulabileceği, emsal gelirinin ne kadar olacağı gibi hususların sorulması; bu tespitlerden sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek tazminat hesabının yapılması için, rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

2-Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.

Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11.01.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihinde 2019/40 E 2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin

birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir.

T.C.

Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir.

Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihinde 2019/40 E. 2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının Karayolları Trafik Kanunu’nun ve Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir.

25.02.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 13.02.2011 tarihli 6111 sayılı Kanun’un 59. maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 98. maddesi değiştirilmiş, buna göre "trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı", Kanunun geçici 1. maddesi ile de "Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı,

söz konusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanun'un 59. maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği," öngörülmüştür. Sigorta şirketi, motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alır.

Sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. 2918 sayılı Kanun’un 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluk dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu'na geçmiştir.

Somut olayda, geçici bakıcı giderinin sigorta teminatı kapsamında olmadığı gerekçesiyle reddedilmiş ise de yukarıda açıklandığı üzere bakıcı gideri talebi yönünden sigorta şirketlerinin sorumluluğu devam etmektedir.

3-Kabule göre ; uyuşmazlık hakem heyetince 38.486,00 TL bakiye iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, itiraz hakem heyetince davalı vekilinin itirazı sadece vekalet ücreti yönünden kabul edilmiş, uyuşmazlık hakem heyetince hükmedilen 38.486,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden itiraz kabul edilmezken, İtiraz Hakem Heyetince 34.486,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatına hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

4-Kabule göre; ... ... tarafından davalı vekili tarafından ... kararına davacı yararına hükmedilen vekalet ücreti yönünden yapılan itiraz kabul edilerek davacı yararın 1/5 oranında 900,39 TL vekalet ücretine karar verilmiştir. Bu miktar karar tarihi itibariyle geçerli olan maktu vekalet ücretinin altında kalmaktadır.

Sigortacılık Kanununun 30. maddesinin 17. fıkrası ve 19.01.2016 tarihli, 29598 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinin 13. fıkrasında vekalet ücretine ilişkin düzenleme getirilmiştir.

Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince başvuru sahibi lehine vekalet ücretine karar verilirken Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesinin 13. fıkrasının uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13. maddesi ve AAÜT'nin 17. maddesi gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde vekalet ücretine karar verilmesi de doğru görülmemiştir.'' gerekçesiyle ... kararı bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmi dava olarak açılmış olduğu, yargılama esnasında bir kez ıslah yapıldığı, ikinci kez ıslah olamayacağından ilk ıslah talebiyle bağlı kalındığı, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin maktu ücretin altında kalmamak üzere beşte bir oranında olması gerektiği gerekçesiyle, davacı vekilinin itirazının kabulü, davalı vekilinin itirazının vekalet ücreti yönünden kabulü ile ... kararının kaldırılarak esas hakkında yeni hüküm kurulmasına,

davanın kabulü ile 93.967 TL sürekli iş göremezlik, 3.159,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1580,00 TL bakıcı gideri ve 100.00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 98.806,00 TL'nin 09.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, bozma öncesi sunulan dilekçenin bedel artırım dilekçesi, bozma sonrası sunulan dilekçenin ise ıslah dilekçesi olduğunu, ayrıca davalı tarafın ilk kararı temyiz etmemesi nedeniyle usuli kazanılmış hakkın oluşmadığını belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 09.08.2018 tarihinde 23.793,00 TL ödeme yapılarak sorumluluğun yerine getirildiğini, KTK 111 inci madde gereği davanın reddi gerektiği, ödeme tarihindeki veriler ile hesap yapılması halinde bakiye tazminat ödemesine yer olmadığının tespit edileceğini, ikinci kez ıslah yapılmasının mümkün olmadığını, maluliyet raporunun Erişkinler İçin Engellilik Değ. Hakkında Yönetmeliğe uygun düzenlenmediğini, kusur oranları arasındaki çelişkinin giderilmesini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinin teminat dışı olduğunu, faize hükmedilecekse başlangıç tarihinin komisyona başvuru tarihi olmasını, tarifeye göre belirlenecek vekalet ücretinin beşte biri oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek ... kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, plakası tespit edilemeyen araç ile davacının kullandığı aracın karıştığı kaza sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen ... kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ve davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin onama giderine mahsubuna,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,